Müzik

Udio mahkemede ses kayıtlarını müzik AI’sını eğitmek için kazıdığını kabul etti

Girişim Sony Music'in telif hakkı ihlali iddialarını reddetti, ama eğitim verilerinin "kamuya açık kaynaklardan" geldiğini kabul etti — plak şirketlerinin YouTube olarak okuduğu bir ifade. UMG ve Warner zaten anlaşma yaptı. Sony mahkemede kalan tek büyük şirket, ve ardından gelecek adil kullanım kararı piyasadaki her müzik AI aracının kurallarını çizebilir.
Alice Lange

New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’ne sunulan bir cevap dilekçesinde, müzik AI girişimi Udio, müzik endüstrisinin en büyük davalarından birinin kalbindeki temel olguyu resmen kabul etti: modelleri lisanslanmış ses üzerinde değil, kazınmış ses üzerinde eğitildi. Dilekçe bunun bir telif ihlali oluşturduğunu reddediyor ve mahkemeden Sony Music’in iddialarını ön yargıyla reddetmesini talep ediyor. Ama eylemin kendisini kabul ediyor. Sony — Arista Music ve Arista Records ile birlikte — Universal Music Group ve Warner Music Group’un her ikisinin de sessizce uzlaşıp lisans sözleşmeleri imzalamasının ardından, bir müzik AI üreticisine karşı hâlâ mahkemede olan tek büyük şirket konumunda.

Daha somut olarak, Udio’nun cevap dilekçesi sistemi inşa etmek için ona “kamuya açık kaynaklardan” toplanan “geniş bir miktarda farklı türde ses kaydı” beslendiğini kabul ediyor. Şirketin avukatlarının argümanına göre, model bu kayıtlardan “işitsel özellikler hakkında karmaşık bir istatistiksel içgörü koleksiyonu” türetti — kullanım türünü türev (derivative) olarak değil, dönüştürücü (transformative) olarak çerçevelemek için seçilmiş bir dil. Plak şirketlerinin geçen sonbahar verdiği değiştirilmiş şikâyette belirtilen tutumu ise şu: Udio özellikle YouTube üzerinden, yt-dlp gibi araçlar kullanarak telifli müzik kazıdı ve bunu yaparken hem Telif Yasası’nı hem de Dijital Binyıl Telif Yasası’nın (DMCA) teknik korumaları aşmaya yönelik hükümlerini ihlal etti. Udio’nun cevap dilekçesi YouTube’u adıyla anmıyor. Sony’nin avukatları “kamuya açık kaynaklar” ile YouTube arasındaki mesafenin retorik olduğunu, olgusal olmadığını öne sürecekler.

Bu yaz beklenen Sony adil kullanım kararı

Zaten yapılmış uzlaşmalar Sony davasının önemli olmasının nedenlerinden birini oluşturuyor. Universal geçen sonbahar davayı, Udio ile birlikte yakında kurulacak ortak bir müzik AI platformunda hisse-ve-lisans düzenlemesi karşılığında geri çekti; sanatçılar için opt-in temelli bir telif sistemi getirildi. Warner bir ay sonra Udio’nun ana rakibi Suno ile aynısını yaptı. Her iki anlaşma da katılımcı plak şirketlerini, lisanssız araçlara karşı dava açan taraf olmak yerine, lisanslı AI’nın “duvarlı bahçelerinin” ortak sahibi konumuna getiriyor. Sony farklı seçti. Mahkemede kalmaya devam ederek Sony, lehine çıkacak federal bir kararın, lisanssız müzik AI araçlarının yasal olarak var olup olamayacağını belirleyecek emsale dönüşeceğine bahse giriyor. Bu emsal Universal ve Warner için bugün, bir yıl önce taşıyacağı önem kadar büyük değil — çünkü iki şirketin de ticari geleceği, kendi inşasına ortak oldukları lisanslı alternatifin içinde.

Hukuki soru Anthropic emsali etrafında dönüyor. Federal bir mahkeme geçen yıl, paralel bir davada, AI şirketinin telifli kitaplar üzerindeki yetkisiz eğitiminin ABD hukuku altında adil kullanıma girdiğine, fakat aynı kitapları çevrimiçi korsan kütüphanelerden indirme eyleminin girmediğine hükmetmişti. Tam da bu ayrım — eğitmek ile elde etmek arasındaki ayrım — Sony’nin avukatlarının üzerine yükleneceği çizgi. Eğer YouTube, halka açık bir kütüphane ile aynı anlamda “kamuya açık” sayılırsa, Udio’nun savunması güçleniyor. Eğer YouTube’dan ses çekme eylemi platformun teknik korumalarını aşma sayılırsa, plak şirketlerinin DMCA argümanı tutuyor. Hâkimin durumun bunlardan hangisi olduğuna karar vermesi gerekiyor.

Şüphe katmanı

Bu, manşetlerin ima ettiği “kanıtlanmış suç aleti” tam olarak değil. Udio’nun itirafı zaten ürünün kendi varlığında dolaylı olarak içeriliyordu. Plak şirketlerinin mahkemede defalarca gösterdiği gibi, Temptations’ı ve Mariah Carey’i bir biçimde duymadan, onların ikna edici taklitlerini üretebilen bir müzik modelini eğitmek mümkün değil. Cevap dilekçesinin değiştirdiği şey, hukuki tutum. Daha önce Udio, eğitim verilerinin nasıl elde edildiği sorusunu belirsiz bir alanda tutabiliyordu. Artık tutamıyor. Ama gelecek olan karar, UMG ve Warner ile zaten yaşanmış olanı geri almıyor. Üç büyük şirketin ikisi AI’yı öldürmeye çalışmak yerine ondan para kazanmayı çoktan seçti. Sony davası, lisanssız müzik AI üreticilerinin gelecekte ne yapabileceklerini belirleyecek; ama endüstrinin ticari yanıtı büyük ölçüde zaten yazıldı. Lisanslı duvarlı bahçe gelecek. Dava, o duvarın dışında ne kalacağına karar verecek.

Sony kazanırsa tazminatlar cezalandırıcı düzeyde olabilir. Plak şirketleri eser başına 150 bin dolara, her bir teknik koruma aşma eylemi için 2 500 dolara kadar talep ediyor. Udio’nun eğitim verisinde olduğu iddia edilen şarkı sayısıyla çarpıldığında rakam çok hızlı bir şekilde çok büyüyor. Pratikte Sony’nin bir zaferi büyük olasılıkla tazminat hesabı aşamasına girilmeden önce bir uzlaşmaya yol açar; şartlar Udio için bir idam fermanından çok, UMG ve Warner’ınkilere benzer hale gelir. Hâkim ne yönde karar verirse versin en olası sonuç, Udio’nun sonuçta bir lisansla çıkmasıdır. Soru, bu lisansın koşullarını kimin yazacağı.

Udio Sony’nin değiştirilmiş şikâyetine cevabını 29 Nisan 2026’da sundu. Sony’nin Udio ve Suno’ya karşı yürüttüğü paralel davalardan beklenen adil kullanım kararı, geniş bir kesim tarafından 2026 yazına işaret ediliyor — bu yıl müzik AI alanında en çok izlenen hukuki olay. Sony Udio’nun cevap dilekçesi hakkında kamuya açık bir açıklama yapmadı. Udio da Universal ile yapılan ortaklığın ardından yeni bir lisans anlaşması duyurmadı.

Tartışma

S kadar yorum var.