Alien’ın kaptanını, Top Gun’ın baş eğitmenini canlandıran Tom Skerritt hayatını kaybetti. Ölüm ilanlarında onun için şimdiden aynı sözcük öne çıkıyor: otorite. Şerif, komutan, masanın başındaki baba. Bu tanım doğru; ama Skerritt’i sinema için önemli kılan şeyi, oyuncu seçimi yapanların gözünde taşıdığı değerden ibaret gösteriyor. Birlikte çalıştığı en iyi yönetmenler, o otoriteyi parçalayabilmesi için ona bu rolleri verdi.

Hollywood’un Yeni Dalgası’ndan kariyerinin son dönemindeki başrolüne uzanan çizgide izini sürmeye değer olan da bu. Skerritt, rollerden çok yönetmenleri seçti ve her seti, başlangıçta kameranın öte yanında icra etmek istediği mesleği öğrenmek için bir fırsat olarak gördü.

Alien’ın elinde tutamadığı kaptan

Önce jenerikteki sıralamaya bakalım. Variety’nin belirttiğine göre Ridley Scott’ın Alien filminde Skerritt’in adı, Sigourney Weaver’dan önce geliyordu. Nostromo’nun kaptanı Dallas’ı canlandırıyordu: Mürettebatın sözünü dinlediği, ama hikâyenin sağ çıkmasına izin vermediği subayı. Afişin en üstündeki isim, hikâyenin hayatta kalmasına müsaade etmediği bir adama aitti.

Rolü neredeyse reddediyordu. Variety ve The Hollywood Reporter’ın aktardığına göre, proje düşük bütçeliyken ve henüz yönetmeni yokken, paranın özel efektlere harcanıp biteceğinden korkarak teklifi geri çevirmişti. Bir yönetmen fikrini değiştirdi. Scott’ın projeye katıldığını öğrenince ilk uzun metrajlı filmi The Duellists’i izlemek istedi; filmi gördükten sonra da bir başyapıt olduğunu söyledi. Alien Evolution belgeselinde, “O noktada Alien’da oynamam gerekiyordu,” diye hatırlıyordu. Bir canavar filmine, yönetmenin ilk filmini beğendiği için katılan oyuncu, çoktan yönetmen gibi düşünmeye başlamış demektir.

Altman’ın isyankârı, Tony Scott’ın eğitmeni

Aynı içgüdünün izleri kariyerinin başlangıcına kadar uzanıyor. Robert Altman’ın M*A*S*H filmi, itaatsiz ama işinde son derece iyi ordu cerrahlarından Duke Forrest’le Skerritt’in adını duyurdu. Hollywood’un sonraki on yıllar boyunca subay rollerinde değerlendireceği bir oyuncunun canlandırdığı bu karakter, otoritenin tam karşı kutbundadır. Skerritt, Altman’ın ona “çabaladığın sürece yanlış yapamayacağını” ve bir oyuncunun “kendini rezil etmeye razı olması gerektiğini” öğrettiğini söylemişti. “Bunu bana Bob öğretti.” Thieves Like Us için yeniden Altman’la çalıştı; Harold and Maude’da da motosikletli polis rolüyle Hal Ashby’ye bir iyilik yaptı. Jenerikte, şaka yollu seçilmiş Martin Bormann adıyla yer aldı.

Ardından Tony Scott, onu Tom Cruise’un Maverick’inin eğitim gördüğü Miramar okulunun baş eğitmeni Komutan Mike “Viper” Metcalf olarak izleyici karşısına çıkardı. Yine otorite söz konusuydu, ancak bu kez öğretmenlik biçiminde; belki de Skerritt’e en çok yakışan rol buydu. Robert Redford, A River Runs Through It’te ona Presbiteryen papazı ve baba rolünü verdi. Variety’nin eleştirisinde belirtildiği üzere Skerritt, bu karakteri “ince yapılı dış görünüşünün ardındaki sevgi dolu özü usulca açığa çıkararak” canlandırmıştı. Herbert Ross’un The Turning Point filmiyle National Board of Review’un yardımcı erkek oyuncu ödülünü kazandı; David Cronenberg ise onu The Dead Zone’un şerifi yaptı.

Picket Fences ve Emmy

Televizyon, Skerritt’in bu personasını resmîleştirdi. David E. Kelley’nin Picket Fences dizisinde, Wisconsin’daki kurmaca Rome kasabasının şerifi Jimmy Brock’u canlandırdı. The Hollywood Reporter’ın deyişiyle Brock, “deliliğin ortasında sükûnetin sesiydi.” Bu rol, 1993’te drama dizisinde en iyi başrol oyuncusu dalında Emmy ödülünü getirdi; ertesi yıl aynı dalda bir kez daha aday gösterildi. Skerritt kendini, ölüm ilanlarının anlatabileceğinden daha iyi tarif etmişti. 1997’de Seattle Post-Intelligencer’a, bir yazarın onu bir keresinde “başrol oyuncusu bedenine hapsolmuş bir karakter oyuncusu” diye tanımladığını ve bu sözü hep sevdiğini anlatmıştı.

Yönetmen olmak isteyen oyuncu

25 Ağustos 1933’te Detroit’te Thomas Roy Skerritt adıyla dünyaya geldi. Hava Kuvvetleri’nde görev yaptı, Wayne State University’de İngiliz edebiyatı okudu ve yazar ya da yönetmen olma niyetiyle UCLA’ya geçti; oyunculuğa yönelmesinin nedenlerinden biri de utangaçlığını aşmaktı. 1962’de düşük bütçeli Kore Savaşı draması War Hunt’ta rol aldığında, Film Comment’e bunun “yönetmen olmayı öğrenmek için harika bir yol” olduğunu düşündüğünü söyledi. Bu içgüdü onu Seattle’a götürdü: TheFilmSchool’un kuruluşuna katkıda bulundu ve gazilerin yaşadıklarını yazarak travma sonrası stres bozukluğuyla baş etmelerine yardımcı olan Red Badge Project’i birlikte kurdu. Bu çalışma, 2021’de ona bir uzun metrajlı filmde nadir görülen bir başrol de kazandırdı: East of the Mountains’ta ölümcül kanser olduğunu öğrenen emekli bir kalp cerrahı ve dul bir adamı canlandırdı.

Basın danışmanının Variety’ye doğruladığı üzere Skerritt çarşamba günü doğal nedenlerle hayatını kaybetti; ailesi de ölümü bir açıklamayla duyurdu. “Dünya Tom’u olağanüstü oyunculuk kariyeriyle tanıdı; biz ise onu mizahı, merakı, bilgeliği, cömertliği ve hayatımıza kattığı sevgiyle tanıdık,” dediler. 93 yaşındaydı. Eşi Julie Tokashiki, çocukları Andy, Erin, Matt, Collin ve Emiko, beş torunu ve iki torununun çocuğu hayatta kaldı.

Alien’ın jeneriğinde Skerritt’in adı hâlâ Sigourney Weaver’ın üzerinde yer alıyor. Ridley Scott, başrol sıralamasının hiçbir şeyi garanti etmediği bir film yaptı; Skerritt de jenerik sıralaması için değil, yönetmen için imza attı.