Onur Saylak: Ekranda emir veren adam, kamera arkasında Hakan Günday’ın ortağı

Onur Saylak

Photo via The Movie Database (TMDB)

Doğum	12 Mayıs 1977 Ankara, Türkiye
Meslek	Oyuncu ve yönetmen
Tanınan işler	Autumn
Ödüller	Yeşilçam En İyi Erkek Oyuncu Ödülü · SİYAD En İyi Erkek Oyuncu Ödülü · Yılmaz Güney Ödülü, Adana Film Festivali · FIPRESCI Ödülü, Valladolid Uluslararası Film Festivali · En İyi Yönetmen, Dakka Uluslararası Film Festivali · En İyi Film, East End Film Festivali

Onur Saylak’ı akşam kuşağından tanıyan Türk izleyicisinin zihninde onun oldukça belirgin bir imgesi vardır: Başkasına iş yaptıran, şık takım elbiseli adam. Gaddar’da herkesin Müdür diye hitap ettiği, Çağatay Ulusoy’un canlandırdığı tetikçiyi dizginleyen patrondu. Kamera arkasındaki jenerik ise başka bir hikâye anlatıyor. Saylak, Haluk Bilginer’in hafızasını yitiren emekli adliye kâtibinin cinayet işlemeye başladığı dizi Şahsiyet’i ve babasının insan kaçakçılığı işine zorla dâhil edilen bir çocuğu konu alan Daha filmini yönetti. İki yapım da romancı Hakan Günday’la ortaklığından doğdu; ikisi de izleyiciyi, anlamak istemeyeceği insanlarla aynı odaya kapatıyor.

İki kariyer, göründüğünden daha iç içe. İşlerinin büyük bölümü tek bir yapım şirketinden, Kerem Çatay’ın Ay Yapım’ından geçiyor. Saylak’ın hem oynadığı prime-time dizileri hem yönettiği yapımlar Ay Yapım imzası taşıyor; sıradaki işi de aynı şirketin elinden çıkıyor: Netflix için çekilen bir gerilim dizisi olan Eve Giden Yol. Bu projeyi izlemeye değer kılan, jenerikteki bir ayrıntı. Günday’ın yazmadığı, Saylak’ın yönettiği ilk film ya da dizi olacak.

Oyunculuğa, diğer seçenekleri eleyerek ulaştı. Tam adı Arif Onur Saylak olan Saylak, 12 Mayıs 1977’de Ankara’da doğdu. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde fizik bölümünde okumaya başladı, ardından Ankara Üniversitesi’nde kamu yönetimi eğitimi almak üzere bölümden ayrıldı. Üniversitenin tiyatro kulübünde ilk rollerini aldı; amatör tiyatro topluluklarıyla sahneye çıktıkça kararını verdi. Bilkent Üniversitesi Tiyatro Bölümü’ne başvurdu ve kabul edildi. Öğrenciyken Ankara Devlet Tiyatrosu’nda Joshua Sobol’un Ghetto ve Brecht’in The Threepenny Opera oyunlarında rol aldı, üniversite korosunda şarkı söyledi. 2003’te TRT 2’de yayımlanan gençlik programı Hadi Gidelim’i sundu.

Televizyonla tanışması 2000’lerin ortasında oldu; önce Hisarbuselik ve Kod Adı’nda, ardından Asi’de Ziya, Tuba Büyüküstün’le birlikte rol aldığı Gönülçelen’de ise Levent karakterini canlandırdı. Sinemaya Özcan Alper’in Sonbahar filmiyle adım attı. Saylak, on yıl hapis yattıktan ve açlık grevi yaptıktan sonra serbest bırakılan, ömrünün son iki ayını geçireceği memleketi Doğu Karadeniz’e dönen Yusuf’u oynadı. Sessiz, içine kapanık bir performanstı; Saylak’a Yeşilçam Ödülleri’nde ve Sinema Yazarları Derneği’nden en iyi erkek oyuncu ödüllerini getirdi. Alper’le Rüzgarın Hatıraları filminde Aram rolüyle yeniden çalıştı.

2015’te kendi şirketi b.i.t arts’ı kurdu ve Büyüküstün’ün de rol aldığı Orman adlı kısa filmi yönetti. İki yıl sonra Günday’ın romanından uyarlanan, Saylak, Günday ve Doğu Yaşar Akal’ın senaryosunu yazdığı Daha geldi. Filmin merkezinde, Ege kıyısında yaşayan 14 yaşındaki Gaza vardır. Ahmet Mümtaz Taylan’ın canlandırdığı babası, onu Orta Doğu’dan gelen mültecileri taşıma işinde çalıştırır. Film, Temmuz 2017’de Karlovy Vary’de yarışma seçkisinde gösterildi; ardından Adana Film Festivali’nde Yılmaz Güney Ödülü’nü, Valladolid’de FIPRESCI eleştirmenler ödülünü, Dakka’da en iyi yönetmen ve en iyi senaryo ödüllerini, Londra East End Film Festivali’nde ise en iyi film ödülünü aldı. Saylak, Karlovy Vary’de gazetecilere filmin çekiminin kolay geçtiğini, çünkü anlatılanların gerçek olduğunu söyledi.

Şahsiyet, Mart 2018’de puhutv’de yayımlandı. Senaryosunu Günday’ın yazdığı, yapımını Ay Yapım’ın üstlendiği diziyi Saylak yönetti. Hikâye, Alzheimer teşhisi alan emekli adliye kâtibi Agâh Beyoğlu’nun, elinde kalan hafızayı eski davaları sonuçlandırmak için kullanmaya karar vermesini anlatıyordu. Bilginer, bu rolle 2019’da en iyi erkek oyuncu dalında Uluslararası Emmy kazandı. Saylak, Kasım 2023’ten itibaren GAİN’de yayımlanan ikinci sezonu yönetmek üzere diziye geri döndü. Bu arada Günday’la ortaklığı Netflix’e taşındı: 2022’de komedi-drama Uysallar, ardından 2023’te Kıvanç Tatlıtuğ ve Funda Eryiğit’in, İstanbul’daki bir mali skandaldan kaçıp kendilerini istemediğini açıkça belli eden küçük bir Ege kasabasına sığınan bir çifti canlandırdığı Boğa Boğa.

Günday’la kurduğu ortaklık, Saylak’ın yönetmenliğinin gücü; aynı zamanda yanıt bekleyen temel soru. Bugüne kadar yönettiği her uzun soluklu projenin çıkış noktası romancının sayfaları oldu ve konunun çerçevesini Günday belirledi: suç ortaklığı ve bir ailenin ya da köyün görmezden gelmeye razı olduğu şiddet. Saylak’ın katkısı ise kontrol. Bir sahneyi Türk televizyonunun alışıldık süresinden daha uzun tutuyor, diyalogların dile getirmeyi reddettiği şeyleri yüzlere bırakıyor. Zayıf nokta, hikâyelerin vardığı son oldu. MCM’nin Boğa Boğa incelemesi, son bölümünde cesaretini yitiren, gerilimi yüksek bir filmden söz ediyordu. Bu tekrar eden durum, yeni dizisindeki senarist değişikliğini jenerikteki bir ayrıntı olmaktan çıkarıyor.

Oyunculuğu hiç bırakmadı; bu da onu ana akım Türk dizilerinin merkezinde tutuyor. Dönem dizisi Vatanım Sensin’de Yanık Efe lakaplı Tevfik’i, Ay Yapım’ın Çarpışma dizisinde Tatlıtuğ’la karşılıklı olarak Veli Cevher’i oynadı; 2024’te NOW’da yayımlanan Gaddar’da ise patron rolündeydi. Eylül 2024’ten Mayıs 2025’e kadar Show TV’de yayımlanan Deha dizisinde Ali Haydar’ı canlandırdı; dizi, Kasım 2025’te en iyi telenovela dalında Uluslararası Emmy kazandı. Şubat 2025’te TRT’nin tabii platformunda yayımlanan Yankı: Görünmez El dizisinin kadrosuna da Metin rolüyle katıldı; Cihangir Ceyhan’ın canlandırdığı bankacının ağabeyini oynadı. Ekran projelerinin arasında sahneye de döndü: Hira Tekindor’un 2017’de sahneye koyduğu A Streetcar Named Desire oyununda Stanley Kowalski’yi, 2019’da Florian Zeller’in The Son oyununda Pierre’i canlandırdı. Ayrıca İstanbul’daki Kadir Has Üniversitesi’nde sinema ve drama dersleri verdi.

Özel hayatı, daha çok ilk evliliği üzerinden kamuoyuna yansıdı. Saylak, Büyüküstün’le Temmuz 2011’de Paris’te evlendi. İkiz kızları Maya ve Toprak Ocak 2012’de dünyaya geldi; çift Haziran 2017’de, Büyüküstün’ün başrolünde yer aldığı Daha’nın galasından dört hafta önce boşandı. Saylak, 2020’de menajer Gözde Yılmaz’la evlendi; oğulları Deniz Ali aynı yılın aralık ayında doğdu.

Sıradaki sınavın çekimleri çoktan başladı. Eve Giden Yol, Netflix için Ay Yapım’ın hazırladığı sekiz bölümlük bir dizi. Senaryosunu Sevgi Yılmaz yazıyor; başrolde, Deha’dan rol arkadaşı Aras Bulut İynemli var. Trafik kazasıyla başlayan hikâye, bir grup yabancıyı uzak bir Anadolu köyünde mahsur bırakıyor ve kırılmış hayatını yeniden düzene koymaya çalışan Kemal’in etrafında şekilleniyor. Çekimler Temmuz 2026’da resmen başladı; Netflix henüz yayın tarihini duyurmadı. Dizi izleyiciyle buluştuğunda, Saylak’ın Daha’dan beri yönettiği işlerin peşini bırakmayan soruya yanıt verecek: Tedirginlik Günday’ın sayfalarından mı geliyordu, yoksa kamerayı tutan adamdan mı?