Amerika Birleşik Devletleri’nin en köklü dans kurumu olan Martha Graham Dans Topluluğu, modern dansın seyrini değiştiren vizyoner koreograf Martha Graham tarafından temellerinin atılmasının üzerinden geçen yüzüncü yılı görkemli bir programla kutluyor. 20. yüzyılın en etkili sanatsal figürlerinden biri olarak kabul edilen Graham’ın mirasını onurlandıran GRAHAM100 kutlamaları, topluluğun hem devrim niteliğindeki köklerini hem de geleceğe dönük yenilikçi vizyonunu mercek altına alıyor. James Joyce, Pablo Picasso ve Igor Stravinsky gibi dehalarla aynı düzlemde anılan Graham’ın yarattığı benzersiz teknik, nesiller boyu sanatçıları etkilemeye ve dünya çapındaki izleyicileri büyülemeye devam ediyor.
Bu asırlık kutlama programı, Graham’ın hareketin duygusal derinliğini artırmak amacıyla geliştirdiği “daralma ve bırakma” (contraction and release) prensibine dayanan özgün dilini yeniden sahneye taşıyor. Keskin, köşeli ve doğrudan bir anlatımı benimseyen bu disiplin, dansın sadece fiziksel bir estetik değil, aynı zamanda toplumsal, siyasi ve psikolojik bir dışavurum aracı olabileceğini kanıtlıyor.
New York City Center’da Başyapıtlar ve Dünya Prömiyerleri
Topluluğun New York sezonu, Graham’ın repertuvarındaki en sarsıcı başyapıtlardan bir seçkiyi sanatseverlerle buluşturuyor. Sahne tasarımı ile heykel sanatının kusursuz birleşimini sunan Isamu Noguchi imzalı dekorlarla sahnelenecek olan “Chronicle”, “Night Journey” ve ölümsüz “Appalachian Spring” eserleri sezonun omurgasını oluşturuyor. Bu ikonik yapımlara, Graham’ın kederin fiziksel formunu aradığı “Lamentation” solosu ve lirik bir neşe barındıran “Diversion of Angels” eşlik ediyor. Klasik eserlerin müzikal derinliği, David Hayes yönetimindeki The Mannes Orkestrası’nın canlı icrasıyla taçlandırılıyor.
Kutlama programı aynı zamanda Graham mirasını bugünün heyecan verici koreograflarıyla diyaloğa sokuyor. Sezon kapsamında Jamar Roberts’ın başdansçı Lloyd Knight için hazırladığı dünya prömiyeri ve Hope Boykin’in Leonard Bernstein’ın yakın zamanda keşfedilen müzikleri üzerine kurguladığı “En Masse” yapıtının New York prömiyeri gerçekleştiriliyor. Hofesh Shechter ile Baye & Asa gibi çağdaş isimlerin eserleri de topluluğun teknik esnekliğini ve güncel sanat diline uyum sağlama kabiliyetini gözler önüne seriyor.
Psikolojik Dansın Anası: Arşivlerden Ekrana Uzanan Bir Portre
GRAHAM100 projesi, sahne performanslarının ötesine geçerek geniş kapsamlı sergiler ve medya projeleriyle derinleşiyor. New York Sahne Sanatları Halk Kütüphanesi tarafından düzenlenen “Martha Graham: Psikolojik Dansın Anası” başlıklı sergi, Graham’ın dehasını nadir arşiv belgeleri üzerinden inceliyor. Sag Harbor’daki The Church ise topluluğun heykelden moda tasarımına kadar uzanan disiplinlerarası ortaklıklarını ele alan multimedya bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Bu sergide Halston ve Donna Karan gibi moda ikonlarının tasarladığı kostümlerin yanı sıra Noguchi’nin orijinal dekorları da yer alıyor.
Televizyon dünyasında ise topluluğun tarihini ve güncel çalışmalarını kapsayan iki bölümlük dev bir belgesel prömiyer yapmaya hazırlanıyor. Martha Graham’ın kendi düşüncelerinin Meryl Streep tarafından seslendirildiği bu yapım, provalardan dünya turnelerine kadar geniş bir yelpazede topluluğun sanatsal serüvenine içeriden bir bakış sunuyor.
Küresel İş Birlikleri ve Gelecek Vizyonu
Yüzüncü yıl kutlamaları kapsamında topluluk, Amerika genelinde ve Avrupa’da geniş bir turne programı yürütüyor. İtalya ve Letonya’yı da kapsayan bu uluslararası yolculuk, Graham’ın evrensel dilini yeni nesil izleyicilerle buluşturuyor. Ayrıca, PHILADANCO! topluluğu ile gerçekleştirilen özel iş birliği projesi “in case of fire, speak”, Graham’ın “Amerikalı nedir?” sorusunu bugünün bağlamında yeniden tartışmaya açıyor. 100. yıl gala gecesi ise New York Halk Kütüphanesi’nde dans eğitiminin öncü isimlerine verilen onur ödülleri ve özel performanslarla bu tarihi dönüm noktasını mühürlüyor. Martha Graham Dans Topluluğu, bir asır sonra bile insan ruhunun derinliklerini keskin ve doğrudan hareketlerle keşfetmeye devam eden yaşayan bir hazine olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Etkinlik Takvimi ve Önemli Tarihler
- Martha Graham: Collaborations Sergisi (The Church, Sag Harbor): 18 Ocak – 22 Mart 2026.
- PBS Belgesel Prömiyeri: 27 Mart ve 3 Nisan 2026.
- Guggenheim Works & Process Tanıtımı: 22 Mart 2026.
- New York City Center Sezonu: 8 – 12 Nisan 2026.
- GRAHAM100 Galası (New York Halk Kütüphanesi): 17 Nisan 2026.
- Topluluğun 100. Kuruluş Yıl Dönümü: 18 Nisan 2026.
- Psikolojik Dansın Anası Sergisi (NYPL): 26 Mayıs – 7 Kasım 2026.
- “in case of fire, speak” Dünya Prömiyeri (Philadelphia): 29 – 30 Mayıs 2026.
