Belgeseller

Bir Meksika savcısı, bir cinayetin üzerini örtmek için ölüm nedenini sahte belgeleyen savcı generali mahkemeye verdi

Veronica Loop

Sayuri Herrera kariyerini savcılığın içinde kurmadı. Devlet aygıtına karşı dava açan bir insan hakları avukatı olarak dışarıda kurdu: Ayotzinapa’nın 43 kayıp öğrencisinin ailelerini temsil etti, işkence kurbanlarını savundu, cinsel şiddet ihbarları bürokrasinin arşivlerinde yok olan üniversite öğrencilerinin yanında durdu. 8 Mart 2020’de — Dünya Kadınlar Günü’nde — Meksika’nın başkentinde kadın cinayeti soruşturması için oluşturulan ve Fiscalía de Investigación del Delito de Feminicidio adı verilen birimin ilk başkanı olarak atandı. Şubat 2025’e kadar bu görevde kaldı. Savcı (La fiscal), o beş yılı içeriden belgeleyen bir belgesel dizi.

Netflix yapımı dört feminicidio davasını ele alıyor. Adli ve hukuki açıdan en patlayıcı olanı, 31 Ekim 2022’de Morelos eyaletinin La Pera-Cuautla yolunda hayatını kaybeden 27 yaşındaki Ariadna Fernanda’ya ait. Morelos eyaletinin adli tıp kurumu ölüm nedenini açıkladı: aşırı alkol alımına bağlı bronkoaspirasyon. Ciudad de México Fiscalía’sı davayı devraldı ve ikinci bir otopsi yaptırdı; sonuç farklı çıktı: çoklu travma. Güvenlik kameraları şüpheliyi, Rautel “N”i, bilinçsiz kurbanı apartmandan bir araca taşırken görüntüledi. Dijital iletişim analizleri, cesedin bulunmasından önce kendisini Morelos ile bağlantılı olarak konumlandırdı. Morelos Başsavcısı Uriel Carmona, başkent savcılığı tarafından yalan beyan ve şüpheliyle gizli ilişki iddiasıyla tutuklandı; Meksika yargı tarihinde benzeri görülmemiş bir kararla, bir eyaletin savcılığı başka bir eyaletin başsavcısını, bizzat soruşturması gereken feminicidio’ya ortak olmak suçlamasıyla mahkemeye taşıdı.

You are currently viewing a placeholder content from Default. To access the actual content, click the button below. Please note that doing so will share data with third-party providers.

More Information

Türkiye bu dinamiği farklı ama çarpıcı biçimde tanıyor. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, Şubat 2025’te Pınar Gültekin’i önce boğup ardından diri diri yakıp ormana gömen Cemal Metin Avcı’nın ağırlaştırılmış müebbet cezasını, “canavarca his yoktur” gerekçesiyle bozdu ve haksız tahrik indirimi uygulanması gerektiğini karara bağladı. Bu hükmün somut sonucu çarpıcıydı: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, adli tıp raporlarına ve olayın insanlık dışı boyutuna dikkat çekerek karara itiraz etti, ama daire itirazı reddetti; dava Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na taşındı. 2024 yılında 20 kadın, aktif koruma kararı bulunmasına rağmen öldürüldü. Meksika’da bir adli tıp raporu feminicidio’yu kazaymış gibi yeniden yazdı; Türkiye’de ise mahkeme gerekçesi, diri diri yakılma eylemini olağan bir öldürme olarak yeniden tanımladı. Her iki durumda da kurumun kendi dili, suçun ağırlığını hafifletmek için araç haline getirildi.

Yrma Lydya Gamboa 21 yaşındaydı ve bolero ile Meksika bölgesel müziğinin yorumcusuydu. 23 Haziran 2022 akşamı, eşi 79 yaşındaki avukat Jesús Hernández Alcocer, Ciudad de México’nun Colonia Del Valle semtindeki Suntory restoranının özel salonunda, tanıklar önünde ona üç kez ateş açtı. Şüpheli olay yerinde yakalandı; ancak dört ay sonra tutuklu bulunduğu cezaevinde geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını kaybetti. Cinayette kullanılan silah, restoranı üç yıl boyunca kaçan bir suç ortağının eliyle terk etti. Güvenlik kameraları adamın mahalle sokaklarından kaçışını görüntüledi; araç ve silah bulundu, adam bulunamadı. 500 bin peso ödül konuldu. Adam yalnızca Ekim 2025’te yakalandı ve ertesi ay feminicidio’dan suçlandı.

Diş hekimliği öğrencisi Karen Itzel’in davası, Herrera’nın göreve başladığı ilk gün uyardığı yapısal önyargıyı en çarpıcı biçimde somutlaştırıyor: feminicidio davalarında toplumsal cinsiyet perspektifi gözetilmemesi, sorumluluğun tek bir kişiye indirgenmesi ve suç ortaklığı ihtimalinin defalarca geri çevrilmesi. Kurbanın annesi, suçun tek kişi tarafından işlenemeyeceğini başından beri ileri sürdü. Sistem tarafından başlangıçta reddedilen bu hipotez, sonunda araştırmacıları bir konutun içindeki fiziksel kanıtlara, ardından şüphelinin aile üyelerine, nihayet cesedin gizlenmesine katılanları da kapsayan ve toplam yüz yılı aşan hapis cezasına ulaştırdı.

Dizinin belgesel gücü, sahip olduğu erişimden kaynaklanıyor. Yönetmenler Paula Mónaco Felipe, araştırmacı gazeteci, ve Miguel Tovar, fotoğrafçı, yıllarca savcılığa yerleştirilmiş olarak çalıştı. Ortaya çıkan ürün retrospektif bir yeniden kurgu değil; neredeyse gerçek zamanlı olarak kaydedilmiş fiili çalışma: eyaletler arası yetki çatışmaları, birbiriyle çelişen adli tıp görüşleri, ölüm nedenlerinin tartışıldığı laboratuvarlar ve bu tartışmaların sonuç bulduğu ya da bulamadığı mahkemeler. DetectiveMx’in kurucusu, Latin Amerika’nın en keskin araştırmacı gazetecilerinden biri olan Diego Enrique Osorno, bu diziyi bir suç gerilimi olarak değil, kurumsal bir belge olarak inşa etti: Herrera’nın aynı anda içinde yaşadığı ve meydan okuduğu devlet mekanizmasına yıllarca süren gazetecilik daldırması.

Dizinin yanıtsız bıraktığı soru, Türkiye’deki Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun 2010’dan bu yana her ay tutanaklarını tuttuğu meseleyle doğrudan örtüşüyor: bir sistem hem koruma kararı verir hem de onu uygulatacak mekanizmayı işletemez; hem ağırlaştırılmış müebbet hükmünü kurar hem de yeniden yorumlamanın önünü açarsa, bu içeriden değiştirilebilir mi? Herrera Şubat 2025’te görevden ayrıldı. Geride bir zafer anlatısı değil, neyin mümkün olduğunun ve neyin hâlâ olmadığının kesin bir kayıt belgesi bıraktı.

Savcı, 26 Mart 2026’dan itibaren Netflix’te üç bölümlük sınırlı belgesel dizi olarak izlenebilir; yönetmenler Paula Mónaco Felipe ve Miguel Tovar, yapımcı DetectiveMx ve Diego Enrique Osorno. Dört isim. Dört dosya. Ve Latin Amerika kıtasında ilk kez, feminicidio savcılığının içinden kaydedilmiş bir belge.

Tartışma

S kadar yorum var.

```
?>