Dónal Finn, Zaman Çarkı’nda devraldığı rolden Moriarty’ye uzanan yol

Dónal Finn

Photo: Hannahopstekop / CC0, via Wikimedia Commons

Doğum	31 Ağustos 1995 Dromina, County Cork, Ireland
Meslek	Oyuncu
Tanınan işler	Fantastik Canavarlar: Dumbledore'un Sırları, The Uprising, How to Build a Girl
Ödüller	Stalls to Stage Award for Best Actor in a Musical · Sir Alec Guinness Award, Catholic Association of Performing Arts

Dónal Finn, Sherlock Holmes’un en büyük düşmanını önce onun arkadaşı olarak oynadı. Guy Ritchie‘nin Prime Video dizisi Young Sherlock‘ta James Moriarty henüz suç dünyasının Napolyon’u, Reichenbach Şelalesi’ndeki adam değil; oyuncunun kendi tercihiyle Kerry’li, hazırcevap ve alaycı bir İrlandalı genç. Genç dedektifle arkadaş oluyor ve Finn’e göre öfkesi “haklı, çünkü hayat ona karşı sert davrandı.” Hero Fiennes Tiffin’in Holmes’u için ekran başına geçen eleştirmenler sonunda yanındaki adamı yazdı. Televizyonun geniş kitlesine bir başkasının bıraktığı rolle ulaşan bir oyuncu için bu, seyircinin zihninde henüz yüzü olmayan ilk büyük karakterdi.

Şarkılarla dolu bir çiftlik

Büyüdüğü ev kalabalık ve gürültülüydü. Finn 31 Ağustos 1995’te doğdu ve Cork kontluğunun kuzeyindeki Dromina köyünde, çiftçi bir ailenin sekiz çocuğundan biri olarak büyüdü. Evde müzik eksik olmazdı: “Gece ilerledikçe insanlar şarkı söylemeye başlar,” diye hatırlıyor. Okuldaki bir Aladdin gösterisi onu Mallow ve Fermoy’daki gençlik tiyatrolarına götürdü. Yerel bir Little Shop of Horrors yapımında Seymour’u oynadı; bölgedeki bir eleştirmen, çok zor kabul edilen müziği nasıl ustalıkla söylediğinin altını çizdi.

Oyunculuk okulunun parası, okula girmeden önce ödenmeliydi. Kanturk’teki Scoil Mhuire’den mezun olduktan sonra seçmelerin ve başvuru ücretlerinin parasını çıkarmak için bir yıl süpermarkette çalıştı. 2015’te London Academy of Music and Dramatic Art ona üç yıllık burs verdi; 2018’de LAMDA’dan oyunculuk diplomasıyla ve Catholic Association of Performing Arts’ın Sir Alec Guinness Ödülü’yle ayrıldı.

Dev serilerde küçük roller

Kamera karşısındaki ilk işler, İngiltere’de çekilen tür dizilerinde genç bir oyuncunun olağan çıraklığıydı: Netflix’in The Witcher dizisinin bir bölümünde Nettly adında bir köylü, Fantastik Canavarlar: Dumbledore’un Sırları‘nda Albert adında bir fırıncı, How to Build a Girl‘de Beanie Feldstein’ın çevresindeki yüzlerden biri. Sahne ona daha geniş alan açtı. Almeida’da Mike Bartlett’in Albion oyununda Daisy Edgar-Jones’la oynadı, Soho Theatre’da Chasing Bono‘da yer aldı ve Sing Street müzikali için Atlantik’i aşıp Boston’daki Huntington Theatre’a gitti.

Ardından Steven Knight onu SAS: Rogue Heroes‘ta, Special Air Service’in kurucuları arasındaki genç İrlandalı subay Eoin McGonigal rolüne, Jack O’Connell ve Connor Swindells’in yanına seçti. Aynı yıl Amazon, onun Zaman Çarkı‘nda Mat Cauthon rolünü üstleneceğini açıkladı.

Devralınan rol

Kariyerinin düğüm noktası bu değişiklik. Barney Harris ilk sezonda Mat’i oynamış, ne Amazon ne de dizinin yürütücüsü Rafe Judkins nedenini kamuoyuna açıklamadan ayrılmıştı. Mat, Robert Jordan’ın romanlarının en sevilen karakterlerinden biri ve Finn, ilk versiyon üzerine zaten tartışmış bir hayran kitlesinin karşısına çıktı. TechRadar’a Harris’i taklit etmenin kendisini “öncekinin bir gölgesi” yapacağını söyledi; kendisi ve hayranlar için en iyisinin rolü kendi yorumuyla oynamak olduğuna karar verdi. Pek çok kişi üçüncü sezonu dizinin en iyisi saydı. Amazon yine de Mayıs 2025’te maliyetleri ve düşen izlenme oranlarını gerekçe göstererek diziyi iptal etti. Onun Mat’i, bitmesine hiç izin verilmeyen bir dizinin en eksiksiz performansı olarak kaldı; geniş seyircinin benimsediği bir karakterden çok, oyuncu seçim yönetmenleri için bir kartvizit. Başka cephelerde de her kumar tutmadı: Niall Williams’ın romanından Polly Steele’in uyarladığı, Pierce Brosnan ve Helena Bonham Carter‘la birlikte Sean Gore’u oynadığı Four Letters of Love, Temmuz 2025’te İrlanda ve İngiltere’de vizyona girdiğinde çoğunlukla olumsuz eleştiriler aldı.

Önce Orpheus, sonra Moriarty

Neler yapabildiğini gösteren rol sahnede geldi. Şubat 2024’te West End’deki Lyric Theatre’da Hadestown‘ın özgün kadrosunda Orpheus oldu; oyuncuya saklanacak yer bırakmayan, baştan sona şarkıyla taşınan bir rol. Ağustosta yapımdan ayrıldı, sesi Hadestown: Live from London albümünde duyuluyor ve 2025’te ilk Stalls to Stage Ödülleri’nde müzikalde en iyi erkek oyuncu ödülünü kazandı. Screen International ve Screen Ireland onu 2023’te ilk Rising Stars of Ireland listesine almıştı bile.

2026 ise ona on bir gün arayla iki büyük dizi getirdi. Young Sherlock 4 Mart’ta Prime Video’da yayına girdi ve nisanda yeni sezon onayı aldı. 15 Mart’ta BBC One, Janice Hadlow’un romanından Bad Wolf’un uyarladığı The Other Bennet Sister‘ı başlattı; Finn burada Ella Bruccoleri’nin Mary Bennet’ının karşısında Thomas Hayward’ı oynuyor. İlk bölüm 7,3 milyon izleyiciye ulaştı. Ardından Royal Court’ta Kimberly Belflower’ın John Proctor Is the Villain oyununun İngiltere prömiyerinde öğretmen Carter Smith rolüyle kapalı gişe oynadı. Özel hayatı hakkında az konuşuyor; Londra’da yaşıyor ve İrlandalı oyuncular Chris Walley, Éanna Hardwicke ve Frank Blake’i yakın dostları arasında sayıyor.

Kimsenin prova edemeyeceği bir rol

Paul Greengrass‘ın 1381 İngiliz köylü ayaklanmasını anlatan, Andrew Garfield ve Jamie Bell‘li filmi The Uprising, 10 Eylül’de ABD sinemalarına çıktı, İngiltere’de 9 Ekim’de vizyona giriyor; Finn bir köy papazını oynuyor. Young Sherlock‘ın ikinci sezonu Sicilya’da çekiliyor ve dizinin yaratıcısı Matthew Parkhill, Finn’i yeniden Moriarty kostümüyle gösteren set fotoğrafları paylaştı. 1 Kasım’da sıra, Londra’daki The Other Palace’ta Tim Crouch’un An Oak Tree oyununda ona geliyor; konuk oyuncunun metni hiç okumadan sahneye çıktığı bir oyun bu. Kariyeri önceki sahibi olan roller üzerine kurulmuş bir oyuncu için tam isabetli bir sınav: tek gece, tek karakter ve kıyaslanacak başka hiçbir versiyon yok.