Laci Peterson, Noel arifesinde kaybolan ve davası hâlâ mahkemede süren yedek öğretmen

Laci Peterson

Doğum	4 Mayıs 1975 Modesto, California, United States
Ölüm	24 Aralık 2002 (27)
Meslek	Yedek öğretmen

Laci Peterson adını tanıyanların çoğu, onu bir davayı hatırladıkları gibi hatırlıyor. Kayıp ilanlarındaki gülümseyen fotoğrafı, balığa gittiğini söyleyen kocası, Fresno’daki telefon konuşmalarını kayda alan sevgilisi, adliyenin önüne park etmiş uydu yayın araçları… Ama hikâyenin merkezindeki kadını pek az kişi hatırlıyor: süs bitkileri yetiştiriciliği diploması almış, kocasıyla memleketinde bir ev satın almış ve şubat ayında doğum yapması beklenen bir vekil öğretmeni.

Hikâyesinde hâlâ açıklığa kavuşmayan şey, işte bu silinip gitme hâli. Aradan yirmi yılı aşkın zaman geçmesine rağmen, adını taşıyan dava hâlâ California mahkemelerinde sürüyor. Kocası Scott Peterson, onu ve doğmamış çocuklarını öldürmekten hüküm giydi; idam cezasına çarptırıldı, idam mahkûmları koğuşundan çıkarıldı ve şartlı tahliye olanağı olmaksızın müebbet hapse mahkûm edildi. Avukatlarıysa hükmü bozdurmak için hâlâ uğraşıyor. Her yeni başvuru, onun fotoğrafını akşam haberlerine yeniden taşıyor. Haberlerin neredeyse hiçbiri onun nasıl biri olduğuyla ilgili değil.

Modesto’nun kızı

Laci Denise Rocha, 4 Mayıs 1975’te California’nın Central Valley bölgesindeki Modesto’da, Sharon Rocha ve Dennis Rocha’nın kızı olarak dünyaya geldi. Ağabeyi Brent ve kız kardeşi Amy’yle birlikte büyüdü; annesinin uzun süredir hayat arkadaşı olan Ron Grantski de yaşamının büyük bölümünde üvey baba figürüydü. Modesto, ailelerin birbirine yakın yaşadığı, bayramların kalabalık geçtiği türden bir yerdi; Rocha ailesi de tam böyle bir aileydi. Kayboluşunun bu kadar çabuk hissedilmesinin bir nedeni de buydu: Onu görmeyi bekleyenler birkaç sokak ötedeydi.

Modesto’daki Thomas Downey High School’a gitti, ardından güneye, San Luis Obispo’daki California Polytechnic State University’ye geçerek süs bitkileri yetiştiriciliği okudu. Bitki yetiştirmeye odaklanan, uygulamalı ve elle tutulur bir eğitimdi bu; göz önünde olacağı bir hayattan ziyade ev, bahçe ve sınıf etrafında kurulacak bir yaşama işaret ediyordu.

Scott, Central Coast ve eve dönüş

1994’te öğrenciyken, Scott Peterson’la Morro Bay’deki Pacific Café’de tanıştı. Scott, Cal Poly’de tarım işletmeciliği okurken burada çalışıyordu. 1997’de Central Coast’taki Sycamore Mineral Springs Resort’ta evlendiler ve bir süre San Luis Obispo’da The Shack adlı bir spor barı işlettiler.

2000 sonbaharında Modesto’daki Covena Avenue üzerinde bir ev satın aldılar; ertesi bahar barı sattılar. Laci annesinin yakınında, yeniden evindeydi ve vekil öğretmenlik yapıyordu. Scott ise gübre satıcısı olarak işe girmişti. 2002’de hamile olduğunu öğrendi. Bebek erkekti, 10 Şubat 2003’te dünyaya gelmesi bekleniyordu ve adını da kararlaştırmışlardı: Conner. Ailesine göre o yılın son ayları, yeni bir yuvanın sıradan başlangıcından ibaret görünüyordu.

Noel arifesi

23 Aralık 2002 akşamı Laci ve Scott, kız kardeşi Amy’nin çalıştığı Modesto’daki kuaföre uğradı; Amy her ay yaptığı gibi Scott’ın saçını kesti. O gece ilerleyen saatlerde Laci annesiyle telefonda konuştu. Ailesinden hiç kimse onun sesini bir daha duymadı.

Scott’ın anlattığına göre karısını en son ertesi sabah saat 9.30 civarında gördü. Laci televizyonunda bir yemek programı izliyor, yerleri silmeyi, kek pişirmeyi ve golden retriever cinsi köpekleri McKenzie’yi gezdirmeyi planlıyordu. Scott ise kısa süre önce satın aldığı küçük alüminyum tekneyle balığa çıkmak üzere Berkeley Marina’ya gidecekti. Saat 10.18’de komşuları Karen Servas, tasması hâlâ üzerinde olan McKenzie’yi sokakta buldu ve Petersonların bahçesine geri bıraktı. O öğleden sonra Scott, karısının telefonuna saat 2.15 olduğunu ve Berkeley’den yola çıktığını söyleyen bir mesaj bıraktı. Eve vardığında ev boştu, Laci’nin arabasıysa garaj yolundaydı. Akşam saat altı olmadan polise haber verilmişti.

Ardından başlayan arama çalışmalarına yüzlerce gönüllü katıldı. Parkları ve kanalları taradılar; Laci’nin fotoğrafı Modesto’daki dükkânların vitrinlerine asıldı. Ulusal televizyon kanallarının Noel arifesinde ortadan kaybolan hamile bir kadının hikâyesini yayımlamasıyla ödül fonu büyüdü. Ailesi bayramı kayıp ilanları dağıtarak geçirdi.

Kocanın anlattıkları çözülüyor

Soruşturmanın yönü bir hafta içinde değişti. 30 Aralık’ta Fresno’dan bir masaj terapisti olan Amber Frey dedektiflerle iletişime geçti. Scott Peterson’la 20 Kasım 2002’de tanışmıştı; Scott ona bekâr olduğunu söylemişti. Aralık başında, Laci kaybolmadan önce de karısını kaybettiğini ve onsuz geçireceği ilk bayramların yaklaştığını anlatmıştı. Frey, polis için onunla yaptığı telefon konuşmalarını kaydetmeyi kabul etti. 24 Ocak 2003’te kameraların karşısına geçip olaydaki rolünü anlattığında, kamuoyunun gözünde davanın çehresi neredeyse bir gecede değişti.

İlk haftalarda Scott’ın yanında duran Laci’nin ailesi, ilişkiyi ocak ortasında öğrendi ve ona verdiği desteği çekti. Bu sırada dedektifler, Scott’ın birkaç hafta önce satın aldığı tekneye ve el yapımı bir çapa yapmak için kullandığı çimentoya odaklanmıştı. Savcılar daha sonra, Scott’ın kayıp olan çapalarının karısının bedenini suya batırmak için kullanıldığını ileri sürecekti. Scott televizyon röportajlarında masum olduğunu savundu; bu çıkışlar, soğukkanlılığının daha yakından incelenmesine yol açmaktan başka pek işe yaramadı.

Nisan 2003

13 Nisan 2003’te bir yürüyüşçü, San Francisco Körfezi kıyısında, Richmond yakınlarında erkek bir fetüsün bedenini buldu. Ertesi gün, yaklaşık bir mil ötede, Point Isabel Regional Park’ta bir kadına ait kalıntılar bulundu. Her iki nokta da körfezin doğu kıyısındaydı ve Scott’ın Noel arifesinde balık tuttuğunu söylediği sulardan çok uzakta değildi. 18 Nisan’da yapılan DNA testleri, kalıntıların Laci ve Conner’a ait olduğunu doğruladı. Adli tabip ölüm nedenini belirleyemedi.

Aynı gün polis, Scott Peterson’ı San Diego County’deki La Jolla’da, Torrey Pines golf sahasının yakınlarında tutukladı. Saçını ve keçi sakalını boyamıştı; arabasında yaklaşık 15 bin dolar nakit, kamp ve hayatta kalma ekipmanı, birkaç telefon ve erkek kardeşinin ehliyeti bulundu. İki cinayetle suçlandı. 30 Ağustos 2003’te Laci ve Conner, Modesto yakınlarındaki Escalon’da bulunan Burwood Cemetery’de birlikte toprağa verildi. Annesinin isteği üzerine mezar taşında Peterson soyadı yer almıyor. Taşta Rocha yazıyor.

Duruşma

Stanislaus County’deki yoğun medya ilgisi nedeniyle dava San Mateo County’ye taşındı ve 1 Haziran 2004’te Redwood City’de Yargıç Alfred Delucchi’nin huzurunda başladı. Rick Distaso’nun başını çektiği savcılığın elinde itiraf, cinayeti gören bir tanık ya da Laci’nin nerede ve nasıl öldüğünü ortaya koyan adli bir kanıt yoktu. Savcılık iddialarını biriken bulgular üzerine kurdu: ilişki, Frey’e söylenen yalanlar, gizlice alınan tekne, cesetlerin bulunduğu körfeze yapılan balıkçılık gezisi ve ailesiz bir yaşama hazırlanıyor gibi görünen bir kocanın tavırları. Jüri, Frey’in kayda alınmış telefon konuşmalarını saatlerce dinledi. Mark Geragos’un yönettiği savunma ekibi ise soruşturmanın en başından beri Scott’ı hedef aldığını ve başka olasılıkları görmezden geldiğini ileri sürdü.

Jüri, 12 Kasım 2004’te Laci’nin ölümü nedeniyle Scott Peterson’ı birinci derece cinayetten, Conner’ın ölümü nedeniyle de ikinci derece cinayetten suçlu buldu. Karar okunurken adliye önündeki kalabalık tezahürat yaptı. Aynı jüri 13 Aralık’ta idam cezası verilmesini tavsiye etti; Delucchi de 16 Mart 2005’te Scott’ı resmen idama mahkûm etti. O gün mahkemede Laci’nin annesi, eski damadına ailesinden neleri aldığını açıkça söyledi.

Bir gösteriye dönüşen dava

Haberlerin Laci’nin hikâyesine yaptıklarından söz etmeden Laci Peterson hakkında yazmak dürüstlük olmaz. Kablolu haber kanalları davayı neredeyse iki yıl boyunca her gece yayımlanan bir dizi gibi ele aldı. Scott’ı Dean Cain’in canlandırdığı The Perfect Husband: The Laci Peterson Story adlı televizyon filmi, duruşma başlamadan ve jüri tek bir ifade dinlemeden aylar önce, Şubat 2004’te gösterime girdi. Aynı dönemde eleştirmenler bir örüntüye ad koymaya başladı: Gazeteci Gwen Ifill, ulusal medyanın bazı kayıp kadınlara büyük ilgi gösterirken diğerlerini görmezden gelme eğilimine “missing white woman syndrome” adını verdi. Peterson davası da bu olgunun tipik örneklerinden biri hâline geldi.

Bu gösteri, davaya dâhil olan kişileri de yeniden şekillendirdi. Polise yardım etmekten başka bir şey yapmamış olan Amber Frey, magazin basınının karakterlerinden birine dönüştü. Scott, pürüzsüz konuşan yalancı koca simgesi hâline geldi; bu simge, mahkûmiyetinin kanıtlardan ziyade kamuoyunun öfkesine dayandığını ileri sürmek isteyenler için o günden beri kullanışlı oldu. Laci’nin kendisi ise bir fotoğrafa indirgendi. Bitkiler üzerine eğitim almış ve başkalarının çocuklarına öğretmenlik yapmış kadın, bir dizi dava ayrıntısına dönüştü: ölüm saati, bir tasma, körfezde bir nokta.

Laci and Conner’s Law

Davanın en kalıcı mirasını annesi hayata geçirdi. Sharon Rocha, hamile bir kadına yönelik saldırının iki kurbana yol açabileceğinin federal düzeyde tanınması için Washington’da kampanya yürüttü. 1 Nisan 2004’te Başkan George W. Bush, yaygın olarak Laci and Conner’s Law diye bilinen Unborn Victims of Violence Act’i Rocha’nın da katıldığı törende imzaladı. Yasa, hamile bir kadına karşı işlenen belirli federal şiddet suçları sırasında fetüsün yaralanmasını ya da öldürülmesini ayrı bir federal suç sayıyor. 2005’te bir mahkeme, Laci’nin hayat sigortası poliçesinden gelen 250 bin doların onu öldürmekten hüküm giymiş adama değil, annesine verilmesine karar verdi.

Rocha, 2006’da For Laci: A Mother’s Story of Love, Loss, and Justice adlı kitabını yayımladı; kitap New York Times’ın kurgu dışı en çok satanlar listesinde bir numaraya yükseldi. Laci’yi bir kurban olarak değil, bir kız evlat olarak anlatan en kapsamlı portre hâlâ bu kitap. Amber Frey de kendi hikâyesini Witness: For the Prosecution of Scott Peterson adlı kitabında anlattı. 2005’te yayımlanan ikinci bir televizyon filmi olan Amber Frey: Witness for the Prosecution’da başrolü Janel Moloney üstlendi.

Yirmi yıllık temyiz süreci

İdam cezası geçerliliğini korumadı. California Supreme Court, 24 Ağustos 2020’de cinayet mahkûmiyetlerini oybirliğiyle onadı, ancak idam cezasını bozdu. Mahkeme, idam cezasına karşı olduklarını dile getiren olası jüri üyelerinin usulsüz biçimde elendiğine hükmetti. 8 Aralık 2021’de Scott Peterson, şartlı tahliye olanağı olmaksızın müebbet hapse mahkûm edildi. Jüri üyesi Richelle Nice’in heyete girebilmek için aile içi şiddetle ilgili geçmişini gizlediği yönündeki ayrı bir iddia ise San Mateo County Yargıcı Anne-Christine Massullo tarafından Aralık 2022’de reddedildi. O sonbaharda Scott, San Quentin’den Ione’daki Mule Creek State Prison’a nakledilmişti.

2024’ün başlarında Los Angeles Innocence Project davayı üstlendi. Avukatları, diğer iddiaların yanı sıra, 2002 Noel’i civarında Petersonların evinin karşısındaki bir evde yaşanan hırsızlığın gerektiği gibi soruşturulmadığını ve Conner’ın ölüm zamanına ilişkin bilimsel kanıtların güvenilir olmadığını savundu. 2024’te bir yargıç, Laci’nin giysilerinde bulunan bir parça koli bandı üzerinde DNA testi yapılmasına izin verdi; savunmanın diğer taleplerinin çoğunu ise reddetti. Grup, Ağustos 2025’te Scott’ın fiilen masum olduğunu ileri süren üçüncü bir habeas corpus başvurusu yaptı.

Nisan 2026’nın sonlarında San Mateo County Superior Court Yargıcı Elizabeth Hill, başvurudaki 14 iddianın usul kuralları gereği değerlendirme dışı kaldığına ya da dayanaktan yoksun olduğuna hükmederek dilekçeyi tümüyle reddetti. Mahkeme, yeni olduğu öne sürülen bilimsel bulguların yıllar önce de gündeme getirildiği sonucuna vardı. Stanislaus County savcıları başvuruyu eski iddiaların yeniden sunulması olarak nitelendirdi. Innocence Project mücadeleyi üst mahkemeye taşıyacağını açıkladı; 2022’deki jüri üyesi kararına yönelik itirazı da hâlâ California Supreme Court’un önünde.

Yeniden ekranlarda

Dava, Ağustos 2024’te aynı hafta içinde, birbirinden çok farklı iki biçimde yeniden kamuoyunun gündemine geldi. Netflix, büyük ölçüde arşiv görüntülerine ve Laci’nin ailesiyle arkadaşlarının anlatımlarına dayanan, üç bölümden oluşan American Murder: Laci Peterson belgesel dizisini yayımladı. Peacock ise Peterson’ın cezaevinden kameralar karşısına geçip masumiyetini savunduğu Face to Face with Scott Peterson ile karşılık verdi. İki yapım birlikte, hikâyeyi Laci kaybolduğunda henüz doğmamış bir kuşağa tanıttı ve izleyicileri ilk haberlerde olduğu gibi ikiye böldü: Onun davasını duyanlar ve Laci’ninkini duyanlar.

Laci’nin ailesi bu tekrarın içinde yaşamak zorunda kaldı. Ron Grantski Nisan 2018’de hayatını kaybetti ve Laci ile Conner’ın yanına defnedildi. Babası Dennis Rocha da aynı yılın aralık ayında öldü. Sharon Rocha kızının sesi olmaya devam etti; her yeni temyiz başvurusu, hayatının en kötü haftalarını kamuoyu önünde yeniden yaşamasını gerektirdi. İlk basın toplantısından Escalon’daki mezar taşına kadar ısrarla dile getirdiği şey şuydu: Bütün bunların merkezindeki kişinin, dava ona başka bir ad vermeden önce de bir adı vardı.

California mahkemeleri Scott Peterson’ın başvurularıyla bundan sonra ne yaparsa yapsın, 2004’teki hüküm şimdiye dek karşılaştığı her incelemeden sağ çıktı. Laci Peterson’la ilgili asıl soru hukuki değil. Onun kayboluşunu bir eğlence gibi izleyen bir ülke, annesinin istediği şekilde onu hatırlayabilecek mi: Oğlunu bekleyen, Modesto’da öğretmenlik yapan Laci Rocha olarak.

Etiketler: cinayetler, Amber Frey, Laci and Conner's Law, Laci Peterson Cinayeti, Scott Peterson, Sharon Rocha