Ti West, X üçlemesinin korku yönetmeni Johnny Depp’i Scrooge yapıyor

Ti West

Photo: tanka v / CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons

Doğum	5 Ekim 1980 Wilmington, Delaware, Amerika Birleşik Devletleri
Meslek	Film yönetmeni
Tanınan işler	Pearl, X, MaXXXine
Ödüller	Sitges Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü · Gérardmer Film Festivali Syfy Jüri Ödülü · Best of Puchon, Puchon Uluslararası Fantastik Film Festivali · Fangoria Şöhretler Salonu

Ti West, kariyerinin büyük bölümünde izleyicilerden çağdaş korku sinemasının pek istemediği tek bir şeyi talep etti: beklemelerini. Filmlerinde karanlık bir malikanede dolaşan bir bebek bakıcısını ya da boş bir koridorda ses dinleyen iki otel çalışanını uzun uzun izler; dehşetin kendi kendine oluşacağına güvenir. Şimdi bu yöntem en büyük sınavıyla karşı karşıya. Johnny Depp’in Scrooge’u canlandırdığı Dickens uyarlaması Ebenezer: Bir Noel Şarkısı, Paramount’un tatil dönemi yapımı. Adını düşük bütçeler ve uzun sessizlikler üzerine kuran yönetmen ise bir anda büyük bir stüdyonun takvimine göre çalışıyor.

Bu sabır Hollywood’dan çok uzakta öğrenildi. West, orta sınıf bir banliyö ailesi olarak tanımladığı bir evde, Delaware eyaletinin Wilmington kentinde büyüdü. Alışılmadık adı Timon ise anne tarafından büyükbabasının soyadı. Peter Jackson ve Sam Raimi’nin düşük bütçeli kanlı filmleri onu kameraya yöneltti. New York’taki School of Visual Arts’ta hocası Kelly Reichardt, onu bağımsız korku sinemacısı Larry Fessenden’le tanıştırdı. Fessenden, West’in akıl hocası oldu ve ilk iki uzun metrajının masraflarını karşıladı.

2005’te çektiği Tüneyenler ve 2007 yapımı Trigger Man, çıraklık döneminin ham işleriydi. Ekim 1980 doğumlu West henüz yirmili yaşlarındayken, Şeytanın Evi 2009’da Tribeca Film Festivali’nde gösterildi ve yönetmenin neyin peşinde olduğunu ortaya koydu. 1980’lerdeki şeytan paniği döneminde geçen ve 16 mm filme çekilen yapım, yalnızca o dönemin dekorunu değil, sinema dilini de taklit ediyordu: dolly hareketleri yerine zumlar, dondurulmuş karelerin üzerine bindirilmiş sarı açılış jeneriği ve kapaklı bir VHS kutusunda gönderilen tanıtım kopyası. Çekimler sırasında ekip, Connecticut’ın Torrington kentindeki Yankee Pedlar Inn’de konakladı. Otel personelinin binanın hayaletli olduğu konusundaki ısrarı, Sara Paxton ve Pat Healy’nin rol aldığı, 2011’de South by Southwest’te prömiyer yapan hayalet hikâyesi Ruhlar Oteline ilham verdi.

Aynı yıllar, West’in kariyerindeki en kötü deneyimi de beraberinde getirdi. Dehşetin Gözleri 2yi yönetmesi için işe alındı, ancak itirazlarına rağmen filmin yeniden kurgulandığını gördü. Adının yerine sektörde kullanılan Alan Smithee takma adının yazılmasını istedi, fakat bu talebi reddedildi. O günden beri filmi sahiplenmiyor. Ardından arkadaşlarıyla çalışmaya geri döndü. 2012’de antoloji filmi V/H/S için “Second Honeymoon” bölümünü çekti; Akşamdan Kalanlarda Joe Swanberg’in, Katliam Gecesinde Adam Wingard’ın yönettiği filmlerde oyuncu olarak yer aldı. 2013’te, Jonestown katliamını örnek alan ve Eli Roth’un yapımcılığını üstlendiği, Venedik Film Festivali’nin Ufuklar bölümünde prömiyer yapan buluntu görüntü tarzındaki dram Ayini çekti. 2016’da Ethan Hawke ve John Travolta’nın rol aldığı western In a Valley of Violenceın senaryosunu yazdı, yönetmenliğini ve kurgusunu üstlendi. Sonraki birkaç yılını ise Rian Johnson’ın Poker Facei de dâhil olmak üzere başkalarının dizilerinde bölüm yöneterek geçirdi.

Yeniden çıkışını A24 sayesinde yaptı. 1979’da Teksas’ta bir çiftlikte, yetişkin filmi çekmeye çalışan bir ekibin etrafında geçen slasher türündeki X, pandemi sırasında Yeni Zelanda’da çekildi. Sokağa çıkma kısıtlamaları yapımı durdurunca West bu arayı bir ön hikâye yazmak için kullandı; genç kahramanı da yaşlı katili de canlandıran Mia Goth senaryonun ortak yazarı oldu. İki film arka arkaya çekildi. X, Mart 2022’de gösterime girdi ve yaklaşık 5 milyon dolarlık bütçeyle dünya çapında yaklaşık 15 milyon dolar hasılat elde etti. Aynı yılın eylül ayında gelen Pearl, şöhret uğruna cinayet işlemeye hazır bir çiftlik kızının Technicolor estetiğiyle anlatılan portresiydi ve West’e Sitges’te en iyi yönetmen ödülünü kazandırdı. Üçleme, Goth’un karakterini Night Stalker cinayetlerinin gölgesindeki 1985 Los Angeles’ına taşıyan MaXXXine ile 2024’te tamamlandı. Dünya çapında yaklaşık 22 milyon dolar hasılat yapan film, serinin en çok kazanan yapımı oldu.

Ustalığı, peşini bırakmayan eleştirileri susturmuş değil. Şeytanın Evinden bu yana bazı eleştirmenler, West’in saygı duruşlarının yeniden yorumlamaktan çok taklide yaklaştığını savunuyor: The Hollywood Reporter filmi türev olmakla eleştirmiş, Chicago Reader ise Xin 1970’lerin örneklerinin yüzeyini ödünç alırken ekonomik çaresizliğe ilişkin eleştirilerini dışarıda bıraktığını ve karakterlerini kahkaha uğruna cezalandırmayı tercih ettiğini yazmıştı. Hayranlarının övgüyle söz ettiği ağır ağır yükselen gerilim, başkalarına göre yalnızca yavaşlıktan ibaret. West’in dışarıdan müdahaleyle daha önce yaşadığı tek deneyim olan Dehşetin Gözleri 2nin sonu da imzasını atmak istemediği bir filmle sonuçlanmıştı. Bu geçmiş, Ebenezer: Bir Noel Şarkısını sıradan bir kariyer basamağından daha fazlası hâline getiriyor.

Geçen yıl West’i hem sinema hem televizyon tarafında meşgul etti. Mayıs 2026’da Matthew Rhys’in başrolünde olduğu, Katie Dippold imzalı Apple TV korku komedisi Widow’s Bayin altıncı bölümü “Our History”yi yönetti. Ayrıca Justin Timberlake’in “No Angels” şarkısına ve Xte rol alan Kid Cudi’nin “Neverland” parçasına müzik videoları çekti. Ebenezer: Bir Noel Şarkısı, Ekim 2025’te Paramount tarafından duyuruldu. Nathaniel Halpern’in senaryosunu yazdığı filmde Depp’e Jacob Marley rolündeki Ian McKellen, Noel’in Geçmiş ve Şimdiki Zaman Hayaletleri’ni canlandıran Andrea Riseborough ve Tramell Tillman, Bob Cratchit rolündeki Rupert Grint ve Fred rolündeki Sam Claflin eşlik ediyor. Fragmanlar filmi bir aile şarkısından ziyade gotik bir gerilim olarak tanıttı.

Basın gösterimleri ve 9 Kasım’da Londra’daki Leicester Square’de yapılan dünya prömiyerinin ardından gelen ilk tepkiler, West’i takip edenlerin aşina olduğu bir çizgide ikiye ayrıldı. Eleştirmenlerin çoğu Depp’in Scrooge yorumunu ve filmin gotik tasarımını, dekorlarını ve sesini överken, karşı çıkanlar bu kadar sık anlatılmış bir hikâyenin bir başka uyarlamasının ona gerçekten ne kattığını sorguladı.

Setlerden uzakta West, Avustralyalı DJ ve prodüktör Alison Wonderland ile 2024 Cadılar Bayramı’nda Las Vegas’taki bir şapelde evlendi. Çiftin ilk çocukları olan oğulları bir önceki yıl dünyaya gelmişti.

Ebenezer: Bir Noel Şarkısı, 13 Kasım’da ABD, Birleşik Krallık ve İspanya sinemalarında gösterime giriyor. Açılış hafta sonunda elde edeceği sonuç, sessizliğe katlanmayı küçük bir izleyici kitlesine öğreten bir yönetmenin tatil dönemi seyircisini de aynı şekilde peşinden sürükleyip sürükleyemeyeceğini gösterecek.