Yara Shahidi, Disney’in Tinker Bell’i olup ırkçı tepkilere yanıt veren oyuncu

Yara Shahidi

Photo: ColliderVideo / CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

Doğum	10 Şubat 2000 Minneapolis, Minnesota, USA
Meslek	Oyuncu ve yapımcı
Tanınan işler	Ajan Salt, PAW Patrol Filmi, Küçük Ayak
Ödüller	Max Mara Face of the Future Ödülü

Yara Shahidi hakkında on yıl boyunca en çok bilinen şey, gerçekte var olmayan genç bir kadındı. black-ish dizisindeki Johnson ailesinin en büyük kızı Zoey Johnson, onu canlandıran oyuncuyla aynı hızda ekranda büyüdü: umursamaz, her şeye burun kıvıran bir lise öğrencisiyken kendi dizisini sırtlanan bir üniversite öğrencisine dönüştü. Shahidi bu süreçte karakterinin asla sahip olmadığı pek çok kimlik edindi: Harvard mezunu oldu, moda dergilerinin kapaklarında sık görülen bir isim hâline geldi ve Time’ın ülkenin en etkili gençleri arasında gösterdiği, gençleri oy kullanmaya teşvik eden bir örgütleyici olarak öne çıktı.

Şimdi kariyerinin yanıt aradığı soru, Zoey geride kaldığında nasıl bir oyuncu olduğu. Şimdilik verdiği yanıt, başrolünde kendisinin olduğu yeni bir proje değil. Bunun yerine, başka yönetmenlerin filmlerinde üstlendiği bir dizi rol var: Catherine Hardwicke’in Venedik’te evsiz kalan çocukları konu alan draması, Jennifer Garner’ın başrolünde olduğu bir Netflix komedisi, Jason Statham’lı bir aksiyon filminin devamı ve çizgi filmlerin gelecekte nasıl üretileceğine dair bir deneme niteliği de taşıyan dokuz dakikalık bir animasyon kısa filmi.

Fotoğrafçı bir babanın kızı

10 Şubat 2000’de dünyaya geldiği Minneapolis’teki ev, görüntü dünyasının zaten yarı içindeydi. İran doğumlu fotoğrafçı babası Afshin Shahidi, Prince’in başlıca fotoğrafçılarındandı; Prince de küçük kızın imzalı bir fotoğrafını Paisley Park’taki kurgu odasında saklıyordu. Afrika kökenli Amerikalı ve Choctaw mirasına sahip annesi Keri Salter Shahidi ise ilerleyen yıllarda yapım ortağı olacaktı. Yara, genellikle “kalbe yakın biri” diye açıklanan Farsça bir isim; rapçi Nas da bir kuşak uzaklıktan kuzeni.

Aile, babasının işi nedeniyle Yara dört yaşındayken Kaliforniya’ya taşındı. Altı yaşına geldiğinde McDonald’s, Ralph Lauren, Target, GapKids ve Disney için reklamlarda ve basılı kampanyalarda yer alıyordu; çekimlerde çoğu zaman annesi ve oyunculukla modellik yapan küçük kardeşi Sayeed de yanındaydı. Ailenin diğer çocuğu Ehsan ise ikinci erkek kardeşi. İlk ekran deneyimini 2007’de HBO’nun Entourage dizisinin bir bölümündeki küçük bir rolle yaşadı.

İyi sezgilere sahip bir çocuk oyuncu

Sinema filmlerindeki ilk rolünü 2009’da Paramount komedisi Imagine That’te, Eddie Murphy’nin karşısında aldı. Babasına akıl almaz bir isabetle finans tavsiyeleri vermeye başlayan hayal dünyasına sahip kızı canlandırdı. Bu rol ona En İyi Genç Kadın Oyuncu dalında Young Artist Award adaylığı getirdi. 2010’da Salt filminde Angelina Jolie’nin karakterinin yan komşusu olan kızı oynadı, 2011’de Telluride Film Festivali’nde prömiyer yapan Butter’da rol aldı ve 2012’de gerilim filmi Alex Cross’ta Tyler Perry’yle aynı sahneleri paylaştı.

Aynı yıllarda televizyon da onu meşgul etti. Kısa ömürlü ABC komedisi In the Motherhood’da tekrar eden bir rol üstlendi; Cold Case ve Wizards of Waverly Place dizilerine konuk oldu; sendikasyonla yayımlanan sitcom The First Family’de Chloe Johnson’ı düzenli olarak canlandırdı ve genç Olivia Pope rolüyle Scandal’ın iki bölümünde yer aldı. Bunların hiçbiri çıkış noktası olmadı. Ama tümü, sahneye hükmetmeye alışkın yetişkin oyuncuların yanında kendi varlığını hissettirmeyi öğretti.

Zoey Johnson, iki kez

Kenya Barris, 2014’te henüz on dört yaşındayken onu black-ish’te Anthony Anderson ve Tracee Ellis Ross’un canlandırdığı karakterlerin en büyük çocuğu Zoey rolüne seçti. ABC komedisi, Los Angeles’ta yaşayan üst-orta sınıf Siyah bir aile üzerinden, uyum sağlamanın bedelini her hafta tartışıyordu. Zoey, bu sorunu en az dert eden çocuk olarak yazılmıştı: telefonu elinde, babasının kaygılarından sıkılmış hâlde. Shahidi bu umursamazlığı öylesine kuru bir mizahla oynadı ki espriler etrafındaki herkesin üzerine yıkıldı. İlk sezon, ona Komedi Dizisinde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında NAACP Image Award kazandırdı; ardından çıkış yapan rolüyle Gracie Award ve BET YoungStars Award geldi.

ABC’nin Zoey’ye kendi dizisini verme kararı, yardımcı rolü başrole dönüştürdü. grown-ish, 3 Ocak 2018’de Freeform’da başladı ve aile hicvinin yerini yurt odalarının, arkadaşlıkların ve kötü kararların daha dağınık komedisine bırakarak karakteri üniversiteye taşıdı. Shahidi diziyi beş sezon boyunca sırtladı ve Komedi Dizisinde En İyi Kadın Oyuncu dalında üç NAACP Image Award adaylığı aldı. Altıncı ve son sezonda ise yapımcı olarak görev alıp tekrar eden konuk oyuncu rolüne çekildi; dizinin odağı başka öğrencilere kaymıştı.

Harvard, kendi takvimine göre

Bir televizyon dizisinin başrolündeyken Harvard’a başvurdu. 2017’de Dwight Global Online School’dan mezun oldu ve aynı yıl Michelle Obama’nın tavsiye mektubuyla kabul edildi. Bir yıl ara verdikten sonra 2018’de üniversiteye başladı. grown-ish eğitim gördüğü dört yıl boyunca yayında kalırken, 2022’de sosyal bilimler ve Afrika kökenli Amerikalılar üzerine çalışmalar alanlarında diplomasını aldı.

Yaklaşık aynı dönemde, senaryolarla ilgisi olmayan kamusal bir rol de üstlendi. Sosyal medya yayıncısı NowThis’le birlikte, kendi yaşındaki gençleri ilk kez oy kullanmaya teşvik etmek amacıyla Eighteen x 18 platformunu kurdu. Young Women’s Leadership Network’le de eğitimi kullanarak yoksulluğu sona erdirmeyi hedefleyen çevrimiçi mentorluk programı Yara’s Club’ı hayata geçirdi. Time onu 2016’nın en etkili gençleri listesine aldı; aynı yıl Women Management’la anlaştı. Eylül 2019’da ise Meghan, Sussex Düşesi’nin konuk editörlüğünü yaptığı British Vogue sayısının kapağında yer alan on beş kadından biriydi. 2021’de Adidas’la iş birliği yaptı ve Dior’un Stand with Women kampanyasında yer aldı.

Başrol sorunu

Kamusal kişiliğiyle ekrandaki performanslarının birbirinden ayrıldığı nokta burası. Shahidi, sinemada başrolü taşıyabileceğini kanıtlamadan önce tanınan bir yüze dönüştü; başrolünü üstlendiği filmler de bunu gösteriyor. Yetişkin bir karakteri başrolde canlandırdığı ilk film olan The Sun Is Also a Star, Nicola Yoon’un romanından uyarlanarak 2019’da Warner Bros. ve MGM tarafından çekildi. Shahidi, âşık olduğu gün sınır dışı edilme tehlikesiyle karşı karşıya kalan, Jamaika doğumlu New Yorklu Natasha Kingsley’yi oynadı. Eleştiriler karışıktı; film dünya çapında yaklaşık 6,8 milyon dolar hasılat elde etti. Bu dönemdeki diğer işlerinin çoğu seslendirme rolleriydi: Smallfoot’ta Brenda, Fearless’ta Melanie, PAW Patrol: The Movie’de Kendra Wilson ve My Father’s Dragon’da Callie.

Disney’in Peter Pan & Wendy filmi, kariyerinin en görünür sinema rolünü ve bu role dair en hararetli tartışmayı beraberinde getirdi. Tinker Bell rolüne seçildiği açıklandığında çevrimiçi tepkilerin bir bölümü açıkça ırkçıydı; Halle Bailey’nin Ariel rolüne seçilmesinin ardından yaşananlara benzer bir dalga söz konusuydu. Eleştirmenlerin bir başka kesimi ise böyle bir saikle hareket etmeden, bu tercihin Siyah karakterler hakkında özgün hikâyeler anlatmak yerine tembelce yapılmış bir ırk değişikliğine dayandığını savundu. Shahidi ilk gruba omuz silkip The Face’e Siyah biri olarak böyle tepkileri zaten beklediğini söyledi; ikinci gruba ise kapsayıcılığın, hikâyenin niteliğine dokunmadan içine işlenebilecek bir unsur olmak yerine, çoğu zaman hikâyeye yönelik bir tehdit gibi görüldüğünü belirterek karşılık verdi. Film Nisan 2023’te doğrudan Disney+’ta yayımlandı; bu da tartışmanın performanstan daha uzağa ulaşmasına yol açtı.

Aynı yılın ilerleyen aylarında Sitting in Bars with Cake’te başrolü üstlendi ve yürütücü yapımcı olarak görev yaptı. Kanser teşhisi konmasının ardından en yakın arkadaşının bakımını üstlenen hukuk öğrencisi Jane’i canlandırdı. Bu, o güne kadarki en kapsamlı dramatik rolüydü ve eleştiriler olumluydu; ancak genel kanı, arkadaşını canlandıran Odessa A’zion’ın filmin önüne geçtiği yönündeydi. San Francisco Chronicle’dan Carla Meyer, iki karakter arasındaki dostluğun filmin en sahici yanı olduğunu yazdı. Shahidi yine de Sinema Filminde En İyi Kadın Oyuncu dalında NAACP Image Award adaylığı aldı; o ilkbaharda Apple TV+’ın iklim temalı antoloji dizisi Extrapolations’ta da rol aldı.

Sitting in Bars with Cake filminde Yara Shahidi ve Odessa A’zion — *Sitting in Bars with Cake* (2023) filminde Yara Shahidi ve Odessa A’zion

7th Sun ve kamera arkasındaki çalışmalar

Yapımcılık tarafı, çoğu kişinin sandığından daha önce başladı. Matthew A. Cherry’nin Siyah bir babanın kızının saçını yapmayı öğrenmesini konu alan kısa filmi Hair Love’da ortak yapımcıydı; film En İyi Animasyon Kısa Film dalında Oscar kazandı. 2020’de annesiyle birlikte 7th Sun adlı yapım şirketini kurdu ve ABC Studios’la anlaşma yaptı. İlk projeleri, Freeform için hazırlanan komedi pilotu Smoakland ile Cole Brown’ın anı kitabı Greyboy: Finding Blackness in a White World’ün uyarlamasıydı.

Şirket, 2024’te Catherine Gund’ın Faith Ringgold’un For the Women’s House adlı eseri hakkındaki belgeselinin yürütücü yapımcıları arasına katıldı. 1971’de Rikers Island’da tutulan kadınlar için yapılan duvar resmi, yarım yüzyıl sonra Brooklyn Museum’a taşınmıştı. Women in Film, Kasım 2023’te ona Max Mara Face of the Future Award’ı verdi. Ödülün on sekizinci sahibi olan Shahidi’ye verilen bu onur, özellikle kariyerinde dönüm noktasına yaklaşan isimleri öne çıkarıyor.

2026: tercihiyle ekip oyuncusu

Şu sıralar üzerinde çalıştığı projeler, bilinçli bir ölçek değişikliğine işaret ediyor. Catherine Hardwicke’in yönettiği ve Nic Sheff’le birlikte yazdığı Street Smart, 18 Haziran 2026’da Arkansas’taki Bentonville Film Festival’de prömiyer yaptı. Hardwicke’in Lords of Dogtown filmini çektiği Kaliforniya’nın Venice mahallesindeki genç evsiz kaykaycıları ve müzisyenleri konu alan filmde Shahidi, Isabelle Fuhrman, Michael Cimino, Marcia Gay Harden ve ilk kez oyunculuk yapan Isiah Hilt’in de bulunduğu kadroda Stella’yı canlandırıyor. Film hâlâ dağıtımcı arıyor.

Aynı ay Tribeca Festival’de ChikaBOOM! kısa filminde başrolün seslendirmesini yaptı. c. Craig Patterson’ın dokuz dakikalık animasyon kısa filmi, New York’ta kaotik bir yaratığın serbest kalmasına yol açan genç sihirbaz Chika Batstone’ı anlatıyor. Filmde Shahidi’ye Natasha Lyonne, Daveed Diggs, Roy Wood Jr. ve Tika Sumpter eşlik ediyor. Kısa film aynı zamanda bir deneme niteliğinde: Asteria ve Moonvalley, elde çizilmiş 2D animasyonu, bilgisayar üretimi animasyonu ve üretken yapay zekâ araçlarını bir araya getiren hibrit bir üretim süreciyle filmi hazırladı; yapım tasarımcısı Hannah Beachler ve kostüm tasarımcısı Ruth E. Carter da ekibe katıldı. Bir peri masalında kimlerin yer alabileceği konusunda kamuoyu önünde görüş bildirmiş bir oyuncunun, kısmen yapay zekâyla üretilen ilk stüdyo kalitesindeki çizgi filmlerden birine sesini vermesi yakından yorumlanacak bir tercih.

Büyük gösterimler henüz önümüzde. Mart 2026’da Shahidi, Jennifer Garner, John Cena ve Kate McKinnon’ın başrollerini paylaştığı, boşanmış bir çiftin kripto para servetinin kayıp şifresini aradığı Kay Cannon imzalı Netflix komedisi One Attempt Remaining’in kadrosuna katıldı. Ardından Jason Statham’ın rol aldığı Timo Tjahjanto imzalı devam filmi The Beekeeper 2 geliyor. 2025 sonbaharında Shepperton Studios’ta çekilen filmde Shahidi’nin rolü hâlâ gizli tutuluyor. Amazon MGM Studios filmi ABD ve Birleşik Krallık’ta 15 Ocak 2027’de, Almanya’daki gösteriminden bir gün sonra vizyona sokacak. Shahidi ayrıca Kedar Williams-Stirling, Keith Powers ve Renée Elise Goldsberry’yle birlikte Toskana’da geçen bir aşk hikâyesi olan, Cole Swanson’ın ilk uzun metrajı Bloom’da rol almak üzere projeye bağlandı.

Kamera dışında ise moda takvimi, yeni projeleri arasındaki dönemde de onu göz önünde tutuyor: Mayıstaki Peabody Awards kırmızı halısı ve bu yıl Jean Paul Gaultier’nin Divine Couture parfümünün yüzlerinden biri olarak yer aldığı kampanya.

The Beekeeper 2 ocak ayında vizyona girdiğinde, Shahidi’nin ilk aksiyon devam filmi olacak ve adı kalabalık bir afişteki oyunculardan biri olarak yer alacak. Yirmi altı yaşında yaptığı bahis şu: Zoey Johnson olmaktan kurtulmanın yolu yeni bir Zoey bulmak değil; seyirciler karakteri aramayı bırakıp oyuncuya bakmaya başlayana kadar birkaç yıl boyunca başkalarının filmlerinde görünmez olmak.