David Dastmalchian: Kötü adamın gölgesinden M. Bison’ın tahtına

David Dastmalchian

Photo: Kevin Paul / CC BY 4.0, via Wikimedia Commons

Doğum	21 Temmuz 1975 Allentown, Pennsylvania, United States
Meslek	Oyuncu
Tanınan işler	Kara Şövalye, Tutsak, Oppenheimer
Ödüller	Saturn Ödülü · South by Southwest Film Festival Special Jury Prize for Courage in Storytelling

David Dastmalchian kariyerinin büyük bölümünde kötü adamın hemen arkasında duran kişiydi. Tedirgin bakışlı suç ortağı, çok şey bilip az konuşan kiralık eleman. Yönetmenler, hikâyedeki huzursuzluğun toplandığı yer olarak onun zayıf, tetikte yüzünü tekrar tekrar seçti. Şimdi ise bir stüdyo serisi ona doğrudan tahtı teslim etti. Street Fighter’da Shadaloo’yu yöneten diktatör M. Bison rolüyle artık bir yardakçı değil. Oyunun sonundaki patron o; kariyerinin yıllardır sorduğu soru da artık apaçık ortada: Bir karakter oyuncusu, kadrajın merkezinde ne yapar?

Yanıt, Hollywood’dan çok uzakta başlıyor. İran asıllı Amerikalı mühendis Hossein Dastmalchian ile ailesinin kökleri İrlanda, İngiltere, İtalya ve Fransa’ya uzanan Priscilla’nın oğlu. Pennsylvania eyaletinin Allentown kentinde doğdu, Kansas’taki Overland Park’ta büyüdü. Çocukken vitiligo hastalığına yakalandı; bu yüzden diğer çocukların hedefi oldu ve çocukluğunun büyük bölümünde depresyonla yaşadı. Çizgi roman almak için çim biçti, Shawnee Mission South High School’da drama kulübüne katıldı.

Ardından Chicago’daki DePaul University bünyesinde bulunan The Theatre School’a gitti ve 24 yaşına bastığı 1999’da mezun oldu. Oyunculuk kariyeri şekillenmeden önce beş yıl boyunca eroin bağımlılığıyla mücadele etti. Ayık kaldıktan sonra Kansas City’de bir deniz ürünleri restoranında çalıştı, kısa süre Alaska’da balıkçılık yaptı; ardından Chicago sahnelerinde kendini yeniden kurdu. Shattered Globe Theatre’da The Glass Menagerie ve Buried Child oyunlarında başrol üstlendi, Caffeine Theatre’da sanat ekibine katıldı. Ruh sağlığı hizmetleri ve bağımlılık tedavi programlarının desteklenmesi için kamuoyu önünde konuşmayı bugün de sürdürüyor.

İlk kez Christopher Nolan’ın Kara Şövalye filminde, Joker’in akıl sağlığı yerinde olmayan ve Harvey Dent’in silah zoruyla tuttuğu yardımcısı Thomas Schiff rolüyle beyazperdeye çıktı. Beş yıl sonra Denis Villeneuve, onu Tutsak’ın ortalarında çıkagelip ortamı buz kestiren şüpheli Bob Taylor rolüne seçti. Time’dan Richard Corliss performansını “mükemmel; konuşkan, mütevazı ve ince ince kendini belli eden bir psikopatlıkla bezeli” diye nitelendirdi.

En önemli dönüm noktası senaryoda yaşandı. Dastmalchian, Collin Schiffli’nin yönettiği yarı otobiyografik Animals filmini yazdı. Filmde Kim Shaw’la birlikte, döküntü bir arabada yaşayan ve eroin alışkanlıklarını beslemek için yabancıları dolandıran bir çifti canlandırıyor. Film, 2014’te South by Southwest’te Hikâye Anlatımında Cesaret Özel Jüri Ödülü’nü kazandı; eleştirmenler, bağımlılığı konu alan filmlerde pek rastlanmayan sahiciliğini övdü. Bu, Dastmalchian’ın başrol için başkalarının kendisine rol yazmasını beklemeyeceğinin ilk işaretiydi.

Ardından, seri filmlerin üretim bandında geçen bir on yıl geldi. Ant-Man ve devam filminde Scott Lang’in eski mahkûm arkadaşlarından Kurt’u, The Flash’ta kötü karakter Abra Kadabra’yı, MacGyver’da ise tekrar tekrar karşısına çıkan düşmanı Murdoc’u oynadı. Villeneuve onu önce Blade Runner 2049: Bıçak Sırtı için, ardından Harkonnenlerin mentatı Piter De Vries rolüyle Dune: Çöl Gezegeni için yeniden kadrosuna aldı. James Gunn’ın The Suicide Squad: İntihar Timi filminde, kendi bedeninin ürettiği puantiyeler yüzünden eziyet çeken, üçüncü sınıf bir kötü karakter olan Polka-Dot Man’e dönüştü. Dastmalchian, bu rolü çocukken vitiligosu yüzünden maruz kaldığı zorbalıkla ilişkilendirdi. “Abner’la ilk repliğinden itibaren bağ kurdum,” dedi; performansı, bir şaka karakterini filmin en yaralı ve en insani kişisine dönüştürdü. Nolan, Dastmalchian’ı Oppenheimer için bir kez daha çağırdı. Filmde, fizikçinin sonunu hazırlamaya yardımcı olan FBI mektubunu yazan William L. Borden’ı canlandırıyor.

Başrol oyuncusu olabileceğinin en güçlü kanıtı, beraberinde bazı pürüzler de getirdi. Avustralyalı Colin ve Cameron Cairnes kardeşlerin yazıp yönettiği Şeytanla Bir Gece filminde, Halloween yayınına içine şeytan girdiği öne sürülen bir kızı davet eden 1970’ler talk şovu sunucusu Jack Delroy’u canlandırıyor. Bu, ilk başrolü ve yapım şirketi Good Fiend Films’in ilk gösterime giren filmiydi; ayrıca türün hitlerinden biri oldu. Sonra izleyiciler, program bölümleri arasında kart olarak kullanılan, yapay zekâyla üretilmiş üç kısa görseli fark etti ve tepki dalgası başladı. Yönetmenler bu tercihi savundu. Dastmalchian, grafik ekibinin emeğinin gölgede kalmasının kendisini üzdüğünü söyledi ve hayranların neden öfkelendiğini anladığını ekledi. Yanıtı samimiydi ama tartışmayı bitirmedi; bu olay, onun tartışmasız zaferi olması gereken anın üzerinde hâlâ gölge gibi duruyor.

Street Fighter bu kez başka bir mesele ortaya çıkarıyor. Dastmalchian, Bison rolüne tarihî bir dramaya hazırlanır gibi hazırlandı; bir adamın takipçilerini kendi uğruna ateşe yürümeye nasıl ikna ettiğini anlamak için Idi Amin, Jim Jones ve Mussolini gibi tarikat liderlerini ve diktatörleri inceledi. Empire’a verdiği demeçte, “İnsanlar, ‘Aa, bu sadece bir video oyunu kötüsü. Sadece son bölümün büyük patronu,’ diye düşünebilir,” dedi ve ekledi: “Ben de ‘Hayır, bu bundan çok daha derin bir şey,’ dedim.” Kitao Sakurai’nin yönettiği film, büyük ölçüde bir dövüş sanatları komedisi olarak ilerliyor ve eleştirmenlerden pek yüz bulmadı. Yine de Kuzey Amerika’da açılışını bir numarada yaptı ve ilk hafta sonunda dünya çapında 51 milyon doları aştı; ayrıca 1994’teki Bison yorumuyla kendisinden sonra gelen herkes için ölçüt hâline gelen Raul Julia’ya selam gönderiyor.

Televizyon da artık ona güveniyor. Apple TV+’ın Murderbot dizisinde, Alexander Skarsgård’ın canlandırdığı güvenlik androidine güvenmeyen, bedeni geliştirilmiş insan Gurathin’i oynuyor. Yapımı süren ikinci sezonda da düzenli oyuncu olarak geri dönüyor. Dexter: Resurrection’da katil Gareth Pike rolündeki konuk oyunculuğu, Mart 2026’da ona bir televizyon dizisinde En İyi Konuk Oyuncu dalında Saturn Ödülü’nü kazandırdı. Aynı ay, Netflix’in One Piece dizisine, balmumu kullanan Baroque Works ajanı Mr. 3 olarak katıldı. Oğlunun kendisini mangasıyla tanıştırdığı seri, böylece onun için ailevi bir bağ da taşıyor. Mike Flanagan’ın The Life of Chuck filminden Bryan Fuller’ın Dust Bunny filmine uzanan sinema projeleri de vardı.

Çizgi roman da onun diğer mesleği. Lukas Ketner’ın çizdiği Dark Horse serisi Count Crowley 2019’da başladı; bu yıl ise Leah Kilpatrick’le birlikte yazdığı Kingdom of Earth ve The Accessories yayımlandı. Konukların tabutlara uzanıp ölümlülük üzerine konuştuğu bir sohbet programı olan Grave Conversations’ı sunuyor. Eylül ayında Good Fiend Films bünyesinde tür edebiyatı bölümü de kuruldu. 2014’te sanatçı Evelyn Leigh ile evlendi; oğulları ve kızlarıyla Los Angeles’ta yaşıyorlar.

Sırada John Hyams imzalı korku-gerilim The Shepherd var. Dastmalchian ile Georgina Campbell’ın başrolleri paylaştığı filmde, Nevada’da istismarcı eski sevgilisinden kaçan hamile bir kadın ve kaçışını yarıda kesen yabancı anlatılıyor. ABD’deki dağıtım hakları Magnolia Pictures’ta; Dastmalchian ise Good Fiend aracılığıyla yürütücü yapımcı olarak görev alıyor. The Shepherd, yıllarca kötü adamların yanı başında duran bu oyuncunun, yapımına kendi koşullarıyla katkı sunduğu bir filmi tek başına sırtlayıp sırtlayamayacağını gösterecek.