Amazon bir tayt siparişinden müşterisinin ‘basık kalçalı’ olduğu sonucunu çıkardı

Amazon, sistemlerinin sizin hakkınızda vardığı sonuçları açıkça sıralayan bir sayfa sunuyor. Bir müşteri için bu sonuçlardan biri “kalçaları düz” olmuş. Büyük olasılıkla büzgülü kalça görünümlü bir tayt siparişinden çıkarılan bu ifade, müşterinin About You profilinde; evinde verdiği partiler ve sahip olduğu ürünlerle ilgili notlardan birkaç satır ötede yer alıyordu. Müşterinin Threads’te paylaştığı ekran görüntüsü bir gün içinde bir milyondan fazla görüntülendi ve binlerce kişiyi kendi hesaplarına göz atmaya yöneltti.

Karşılarına çıkan şey, her “sizin için önerilenler” bölümünün arkasındaki mekanizmanın sade cümlelerle yazılmış hâliydi. About You merkezi; alışverişleri, aramaları, ürün yorumlarını, kaydedilmiş listeleri ve Alexa for Shopping asistanıyla yapılan sohbetleri, kim olduğunuza dair kısa ifadelere dönüştürüyor. Bu ifadeler Ürün Tercihleri, İlgi Alanları ve Hobiler, Ev ve Aile gibi başlıklar altında sıralanıyor. Amazon’un önünüze çıkaracağı ürünleri, fırsatları ve önerileri de bu ifadeler belirliyor.

Girişlerin çoğu sıradan. “Kadın reyonlarından alışveriş yapıyor.” “Muhtemelen Shark marka robot süpürgesi var.” “Farklı konularda kurgu dışı kitaplar okuyor.” Bazılarıysa özel hayatınız hakkında tahminde bulunan bir yabancının sözleri gibi: İlk gönderiye yanıt veren kişiler, “kocasının bacakları ince”, “korkunca küfrediyor” ve “kaslı esmer kadınlardan hoşlanıyor” gibi ifadeler gördüklerini bildirdi. Bunların hiçbirini müşteri yazmadı. Her biri, siparişlerdeki bir örüntüden çıkarılan bir etiket.

Bir öneri motorunun, toparlayıcı taytları neden aldığınızı bilmesi gerekmiyor. Diğer ürünlerle eşleştirebileceği bir etikete ihtiyacı var; en kolay etiket de alıcı hakkında bir iddia. Böylece profil, ne satın aldığınızdan çıkıp bedeninizin, eşinizin ve öfkenizin nasıl olduğuna dair varsayımlara kayıyor. Bir arkadaş için alınan hediye, eşe alınan bir ürün ya da tek seferlik şaka amaçlı bir sipariş, hesap sahibine dair kalıcı bir bilgiye dönüşebiliyor.

Kendi listenizi kontrol etmek bir dakikadan kısa sürüyor. Amazon Shopping uygulamasında menüyü açın, Hesap bölümüne, ardından Alışveriş tercihleri’ne ve About You’ya gidin. Bilgisayarda aynı sayfayı, Hesabınız içindeki alışveriş tercihleri bölümünde bulabilirsiniz. Amazon, müşterilerin Alexa for Shopping’e “Benim hakkımda ne biliyorsun?” diye sorabileceğini ve ayrıntıları oradan güncelleyebileceğini de söylüyor.

Kontrol seçenekleri göründükleri kadar kapsamlı değil. Amazon, bir girişi düzeltmenize, bu konuda geri bildirim vermenize ya da kişiselleştirme için kullanılmasını istemediğiniz bilgileri kaldırmanıza izin veriyor. Bu vaat, mağazanın size gösterdikleriyle sınırlı. Bir tahmine dayanak oluşturan satın alma geçmişinin silineceği ya da etiketin Amazon’un başka alanlardaki reklamlarını etkilemeyi bırakacağı söylenmiyor. Ayrıca sayfada, şirketin elindeki tüm çıkarımların mı yoksa yalnızca göstermeyi seçtiklerinin mi listelendiği de açıklanmıyor. “Kalçaları düz” ifadesini silmek, bir cümleyi kaldırıyor. O cümleye yol açan sipariş hâlâ kayıtlarda.

Merkez hâlâ beta olarak etiketleniyor ve şimdiye kadar dolaşıma giren ekran görüntüleri Amazon’un ABD mağazasındaki hesaplardan geliyor. Amazon, Avrupa, Hindistan, Japonya ya da Latin Amerika’daki müşterilerin aynı sayfayı görüp görmediğini açıklamadı. Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık’taki müşteriler, veri koruma yasaları kapsamında hâlihazırda daha geniş bir olanağa sahip: Amazon’dan kendileri hakkında tuttuğu tüm kişisel verilerin bir kopyasını isteyebiliyorlar. Bu, kişilik özelliklerine dair seçilmiş notların çok ötesine geçiyor.

Amazon, About You’yu mayıs ayında kullanıma sundu. Sayfayı gündem hâline getiren Threads gönderisi ise ekimin ilk haftasında yayıldı; bu sırada şirketin ekim ayındaki Prime Big Deal Days indirimi, aynı sisteme yeni bir sipariş dalgası taşıyordu. Amazon, beta sürümünün ne zaman sona ereceğini ya da sayfanın her bir sonuca hangi satın almanın yol açtığını gösterip göstermeyeceğini açıklamadı. İndirim süresince verilen her sipariş, bir sonraki ifade için ham madde niteliğinde.

Etiketler: amazon, gizlilik, online alışveriş, Alexa for Shopping, Amazon About You, kişiselleştirme