Taraji P. Henson’ı Cookie Lyon yıldız yaptı, sonra aynı kalıba hapsetti

Taraji P. Henson

Photo: Joel Kowsky / Public domain, via Wikimedia Commons

Doğum	11 Eylül 1970 Washington, D.C., United States
Meslek	Oyuncu
Tanınan işler	Gizli Sayılar, Benjamin Button'ın Tuhaf Hikayesi, Ralph ve İnternet
Ödüller	Altın Küre · Critics Choice · SAG

Tyler Perry‘nin Como Gölü’ndeki bir düğünü anlatan komedisi iki haftadır Netflix‘in İngilizce film listesinin zirvesinde ve bu eski kadronun yeni yüzü Taraji P. Henson: Why Did I Get Married Again? filminde damadın annesini oynuyor. Aynı oyuncu baharı Broadway’de, bir August Wilson oyununun ardından selama çıkarak geçirdi. Röportajlarda dönüp dolaşıp geldiği cümle ise bir sitem. Neredeyse otuz yıllık kesintisiz çalışmanın ardından hiçbir stüdyo onun etrafında bir film serisi kurmadı.

Onu okumanın en verimli yolu bu boşluk. Henson, kuşağında adı tek başına seyirciyi salona taşıyabilen sayılı oyunculardan biri; yıllardır da yüksek sesle ve rakam vererek, sektörün ona bunun karşılığını hiç ödemediğini söylüyor. Amerikan oyunculuğunda pek az kariyer bir ücret tartışmasıyla bu kadar açık biçimde şekillendi.

11 Eylül 1970’te doğduğu Washington D.C.’nin güneydoğusunda büyüdü. Annesi Bernice Gordon Henson, Woodward & Lothrop mağazalarında yöneticiydi; babası Boris Lawrence Henson ise hademe ve metal imalatçısıydı. Elektrik mühendisi olmak niyetiyle North Carolina A&T’de okumaya başladı, ardından Howard Üniversitesi’ne geçti ve orada drama alanında güzel sanatlar diploması aldı. Okul masraflarını Pentagon’da sekreterlik yaparak ve Potomac’ta akşam yemeği turu yapan bir teknede şarkı söyleyen garson olarak çalışarak karşıladı. Oğlu Marcell, onu tanınır kılacak rollerden yıllar önce, 1994’te doğdu; çocuğun babası William LaMarr Johnson 2003’te öldürüldü.

Küçük oğluyla Los Angeles’a taşındı ve John Singleton onu Baby Boy (2001) filminde Yvette rolüne seçene kadar televizyonda küçük rollerle idare etti. Yvette, Tyrese Gibson’ın büyümeyi reddeden karakterini yetişkinliğe sürüklemeye çalışan genç bir anneydi. Herkes bu filmin onu yıldız yapacağını söyledi. Yıldız olan Gibson’dı; Transformers‘a ve Fast & Furious serisine geçti. Henson, o günlerde kendisi için işlerin böyle yürümeyeceğini sezdiğini anlatıyor.

Ardından yardımcı roller geldi ve çoğu, filmin gerçekten ihtiyaç duyduğundan daha iyi oynandı. Craig Brewer’ın Hustle & Flow (2005) filminde, Memphisli bir sokak simsarının ilk demo kaydında nakaratı söyleyen hamile seks işçisi Shug’ı canlandırdı; şarkının Oscar’ı kazandığı gece “It’s Hard out Here for a Pimp”i Akademi Ödülleri töreninde seslendirdi. David Fincher‘ın Benjamin Button’ın Tuhaf Hikâyesi (2008) filminde, Brad Pitt‘in tersine yaşlanan terk edilmiş bebeğini büyüten Queenie’ydi ve bu rol ona en iyi yardımcı kadın oyuncu dalında Oscar adaylığı getirdi. Sonradan bu rol için yaklaşık 150.000 dolar aldığını açıkladı.

Sinemanın vermediği sahneyi televizyon verdi. CBS dizisi Person of Interest‘te üç sezon boyunca Dedektif Joss Carter’ı oynadı. 2015’te Lee Daniels ile Danny Strong’un Empire dizisi ona Cookie Lyon’ı verdi: on yedi yıl hapis yattıktan sonra dışarı çıkan ve bir hip-hop plak şirketindeki yarı payını isteyen eski bir mahkûm. Fox dizisi reytinglerde bir fenomene dönüştü. Henson aynı yıl Critics’ Choice Televizyon Ödülleri’nde drama dalında en iyi kadın oyuncu seçildi, Ocak 2016’da da televizyon draması dalında en iyi kadın oyuncu Altın Küre’sini kazandı.

Bu imajı karmaşıklaştıran film aynı yılın sonunda geldi. Gizli Sayılar (2016) filminde, hesaplarıyla John Glenn’in yörüngeye oturmasına yardım eden NASA matematikçisi Katherine Johnson’ı, Cookie’ye neredeyse tamamen zıt bir tonda oynadı. Kontrollü ve kesin bir kadın; öfkesi yalnızca amirlerine, kullanmasına izin verilen tek tuvalete ulaşmak için ne kadar koşması gerektiğini anlattığı sahnede patlıyor. Oyuncu kadrosu Screen Actors Guild’in en iyi oyuncu topluluğu ödülünü kazandı, Henson da filmin görünmeyen emek üzerine kurduğu savı Beyaz Saray’daki bir gösterime taşıdı.

Hikâyenin bilinen versiyonu burada fazla derli toplu hale geliyor. Cookie, Henson’ı yarattı; ama Cookie aynı zamanda sektörün ona tekrar tekrar geri uzattığı kalıba dönüştü: kürk manto, tek cümlelik iğneleme, tehdit. Empire sonrasındaki başrolleri, aksiyon filmi Proud Mary‘den (2018) Perry’nin aynı yıl çektiği intikam gerilimi Acrimony‘ye kadar, Gizli Sayılar‘daki sükûneti değil sesinin gücünü sattı ve hiçbiri istediği stüdyo kapısını açmadı. Neredeyse otuz yıldır sektörde olup tek bir seri filmi olmadığını söylediğinde gerçek bir tavanı tarif ediyor. Aynı zamanda stüdyolar her şeyi seri filmlere yatırırken ulusal televizyon kanallarına bağlanmış bir kariyeri de anlatıyor. Bu takas ona şöhret kazandırdı, pazarlık gücüne mal oldu.

Ücret kavgası Aralık 2023’te kamuoyunun önüne çıktı. Blitz Bazawule’nin müzikali The Color Purple‘da blues şarkıcısı Shug Avery’yi oynayan Henson, filmin tanıtımı sırasında SiriusXM’de Gayle King’e verdiği röportajda gözyaşlarını tutamadı. Bu kadar çok çalışıp emeğinin değerinin küçük bir kısmını almaktan yorulduğunu, bırakmayı bile düşündüğünü söyledi. Bunun için kullandığı ifade, “the math ain’t mathing”, yani “hesap tutmuyor”, Hollywood’un çok ötesine yayıldı. O sırada masanın öbür tarafında da bir şeyler kurmaya başlamıştı: Jocelyn Bioh’nun Jaja’s African Hair Braiding oyununu Broadway’e taşıyan yapımcılardan biriydi ve oyun daha sonra en iyi oyun dalında Tony’ye aday gösterildi.

Cevabı, seyircinin zaten bulunduğu yere gitmek oldu. Perry’nin Haziran 2025’te Netflix’te yayımlanan Straw filminde, en kötü günü bir bankadaki kuşatmayla biten bekâr anne Janiyah Wiltkinson’ı oynadı. Eleştirmenler filme soğuk baktı. İzleyiciler bakmadı: ilk üç günde 25,3 milyon, sonraki hafta 48,9 milyon izlenme, o tarihe kadar yılın bir Netflix filmine ulaşan en büyük izleyici kitlesi. Perry’nin evlilik serisinin üçüncü bölümü Why Did I Get Married Again? 9 Eylül 2026’da yayımlandı, 19,3 milyon izlenmeyle açıldı ve ikinci hafta da zirvede kaldı. Bu iki film arasında Broadway’e ilk adımını attı: Ethel Barrymore Tiyatrosu’nda, Debbie Allen imzalı yeniden sahnelemede, Cedric the Entertainer’ın karşısında Wilson’ın Joe Turner’s Come and Gone oyunundaki pansiyon sahibi Bertha Holly’yi oynadı; gösterimler temmuz sonunda bitti. Her bahis tutmadı. Ocak ayında Netflix için fikrini geliştirip yönetici yapımcılığını üstlendiği canlı Star Search uyarlaması, platformun küresel ilk onuna hiç giremedi.

Kamera dışındaki sabit nokta babası oldu. Siyahi topluluklarda ruh sağlığı çevresindeki damgalamayla mücadele etmek için Boris Lawrence Henson Vakfı’nı kurdu ve hayatını Around the Way Girl (2016) adlı anı kitabında anlattı. 2018’den 2020’ye kadar eski NFL köşe savunmacısı Kelvin Hayden ile nişanlıydı.

Sırada ne olduğunun tarihi bile belli. 16 Aralık’ta Netflix, yönetmenliğini Tasha Smith’in üstlendiği, yapımcılığını DeVon Franklin ve Perry’nin yaptığı Give Me Some Sugah‘yı yayımlıyor. Henson filmde, Chicago’nun South Shore semtinde müdavim bir müşterisinin evlatlık verdiği oğlu olduğunu keşfeden fırıncı Lenore Lindsey’i canlandırıyor; karşısında Joey Bada$$ var. Gerçek bir hikâyeye dayanan film, ona hesap kapatmayı değil kaybedilen zamanı geri kazanmayı anlatan bir başrol veriyor. Eylülde ayrıca şarkıcı üzerine yapımcılığını üstlendiği belgesel Darlene Love: I Know Where I’ve Been‘i Toronto Uluslararası Film Festivali’ne götürdü. Özgeçmişinde film serisi hâlâ yok. Seyircisi onu beklemeyi çoktan bıraktı.