Andy Farrell, İrlanda’yı dünya bir numarası yapan ragbi teknik direktörü

Andy Farrell

Photo: RTÉ Sport / CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

Doğum	30 Mayıs 1975 Wigan, England
Meslek	Ragbi teknik direktörü
Kupalar	Challenge Kupası · Altı Ulus Şampiyonası ×2 · Britanya ve İrlanda Aslanları serisi
Bireysel ödüller	Britanya İmparatorluğu Nişanı Subayı

Andy Farrell yönetimindeki İrlanda, bir zamanlar onları yenilgiye uğratan maçları artık kazanmayı öğrendi. Dunedin’de, ardından Wellington’da galip geldiler; Dublin’de Grand Slam’i aldılar. Sonra Farrell, dört ülkenin en iyi oyuncularını bir araya getirerek British & Irish Lions’ı Avustralya’dan seri galibiyetiyle ülkesine döndürdü. Bu ay onu bekleyen soruysa daha çetin. Nations Championship kadrosunda takımın düzenli kaptanı Caelan Doris yok, yaz dönemi Eden Park’ta alınan ağır yenilgiyle kapandı ve İrlanda Ragbi Federasyonu (IRFU), görev süresini önündeki iki Dünya Kupası’nı da kapsayacak şekilde uzattı. IRFU, son büyük İrlanda takımını kuran isme, bu takımı dağıtıp yeniden kurmak gerekip gerekmediğini belirleme görevini veriyor.

Wiganlı; önce ragbi ligi oyuncusu, aynı zamanda bir ragbi ligi oyuncusunun oğlu. O dönem Wigan’ın kaptanı olan Graeme West, Farrell’ın çocukken oval topa ilk kez eline aldığı yaz kampını yönetiyordu; yerel amatör kulüp Orrell St James ise gerisini getirdi. Wigan, henüz on altı yaşındayken Central Park’ta Keighley karşısında ona A takımda ilk kez forma verdi. Diğer ragbi türünde İngiltere kaptanlığı yapacak oğlu Owen da aynı yıl dünyaya geldi.

Sonrasında kupalarla dolu bir kariyer geldi. 30 Mayıs 1975’te doğan Farrell, 17 yıl 11 aylıkken Challenge Cup finalini kazanan en genç oyuncu oldu; 18 yaşında Yeni Zelanda karşısında Büyük Britanya formasıyla ilk maçına çıktı. 1996’da, 21 yaşındayken Büyük Britanya’nın gelmiş geçmiş en genç kaptanı oldu. 1996’da ve 2004’te Man of Steel ödülünü kazandı; 2004 aynı zamanda dünyanın en iyi oyuncusu olarak Golden Boot’u aldığı yıldı. 1995’te, gelecekte Wigan takım arkadaşı olacak Sean O’Loughlin’in kız kardeşi Colleen O’Loughlin’le evlendi. Wigan’dan ayrıldığında kulüp için 370 maça çıkmış, 3.135 sayı kaydetmiş, 2000 Dünya Kupası’nda İngiltere kaptanlığı yapmış ve OBE nişanına layık görülmüştü.

2005’te ragbi birliğine geçişinin, aynı hikâyenin ikinci bölümü olması bekleniyordu. Ama işler hiç yolunda gitmedi. Sakatlıklar ve bir trafik kazası, Saracens’teki ilk maçını Eylül 2006’ya erteledi. Sağlığına kavuştuğundaysa hangi mevkide oynayacağı konusunda uzlaşma sağlanamadı: kulübü onu üçüncü sıra oyuncusu olarak sahaya sürerken İngiltere teknik ekibi merkezde oynamasını istiyordu. 2007 Dünya Kupası’nda Güney Afrika karşısında iç merkezde başladı, İngiltere adına tek try’ını Tonga’ya karşı attı; ardından Avustralya’yla oynanacak çeyrek finalden baldır sakatlığı nedeniyle çekildi. İngiltere formasıyla toplam sekiz kez sahaya çıktı. Nisan 2009’da oyunculuğu bıraktı ve Saracens’te antrenör olarak kaldı.

Antrenörlük kariyeri, ragbi birliğindeki oyunculuk kariyerinden çok daha hızlı ilerledi. Stuart Lancaster onu 2012 Six Nations için İngiltere ekibine aldı; Warren Gatland, 2013 Lions turunda savunma antrenörü olarak Avustralya’ya götürdü. Lancaster 2015’in sonlarına doğru istifa edince Eddie Jones, Farrell dâhil tüm teknik ekibi değiştirdi. İrlanda, İngiltere’yle yaptığı sözleşmenin süresi dolarken birkaç ay Munster’a danışmanlık verdikten sonra, 2016’da onu Joe Schmidt’in savunma antrenörü olarak göreve getirdi. IRFU, Kasım 2018’de Schmidt’in 2019 Dünya Kupası’nın ardından ayrılmasıyla görevi Farrell’ın devralacağını duyurdu.

Görevdeki ilk maçı, Şubat 2020’de İskoçya’ya karşı 19-12’lik galibiyetle sonuçlandı; ilk iki şampiyonayı üçüncü sırada tamamladılar. Asıl değişim, sonraki on sekiz ayda yaşandı. İrlanda, Kasım 2021’de Dublin’de All Blacks’i 29-20 yendi; ardından Temmuz 2022’de Yeni Zelanda’da ilk kez bir Test maçı kazanarak Dunedin’de 23-12 galip geldi. Wellington’daki maçı da 32-22 kazanıp seriyi aldı ve dünya sıralamasında zirveye çıktı. 2023 Six Nations, İngiltere karşısında Grand Slam’i garantilemeleriyle sona erdi; World Rugby onu Yılın Antrenörü seçti. 2024’te üst üste ikinci şampiyonluk geldi.

Lions görevi Ocak 2024’te Farrell’a verildi. Farrell izinli olduğu dönemde İrlanda’yı Simon Easterby çalıştırdı. Farrell’ın takımı, Dublin’de Arjantin’e karşı oynadığı hazırlık maçını kaybetti; ardından Avustralya’da son maç dışındaki bütün karşılaşmalarını kazandı. Brisbane’deki 27-19’luk, Melbourne’deki 29-26’lık galibiyetler seriyi getirdi; Sydney’de alınan 22-12’lik yenilgi ise tüm maçları kazanma şansını sona erdirdi. Bu, Lions’ın 2013’ten bu yana kazandığı ilk seriydi; Farrell o turda yardımcı antrenör olarak görev yapmıştı.

O tur, Farrell’a hâlâ sorulan tartışmalı kararı da beraberinde getirdi. Elliot Daly kolunu kırınca Farrell, Racing 92’de sakatlığı nedeniyle haftalardır oynamamış olan Owen’ı kadroya çağırdı. Üstelik Owen, çok yönlü bir arka hat oyuncusunun yerine oyuna alınan bir fly-half’tı. Dan Biggar bu hamlenin hiçbir anlamı olmadığını söyledi; Stuart Barnes kararı akıl dışı buldu, bazılarıysa işi kayırmacılık suçlamasına kadar götürdü. Farrell eleştirileri “saçmalık” diye niteledi ve kararın tüm antrenör ekibi tarafından alındığını vurguladı. Asıl soru işareti ise İrlanda’yla ilgili. 2023 Dünya Kupası, Yeni Zelanda’ya karşı alınan 28-24’lük çeyrek final yenilgisiyle sona erdi; İrlanda bu turu bugüne kadar hiç geçemedi. Temmuz 2026’ya kadarki on altı ayda takımı All Blacks’e iki, Fransa’ya iki, Güney Afrika’ya da bir kez yenildi. Planet Rugby için kaleme aldığı yazıda Liam Heagney, İrlanda’nın artık her maçta dünyanın en iyi takımlarından biri gibi görünmediğini ve büyük ölçüde aynı kalan antrenör ekibinin rahatına alıştığını savundu.

Son bir yıl, bu tartışmanın iki tarafına da dayanak sağlayacak sonuçlar getirdi. Geçen kasımda Chicago’da Yeni Zelanda’ya 26-13, Dublin’de Güney Afrika’ya 24-13 yenildiler. 2026 Six Nations’ta beş yılda dördüncü Triple Crown’u kazandılar; İskoçya karşısında alınan 43-21’lik galibiyetle bu başarıyı garantilediler. Şampiyonayı, Fransa’nın son gün İngiltere’yi 48-46 yenerek kupayı aldığı yarışta iki puan geride ikinci sırada tamamladılar. IRFU, 5 Haziran’da Farrell’ın sözleşmesini ABD’de düzenlenecek 2031 Dünya Kupası’nın sonuna kadar uzattı. Temmuzda İrlanda, Sydney’de Joe Schmidt’in Avustralya’sı karşısında on iki sayı geriden gelip 33-31 kazandı; Newcastle’da Japonya’yı 36-20 yendi. Ardından Eden Park’a gidip 40-21 kaybetti. Farrell, bu skorun İrlanda ile Yeni Zelanda arasındaki gerçek farkı yansıtmadığını söyledi.

Kasım ayı bu iddiayı sınayacak. İrlanda, 6 Kasım’da Aviva Stadium’da Arjantin’le, 14 Kasım’da Fiji’yle ve 21 Kasım’da Güney Afrika’yla karşılaşacak; Nations Championship finalleri bir hafta sonra Twickenham’da oynanacak. Kadronun kaptanlığını Dan Sheehan yapacak. Doris ve Jack Conan sakat; Ulster’dan Jamie Benson ile James McNabney ise henüz millî formayı giymemiş olmalarına rağmen kadroya çağrıldı. Avustralya’daki 2027 Dünya Kupası’na bir yıl kaldı. Farrell’ın İrlanda’sı, orada çeyrek finalde göstereceği performansla değerlendirilecek.

Etiketler: spor, athletes, Andy Farrell, Wigan Warriors, British & Irish Lions, Ireland national rugby union team