Kingsman yönetmeni Matthew Vaughn şövalye oldu, futbola yatırım yaptı

Matthew Vaughn

Photo via The Movie Database (TMDB)

Doğum	7 Mart 1971 Paddington, London, England
Meslek	Film yönetmeni ve yapımcı
Tanınan işler	Kingsman: Gizli Servis, X-Men: Birinci Sınıf, Göster Gününü
Ödüller	Knight Bachelor

Matthew Vaughn’ın iki filmi sinema serüvenini dünya genelinde neredeyse birebir aynı hasılatla kapattı. İlki Göster Gününü, bütün stüdyoların reddettiği küfürbaz bir süper kahraman komedisiydi; Vaughn filmi kendi cebinden finanse etti ve Hollywood’un peşinden koştuğu yönetmen oldu. İkincisi Argylle: Gizli Casus, Apple’ın satın aldığı parlak bir casus macerasıydı ve onu platformların harcamaları hakkındaki esprilerin baş kahramanı yaptı. Aynı rakamlar, zıt hükümler. Fark, masadaki paranın kime ait olduğundaydı ve İngiliz yönetmenin o günden beri yaptığı hemen her şey, bu çizginin doğru tarafında kalma çabası olarak okunabilir.

Kimin neye sahip olduğu sorusu önce kendi ailesinde ortaya çıktı. Vaughn yıllarca babasının The Man from U.N.C.L.E. dizisiyle tanınan Amerikalı oyuncu Robert Vaughn olduğuna inandı ve sektöre bu soyadıyla girdi. Bir babalık araştırması başka bir gerçeği ortaya koydu: Biyolojik babası, aristokrat bir aileden gelen İngiliz bankacı George de Vere Drummond’du. Afişlerde Vaughn adını korudu, resmi belgelerinde ise Drummond soyadını aldı. Filmleri sürekli olarak gizli elitlerin bünyesine kattığı işçi sınıfı gençlerine dönen bir yönetmen için tuhaf bir miras.

7 Mart 1971’de Londra’nın Paddington semtinde doğdu; Sussex House’da, ardından Buckinghamshire’daki yatılı okul Stowe’da okudu. 25 yaşında film yapımcılığına başlamıştı bile; ilk işi 1996 tarihli The Innocent Sleep oldu. Belirleyici ortaklık ise Guy Ritchie ile geldi: İkili SKA Films’i kurdu ve Vaughn yapımcı olarak 1998’de Ateşten Kalbe, Akıldan Dumana‘yı, 2000’de Kapışma‘yı perdeye taşıdı. Bu iki suç komedisi, bir dönem İngiliz gangster sinemasını ülkenin en gürültülü ihraç ürünü hâline getirdi. 2002’de yolları ayrılınca şirketin adı, artık kullanmadığı doğum adının baş harflerinden türetilen Marv Films oldu.

Yönetmenlik ilk filmi, 2004 yapımı Bir Dilim Suç, Daniel Craig, Tom Hardy ve Sienna Miller‘ın rol aldığı, uyuşturucu ticaretine dair soğuk ve titiz bir gerilimdi; ona en iyi İngiliz ilk film dalında BAFTA adaylığı getirdi. Yaklaşık bir yıl sonra Craig yeni James Bond olarak açıklandı ve film geriye dönük olarak onun seçmesi gibi görünmeye başladı. Vaughn’a da büyük bir serinin anahtarları uzatıldı: X-Men: Son Direniş‘i yönetmeyi kabul etti, çekimlerden iki hafta önce projeden ayrıldı. Onun yerine Neil Gaiman uyarlaması Yıldız Tozu‘nu çekti; Robert De Niro‘nun kadın kılığına giren bir gökyüzü korsanını oynadığı bir masaldı bu.

Asıl hamle 2010’da Göster Gününü ile geldi. Stüdyolar Mark Millar ile John Romita Jr.’ın çizgi romanını beğeniyor ama karakterleri yaşlandırmak istiyordu, özellikle de küfreden ve öldüren minik kanunsuz Hit-Girl’ü. Vaughn reddetti, yaklaşık 30 milyon doları kendi imkânlarıyla buldu ve rolü 12 yaşındaki Chloë Grace Moretz‘e verdi. Avustralyalı aile dernekleri filmin diline tepki gösterdi; film dünya genelinde 96,2 milyon dolar hasılat yaptı. Bir yıl sonra Fox ona, altmışların başında geçen ve Michael Fassbender ile James McAvoy’u Magneto ve Profesör X rollerine taşıyan X-Men: Birinci Sınıf‘ı emanet etti.

Ardından kendisinin diyebileceği seri geldi. 2014’ün sonunda vizyona giren ve Millar ile Dave Gibbons’ın çizgi romanından uyarlanan Kingsman: Gizli Servis, Colin Firth‘e ısmarlama takım elbise giydirdi, Taron Egerton’ı mahalle çocuğundan centilmen casusa dönüştürdü ve 414,4 milyon dolar topladı. 2017’de gelen Kingsman: Altın Çember 410,9 milyon dolar yaptı. Önceki hikâyeyi anlatan The King’s Man: Başlangıç ise pandemi yüzünden defalarca ertelendi, Aralık 2021’de vizyona girdi ve 125,9 milyonda kaldı; öncüllerinin üçte birinden bile azdı.

Vaughn’a yöneltilen asıl eleştiri bu düşüşte yatıyor. İmzası olan pop şarkı eşliğindeki katliam ve çizgi film şiddeti, Hollywood yalnızca ağırbaşlı süper kahramanlar üretirken küstahlık gibi görünüyordu; herkes kopyalayınca bir alışkanlığa dönüştü. Şubat 2024’te vizyona giren Argylle: Gizli Casus sorunu görmezden gelinemez kıldı. Apple haklar için 200 milyon dolar ödemişti; film sinemalarda 96,2 milyon dolar topladı, yani tam olarak Göster Gününü kadar. Rotten Tomatoes’taki eleştirmenlerin yalnızca yüzde 32’si filmi beğendi; çoğu karmaşık senaryodan ve yorucu süreden şikâyet etti. Yönetmenin savunmasında haklılık payı var: O 200 milyon dolar bir lisans bedeliydi, yapım bütçesi değil. “Buna nasıl 200 milyon dolar harcanır, bilmiyorum” dedi. Yine de bir zamanlar onu koruyan hesap artık aleyhine işliyordu. Ekim 2024’te 20th Century Studios’tan bir yönetici yakın zamanda yeni Kingsman filmi planlanmadığını söyledi; Firth ve Egerton’a vaat edilen final macerası Kingsman: The Blue Blood hâlâ geliştirme aşamasında.

Vaughn’ın cevabı tahtadaki daha fazla taşa sahip olmak oldu. Nisan 2025’te Rishi Sunak’ın istifa onur listesinde yaratıcı endüstrilere hizmetlerinden dolayı şövalye unvanı aldı. Aynı yıl Cristiano Ronaldo ile ortak stüdyo UR•Marv’ı kurdu; stüdyo şimdiden iki aksiyon filmini tamamladı. Şirketi MARV Bee, Londra futbol kulübü Brentford’un holding şirketine azınlık hissedarı olarak girdi ve 2026’da payını artırdı. Ayrıca kendi Göster Gününü evreninin yeniden başlangıcı olan Stuntnuts: The Movie‘nin yapımcılığını ve ortak senaristliğini üstlendi, kamerayı dublör Damien Walters ile ikinci ünite ekibine bıraktı. Çekimler 2024 sonunda bitti; filmin hâlâ bir vizyon tarihi yok.

Yeni cephe televizyon. UR•Marv’ın ilk dizisi olan futbol draması Day 1s, bağımsız finansmanla Londra’da çekiliyor: Pilot bölümü Vaughn yönetiyor, Damian Lewis futbolcu menajeri Stanley Dalton’ı canlandırıyor, Thierry Henry yönetici yapımcı, Ronaldo ise hem yapımcı hem de ekranda. Eylül 2026’da HBO, Miami’deki hedge fon patlamasını konu alan The Spread için doğrudan dizi siparişi verdi; Javier Bardem, ekonominin ağırlık merkezini güneye taşımak isteyen bir milyarderi oynayacak. Diziyi Ozark‘ın ortak yaratıcısı Bill Dubuque ile Sean Sansiveri yazıyor; Vaughn yönetmen ve yönetici yapımcı. Netflix, Prime Video, Paramount+ ve Apple TV de teklif vermişti.

Setlerin dışında hayatı, sektör için alışılmadık ölçüde sakin. 25 Mayıs 2002’de Suffolk’ta Alman model Claudia Schiffer ile evlendi; çiftin üç çocuğu var ve zamanlarını Londra ile Suffolk kırsalındaki Elizabeth dönemi malikânesi Coldham Hall arasında geçiriyorlar.

Takvimdeki bir sonraki tarih köpekbalıklarına ait. Tim Miller’ın yönettiği, Keanu Reeves‘in Karayipler’de kapana kısılan bir kaçakçıyı oynadığı zaman döngüsü gerilimi Shiver, Marv yapımı olarak 13 Ağustos 2027’de Warner Bros. aracılığıyla vizyona girecek. Ondan önce The Spread, başkalarının notlarını reddederek adını yapan yönetmenin HBO’nun parasıyla ve başkasının senaryosuyla, tam da kariyeri boyunca elinde tutmaya çalıştığı türden bir finansal kaldıraçla yaşayan bir şehirde başarılı olup olamayacağını gösterecek.

Öne çıkan filmler

The King's Man: Başlangıç (2021) — Argylle: Gizli Casus (2024)

Etiketler: yönetmenler, İngiliz sineması, Guy Ritchie, Cristiano Ronaldo, Göster Gününü, Matthew Vaughn

İlgili kişiler

Öne çıkan filmler

İlgili kişiler

Tartışma