South Park’ın yaratıcısı Trey Parker: Altı günlük teslim süresiyle çalışan hicivci

Trey Parker

Photo via The Movie Database (TMDB)

Doğum	19 Ekim 1969 Conifer, Colorado, Amerika Birleşik Devletleri
Meslek	Animatör ve film yapımcısı
Tanınan işler	South Park: Bigger, Longer & Uncut, Çılgın Hırsız 3, Benim Cici Silahım
Ödüller	Emmy · Peabody Ödülü · Tony Ödülü, En İyi Müzikal · Tony Ödülü, En İyi Müzikal Senaryosu · Tony Ödülü, En İyi Özgün Müzik · Tony Ödülü, En İyi Müzikal Yönetmenliği · Grammy · Televizyon Akademisi Onur Listesi

South Park’ın her bölümü yaklaşık altı günde yazılıyor, animasyona dönüştürülüyor ve yayına yetiştiriliyor. Bölümün büyük kısmını yazan, yöneten ve kasabadaki karakterlerin önemli bir bölümünü seslendiren de Trey Parker. Bu takvim tesadüf değil, bilinçli bir tercih. Parker ve Matt Stone, son teslim tarihinin diziyi daha komik kıldığını uzun zamandır söylüyor; çünkü bir şakayı ikinci kez düşünüp tartacak vakit kalmıyor. Bu yöntem Parker’ı televizyon komedisinin en zengin isimlerinden biri yaptı. Öte yandan, elinden kayıp giden tek projeye de tuhaf bir ışık tutuyor: Kendrick Lamar’la birlikte yapımcılığını üstlendiği, çekilen, vizyon tarihi açıklanan, bu tarih geri çekilen ve ardından özür dilenen bir canlı aksiyon komedisine.

Randolph Severn Parker III, Denver’ın batısındaki Colorado eteklerinde yer alan Conifer’da, bir jeolog ile sigorta satış temsilcisinin oğlu olarak büyüdü. Trey lakabı, ailede Randolph Parker adını taşıyan üçüncü kişi olduğunu gösteriyor. Onur sınıflarında okuyan utangaç bir çocuktu; Monty Python’a hayrandı ve asıl sınıfını amatör tiyatroda buldu. Lisesinin Grease oyununda Danny Zuko’yu canlandırması da bunun bir parçasıydı. Berklee College of Music’te bir dönem geçirdikten sonra Colorado Boulder Üniversitesi’nde film ve Japonca eğitimi aldı. Oradaki bir film dersinde, Python sevgisini ve otorite sahiplerine duyduğu güvensizliği paylaşan, yakındaki Littleton’dan matematik öğrencisi Matt Stone’la tanıştı.

19 Ekim 1969’da doğan Parker, Boulder’da Stone’la neredeyse her hafta film çekti. Animasyon dersi için hazırladığı kesme kâğıt animasyon kısa filmi American History, 1992’de ona Student Academy Award kazandırdı. Ardından, 19. yüzyılda Colorado’da altın arayan ve yamyamlıkla suçlanan Alferd Packer hakkında bir müzikalin sahte fragmanını yaptılar. Film bölümünün başkanı, Parker’ı projeyi tamamlamaya ikna edince Parker arkadaşlarından ve ailesinden 125.000 dolar topladı; filmi Loveland Pass’te dondurucu havada çekti. Sundance’den başvurularına yanıt gelmeyince festivalin yakınındaki bir otelin konferans salonunu kiralayıp filmi kendileri gösterdiler. Troma, filmi daha sonra Cannibal! The Musical adıyla yayımladı.

Los Angeles’ta işler daha yavaş ilerledi. Mormon bir misyonerin boş zamanlarında porno yıldızlığı yaptığı Orgazmo, Toronto Uluslararası Film Festivali’nde gösterildi; ardından aldığı NC-17 yaş sınırlaması filmin önünü kesti. İkilinin önünü açan yapım, Fox yöneticisi Brian Graden’in 1995’te bir video Noel kartı olarak sipariş ettiği, İsa’nın Noel Baba’yla dövüştüğü ve ağzı bozuk dört çocuğun onları izlediği kaba kesme kâğıt animasyon kısa filmi The Spirit of Christmas oldu. Kopyaları internete sızdı ve yapım, viral videoların ilk örneklerinden birine dönüştü. Comedy Central bir dizi istedi; South Park Ağustos 1997’de başladı ve kısa sürede küçük bir kablolu kanalı güçlü bir oyuncuya dönüştürdü. İkili, sonrasında gelen neredeyse her teklifi kabul etti; aralarında David Zucker’ın başarısız filmi BASEketball’ın başrolleri de vardı.

Sönüp gitmesini bekledikleri başarı, bunun yerine bir filmin masraflarını karşıladı. Parker’ın 1999’da yönettiği South Park: Bigger, Longer & Uncut, baştan sona bir müzikal olarak 83 milyon dolar hasılat yaptı. Marc Shaiman’la birlikte yazdığı “Blame Canada” şarkısı da Akademi Ödülü’ne aday gösterildi. Törene elbiseler içinde ve LSD etkisi altındayken gittiler; ödülü Phil Collins’e kaybettiler. Stephen Sondheim, Parker’a bir mektup yazarak filmi son on beş yılın en iyi film müzikali olarak nitelendirdi. Parker, bunun kendisi için Oscar’dan daha değerli olduğunu söyledi. 2004’te Amerikan Gücü: Dünya Polisi, kuklaları terörle savaşa gönderdi. Sondheim bu kez yeniden yazdı ve Parker’a onunla bir gün sahne müzikali yazıp yazmayacağını sordu.

Sahne projesi yine de hayata geçti. Avenue Q’nun ortak yazarı Robert Lopez’le birlikte Parker ve Stone, Uganda’ya gönderilen iki genç misyoneri konu alan The Book of Mormon’ı sekiz yılda geliştirdi. Oyun, 24 Mart 2011’de Broadway’deki Eugene O’Neill Theatre’da, Parker’ın Casey Nicholaw’la birlikte yönetmenliğinde sahnelendi. Dokuzu Parker’a olmak üzere dokuz Tony Ödülü’nün yanı sıra oyuncu albümüyle Grammy kazandı.

Bütün bunların ardındaki ilke, herkesi eşit ölçüde küçümsemek. Parker, 2006’da ABC’nin Nightline programına “Ya her şeyle dalga geçebilmeliyiz ya da hiçbir şeyle” dedi. Kendini, solda da sağda da alaya alınacak çok şey bulan, kayıtlı bir liberteryen olarak tanımladı. Bu tavrı odanın dışındayken korumak kolay, odanın sahibi olduğunuzda ise daha zor. Parker ve Stone, 2021’de çocukluklarından beri sevdikleri ve dizide daha önce alaya aldıkları, Colorado eyaletinin Lakewood kentindeki Meksika restoranı Casa Bonita’yı 3,1 milyon dolara satın aldı. Restoranı yenilemek için yaklaşık 40 milyon dolar harcadılar ve 2023’te, bahşiş uygulamasına yer vermeden tüm çalışanlara saatte 30 dolar ödeyerek yeniden açtılar. Ekim 2025’te çalışan 57 gösteri sanatçısı, ücret ve güvenlik gerekçeleriyle en az üç gün greve gitti. Actors’ Equity başkanı Brooke Shields da işletme sahiplerini kamuoyu önünde eleştirdi. Kariyerlerini şirket patronlarıyla alay ederek kuran iki adam, kendilerini grev hattının patron tarafında buldu; her iki tarafı da hedef alan ilkelerinin bu tersine dönüş için hazır bir şakası yoktu.

İşler hiç olmadığı kadar iyi gidiyor. ViacomCBS’le 2021’de yapılan 900 milyon dolarlık anlaşma, ikiliye altı sezon ve 14 yayın filmi daha ürettirmeyi taahhüt etti. Temmuz 2025’te imzaladıkları beş yıllık anlaşmayla dizi, bildirilen 1,5 milyar dolar karşılığında yalnızca Paramount+’a taşındı. Ardından gelen sezon, Donald Trump’ı Şeytan’la yatakta göstererek açıldı. Parker bu sırada Çılgın Hırsız 3’te kötü karakter Balthazar Bratt’i seslendirdi; ayrıca yapay zekâ stüdyosu Deep Voodoo aracılığıyla Sassy Justice adlı deepfake komedisini ve Kendrick Lamar’ın “The Heart Part 5” klibindeki deepfake’leri yaptı.

Bu yıl, ikilinin resmen taçlandırılmasına sahne oldu. Televizyon Akademisi, Parker ve Stone’u haziranda Onur Listesi’ne almaya karar verdi; ikili ağustosta listeye dahil edildi. Parker ayrıca temmuzda yayımlanan Illumination yapımı Minyonlar ve Canavarlar’da seslendirme yaptı. South Park’ın 29. sezonu 16 Eylül’de, Trump’ın yerlerin adını değiştirme alışkanlığına gönderme yapan “Güney Amerika” başlığıyla başladı. Yeni bölümler 25 Kasım’a kadar iki haftada bir çarşamba günü yayımlandı.

Filmin hikâyesi, Parker’ın yönteminin nerede tıkandığını gösteriyor. Uzun süredir South Park yapımcılığı yapan Vernon Chatman’ın yazdığı, Parker’ın yönettiği Whitney Springs, yaşayan tarih müzesinde köle rolünü canlandıran genç bir Siyah adamı konu alıyor. Genç adam, beyaz kız arkadaşının atalarının bir zamanlar kendi atalarına sahip olduğunu öğreniyor. Filmin ilk vizyon tarihi 4 Temmuz 2025 olarak açıklandı, sonra 20 Mart 2026’ya alındı. Kasım 2025’te süresiz olarak ertelendi. Parker ve Stone, Eylül 2026’da kamuoyu önünde özür dileyerek gecikmelerin sorumluluğunu üstlendi ve projeye hâlâ inandıklarını söyledi. Yeni bir tarih açıklanmadı.

Parker, ilk evliliğini 2006’da Emma Sugiyama’yla yaptı; nikâhlarını Norman Lear kıydı. Evlilik iki yıl sonra sona erdi. 2014’te Boogie Tillmon’la evlendi; çift 2019’da boşanma davası açtı ve kız çocuklarının ortak ebeveynliğini sürdürüyor.

Parker, neredeyse otuz yıldır bir bölümü son dakikaya kalmadan her hafta yayına yetiştirebildiğini kanıtlıyor. Bu sezon 25 Kasım’da sona eriyor; ona ihtiyaç duyduğu bütün zamanı veren tek proje ise hâlâ bir tarih bekliyor.