Hollanda vergi idaresi Microsoft 365’ten vazgeçip e-postayı kendi sunucularına taşıyor

Hollanda vergi dairesi, Microsoft’un bulut tabanlı ofis yazılım paketine geçişten vazgeçti; e-posta, takvim ve ofis araçlarını kendi sahip olduğu ya da denetlediği sunucularda, Avrupa menşeli açık kaynaklı yazılımların desteğiyle çalıştıracak. Belastingdienst’in yanı sıra Hollanda gümrük idaresi ve ödenek dağıtımından sorumlu kurumun da Microsoft’un genel bulutunda Outlook, Teams ve çevrimiçi Office uygulamalarıyla çalışması planlanıyordu. Şimdi ise Hollandalı her vergi mükellefinin mali kayıtlarını elinde tutan kurum, bu hizmetleri kendi donanımına geri taşıyor.

Bu kararı tetikleyen, hükümetin kendi BT denetim kurumunun verdiği rapor oldu. Bilişim Teknolojileri Değerlendirme Danışma Konseyi, The Register’ın aktardığına göre, genel bulut tasarımının “bilgi güvenliği, bilgi işleme ve geleceğe hazırlık açısından yetersiz kaldığı” sonucuna vardı. Konseyin sıraladığı sorunlar, Microsoft bulutunu kullanan her kuruluşun kendi sistemleri için uygulayabileceği bir kontrol listesi gibi: gizli belgelerin ABD’deki sunuculardan geçmesi ve müşterinin elinde bir anahtar bırakan Double Key Encryption seçeneği yerine Microsoft’un standart şifrelemesinin kullanılması.

Konsey ayrıca Teams’te bire bir görüşmelerin varsayılan olarak uçtan uca şifrelenmediğini, grup görüşmelerinde ise bu tür bir şifrelemenin hiç mümkün olmadığını belirledi. Tüm bu sorunların başında ise tedarikçiye bağımlılık geliyordu: tek bir ABD’li sağlayıcı ve vergi dairesinin bir gün ayrılmak zorunda kalması ihtimaline karşı hiçbir çıkış planı yoktu. Hollandalı milletvekilleri daha önce de tek bir ABD’li şirkete bel bağlamanın devletin temel bir işlevini savunmasız bıraktığını söylemişti; zira ABD yasaları, Amerikan şirketlerini verileri nerede depolanırsa depolansın teslim etmeye zorlayabiliyor.

Vergi dairesi yakın zamana kadar egemen bir alternatifin “gerçekçi ya da uygulanabilir olmadığını” savunuyordu. Maliye’den Sorumlu Devlet Sekreteri Eelco Eerenberg’e göre değişen şey, kurumun kapasitesi: Belastingdienst, yazılımları kendi bünyesinde barındırabilecek ölçüde veri merkezlerini genişletti. Maliyetleri düşük tutmak için mevcut lisansları mümkün olduğunca yeniden kullanacak; ayrıca tek bir tedarikçiden bütün bir paket almak yerine, araçları işlevlerine göre seçme yönündeki konsey tavsiyesini izleyecek.

Planın hâlâ eksikleri var. Hükümet herhangi bir ürünün adını vermedi; dolayısıyla “Avrupa açık kaynak yazılımları” şimdilik bir tercih yönünü gösteriyor, ancak henüz somut bir seçim değil. Microsoft 365’in içinde bulunan bazı kayıt yönetimi özelliklerinin şirket içi sunucularda kullanılabilen bir karşılığı yok ve kurum bunların yerine ne koyacağını hâlâ belirlemeye çalışıyor. The Register’ın haberine göre vergi, gümrük ve ödenek kurumlarında çalışan 47.500 kişiden yaklaşık 5.000’i buluta geçmişti; bu geri dönüşün maliyetine ilişkinse henüz bir rakam açıklanmadı. Avrupa’daki alternatiflere yönelik ilk değerlendirmeler de karışık: Politico, bir Avrupa Komisyonu çalışanının kurum içi bir mesaj panosunda Element’in Teams rakibini sert biçimde eleştirdiğini bildirdi.

Microsoft yorum yapmayı reddetti. Karardan fayda sağlayabilecek şirketler ise konuşmakta daha hızlı davrandı. Nextcloud Üst Yöneticisi Frank Karlitschek kararı memnuniyetle karşıladı ve şirketinin geçen yıl egemen çalışma alanı çözümleri için iki milyondan fazla lisans koltuğu eklediğini söyledi. Element Üst Yöneticisi Matthew Hodgson ise müşteri geri bildirimlerinin “yalnızca olumlu ve yapıcı” olduğunu belirterek değişiklikten hoşlanmayan bazı kullanıcıların itiraz etmesinin beklendiğini ifade etti.

Hollanda dışında bu karar, bir BT projesinden çok emsal teşkil etmesi bakımından önem taşıyor. Vergi daireleri, devlet kurumları arasında riskten en fazla kaçınanlardan; bu kurum da artık yaygın kullanılan bir ABD bulut paketinin güvenlik incelemesinden geçemediğini yazılı olarak ortaya koydu. Konseyin sıraladığı zaaflar sıra dışı ayarlardan ibaret değil. Microsoft 365’e kaydolan çoğu kuruluşun karşılaştığı varsayılan şifreleme, Teams görüşmeleri ve tek tedarikçili sözleşme sorunları bunlar; Hollanda’daki kamu kurumlarının büyük bölümü hâlâ Microsoft bulutunu kullanıyor.

E-posta ve takvimler ilk olarak 2027’de vergi dairesinin kendi sunucularına taşınacak. Kişisel depolama ve iş birliği için Avrupa menşeli açık kaynaklı araçlar ise 2027’nin ilerleyen aylarında ve 2028’de devreye girecek. Temsilciler Meclisi’ne ayrıntılı bir yol haritası 2027’nin ilk çeyreğinde sunulacak. Eerenberg planı, milletvekillerinin sorularını yanıtlamak üzere 6 Ekim’de parlamentoya gönderdiği bir mektupla açıkladı.

İlk gerçek sınav gelen kutusu olacak: vergi, gümrük ve ödenek birimlerinde çalışan on binlerce kişinin e-postalarını Hollanda devletinin denetimindeki sunucularda açacağı o sabah, ya hiçbir fark görmeyecekler ya da her şeyi fark edecekler.

Etiketler: microsoft, Açık kaynak, Microsoft 365, Belastingdienst, dijital egemenlik, Element