Film İncelemeleri

Stars at Noon: Claire Denis’in filmi parça parça etkileyici, ama bütünüyle değil

Denis Johnson uyarlaması, 2022, Margaret Qualley'nin omuzladığı bunaltıcı bir Nikaragua hikâyesi.
Martha O'Hara
Bizi Google'a ekleyin

Trish’in pasaportu yok, parası çok az ve onu koruyabilecek tek bir hükümet yetkilisi var; o da sağladığı himayeyi yitirmek üzere. Stars at Noon’un bütün meselesi bu ve Claire Denis, bu çıkmazın her mahrem sahnenin üzerine çökmesine izin veriyor. Denis Johnson’ın 1986 tarihli romanını sinemaya uyarlarken siyaseti hiçbir zaman kapının dışında bırakmıyor. Film bilerek ağır ilerliyor. Ülke çevresinde parçalanırken Trish’le birlikte ucuz bir pansiyonda oturup beklememiz isteniyor.

Denis, hikâyeyi 1980’lerdeki devrim ortamından çıkarıp günümüz Nikaragua’sına taşıyor; devrimcilerin yerini pandemi döneminin istikrarsızlığı ve otoriter bir hükümet alıyor. Bu güncelleme işe yarıyor. Çaresizliğin dokusu bize tanıdık geliyor. Seyahat yazarı Trish (Margaret Qualley), yargısız infazlarla ilgili haberleri yüzünden hem editörlerini hem de iktidar partisini karşısına almış; para ve temel ihtiyaçlarını karşılamak için yetkililerle cinsel ilişkiye giriyor. Ardından, zengin yabancılara ayrılmış bir otelde kalan ve kendisini petrokimya danışmanı olarak tanıtan İngiliz Daniel’e (Joe Alwyn) yaklaşıyor. Trish, onun mutlaka bir istihbarat ajanı olduğuna karar veriyor. Denis bu meseleyi hiçbir zaman açıklığa kavuşturmuyor. Bir süre bu şüphe bizi ileriye çekiyor; sonra öylece havada asılı kalıyor ve ben yanıt beklemekten vazgeçtim.

YouTube video

Stars at Noon, 2022’de Cannes’da Altın Palmiye için yarıştı ve festivalde eleştiriler karışık olsa da Büyük Ödül’ü kazandı. Eleştirmenler Qualley’nin performansını överken filmin temposunu ve Alwyn’le arasındaki uyumu eleştirdi. İkinci konuda onlara katılıyorum. İlk karşılaşma, ilişkinin temelini ortaya koyuyor: önce ihtiyaç ve kuşku, ardından ikisinin de planlamış görünmediği bir şefkat. Ancak bu duyguyu inşa etmeye çalışan oyunculardan yalnızca biri. İşin neredeyse tamamını Qualley üstleniyor. Alwyn ise karşısında mücadele edebileceği pek bir şey sunmuyor.

Qualley bir sahneyi tek başına taşıdığında bu dengesizliği affetmek daha kolay. Trish’in meydan okuyan tavrını ve korkusunu aynı anda yansıtıyor; tek bir bakış hem paniği hem de hesapçılığı anlatabiliyor. Filmin en iyi bölümü, Daniel’in karısından söz ettiği, terk edilmiş bir gece kulübündeki dans sahnesi. Romantizm burada doruğa çıkıyor; bunun nedeni, Trish’in şüphe etmek için her türlü gerekçeye sahip olduğu bir adama güvenmeye karar verişini izlememiz. Trish’i filmden çıkarın, geriye tutunacak pek bir şey kalmaz.

Filmin bir diğer güçlü varlığıysa sıcaklık. İlk sahneden son sahneye kadar hava yoğun ve yapış yapış görünüyor; insan bunu neredeyse teninde hissediyor. Kosta Rikalı polisin (Danny Ramirez) ikisini kovaladığı pazar yeri sahnesi, filmin hızlandığı ender anlardan biri ve bu tempo değişikliği iyi geliyor. CIA görevlisini canlandıran Benny Safdie, çoğunlukla yarım tempoda oynayan bir oyuncu kadrosunun en tetikte ismi. Yolda karşılarına çıkıp Daniel’i teslim etmesi karşılığında Trish’e ABD’ye güvenli geçiş teklif ettiğinde, çevresindekilerin hiçbirinin yakalayamadığı sessiz bir tehdit duygusu yaratıyor. Bu teklif, tehlikenin boyutunu açıkça ortaya koyuyor: Trish, Daniel’in kendisi için ne ifade ettiğine karar vermek zorunda.

Filmin geri kalanıysa daha bulanık. Siyasi entrikalar birbirine karışıyor; kimin kimin için çalıştığı ve bunu neden yaptığı hiçbir zaman netleşmiyor. Denis’in cinsel ve siyasi sömürüyle, ayrıca Trish’in sonunda âşık olduğu adama ihanet edip etmeyeceğiyle açıkça ilgilendiği görülüyor. Filmdeki en keskin fikir bu soru. Ancak bu fikri taşıması gereken aşk ilişkisi, dönüştürücü olmaktan çok alışverişe dayalı hissettiriyor; âşıkların arasındaki çekimi hiç hissedemedim. Ağır aksak ritim bir atmosfer kuruyor ama zaman zaman yanıtlardan kaçmanın yoluymuş gibi duruyor.

Amerikan dergisinin editörünü canlandıran John C. Reilly ve diğer yardımcı oyuncular hikâyenin kıyısına itilmiş. Sahneleri kısa ve pek iz bırakmıyor.

Filmin en güçlü bölümü finali. Askerler iki kaçağın etrafını sarıyor, Daniel Trish’i onsuz gitmeye ikna ediyor ve götürülüyor. Trish’in eski müşterilerinden olan Nikaragualı bir polis memuru pasaportunu geri veriyor, böylece Trish evine uçabilecek. CIA görevlisi de parasını ödeyip oradan ayrılıyor. Soğuk ve ani gelişen bu final, öncesinde yaşananların çoğundan daha uzun süre akılda kalıyor.

Bu, Claire Denis imzasını hemen tanıdığımız bir film ama yönetmenin en sıkı işlerinden biri değil. Qualley filmi ayakta tutuyor, Safdie ona canlılık katıyor, Alwyn’in Daniel’i ise belirsizliğini koruyor. Filmi parça parça beğendim; keşke bütünü de kapanış dakikaları kadar incelikle kurulmuş olsaydı.

Oyuncu kadrosu

Fotoğraflar: The Movie Database (TMDB)

Etiketler: , , , , , , ,

Bizi Google'a ekleyin

Tartışma

0 yorum var.