Miranda Lambert, ABD tarihinin en uzun soluklu bir numaralı hitini yazan country yıldızı

Miranda Lambert

Photo: Keith Hinkle at https://www.flickr.com/photos/burningkarma/ / CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Doğum	10 Kasım 1983 Longview
Meslek	Şarkıcı ve söz yazarı
Ödüller	Grammy Ödülü En İyi Country Albümü · Country Music Association Ödülü Yılın Kadın Vokalisti · Time 100

ABD single listesi tarihinin en uzun süre 1 numarada kalan şarkısı Miranda Lambert’e ait değil; ama Lambert’in izi şarkının her yerinde. Choosin’ Texas’ı birlikte yazdı, Ella Langley’nin arkasında armoniler söyledi, parçanın ortak yapımcılığını üstlendi ve klipte, kalbi kırık başkahramanı Tennessee’ye götüren bar grubu şarkıcısını canlandırdı. Lambert, yirmi yıldır country müziğinin en çok ödül alan kadın sanatçısı; country radyolarına damga vururken popa geçiş yapmayan intikam şarkılarının ve küçük kasaba itiraflarının yazarı. Popüler müziğe açılan kapı, sonunda başka birinin sesiyle aralandı. Lambert’in kendi yanıtıysa Crisco adlı bir disko albümü.

Bütün bunlardaki Teksas, bir kostümden ibaret değil. Miranda Leigh Lambert, eyaletin çam ormanlarıyla kaplı doğusunda, Lindale’de büyüdü; yakındaki Longview’de dünyaya gelmişti. Eski bir Dallas polisi olan ve Contraband adlı country-rock grubunda çalmış babası Rick ile annesi Bev, özel dedektif olarak çalışıyordu. Petrol krizinde ailenin birikimleri eriyince hayatlarını yavaş yavaş yeniden kurdular; bir süre evleri, aile içi şiddetten kaçan kadınlar için sığınağa dönüştü. Lambert, orada gördüklerinin, kendisine şiddet uygulayan adamı beklerken pompalı tüfeğini dolduran bir kadını anlatan Gunpowder & Lead şarkısına doğrudan yansıdığını söyledi.

10 Kasım 1983’te Longview’de dünyaya gelen Lambert’in, gençlik yıllarında Nashville’deki bir stüdyoya yaptığı ilk ziyaret kötü geçti. Yapımcılar pop istiyordu; Lambert stüdyodan çıktı ve Teksas’a dönünce kendi şarkılarını yazabilmek için babasından gitar öğretmesini istedi. 2001’de masraflarını kendisinin karşıladığı ilk albümünü çıkardı. Önü televizyon sayesinde açıldı: 2003’te Nashville Star yarışmasını üçüncü sırada bitirdi. Jürideki isimlerden, Sony Music yöneticisi Tracy Gershon, şirketi Lambert’le anlaşma yapmaya ikna etti. 2005’te Epic etiketiyle yayımlanan Kerosene’deki on iki şarkının on birini tek başına ya da ortaklarıyla yazmıştı; albüm country albümleri listesine 1 numaradan girdi ve platin plak kazandı. Albümün adını taşıyan parça, romantik dertlerini bir kibritle çözen kadın karakterin şablonunu çizdi.

Crazy Ex-Girlfriend, 2007’de bu karakteri daha da keskinleştirdi. Memleketinde katıldığı gizli tabanca taşıma kursunun bir bölümünde yazdığı Gunpowder & Lead ise Lambert’in country listesinde ilk 10’a giren ilk şarkısı oldu. Ardından Revolution ile sesini kıstı. Çocukluk evine dönmeyi anlatan sakin bir şarkı olan The House That Built Me, country listesinin zirvesinde dört hafta kaldı ve Lambert’e Grammy kazandırdı. Kasım 2010’da CMA Ödülleri’nde En İyi Kadın Vokalist ve Yılın Albümü ödüllerini aldı; ilk ödülü ona Loretta Lynn takdim etti.

Sonraki on yıl baş döndürücü bir tempoda geçti. Lambert, 2011’de Ashley Monroe ve Angaleena Presley’yle, armonileri kara mizahla buluşturan Pistol Annies grubunu kurdu. Solo kariyeri de hız kesmedi: O dönemki eşi Blake Shelton’la birlikte yazdığı ve listelerde zirveye çıkan balad Over You’nun yer aldığı Four the Record; Grammy’de En İyi Country Albümü ödülünü kazanan ve Lambert’i CMA’da Yılın Albümü ödülünü iki kez alan ilk kadın yapan Platinum; bir de Shelton’dan boşandıktan bir yıl sonra, 2016’da yayımlanan çift albüm The Weight of These Wings. 2010-2018 arasında Country Müzik Akademisi’nin En İyi Kadın Vokalist ödülünü üst üste dokuz kez kazandı.

Bu başarıların gölgesinde inatçı bir gerçek vardı: Lambert country dünyasında dev bir isimken bu dünyanın dışında daha sınırlı bir dinleyici kitlesine ulaşıyordu. En ilgi çekici albümleri çoğu zaman en az satanlardı. Jon Randall ve Jack Ingram’la 2021’de Batı Teksas çölünde, iki mikrofon ve iki akustik gitarla kaydettiği The Marfa Tapes, pürüzsüzleştirilmemiş vokalleri ve kamp ateşi çıtırtısını olduğu gibi bıraktı. Jay Joyce’un yapımcılığını üstlendiği Wildcard Lambert’e üçüncü Grammy’sini kazandırdı. Country Müzik Akademisi de 2022’de sonunda onu Yılın Sanatçısı seçti; böylece toplam ödül sayısı 37’ye yükseldi ve akademi tarihinde herhangi bir sanatçıdan daha çok ödül kazanmış oldu.

Bu imajın bir bedeli var. İlk hitlerindeki ateş ve pompalı tüfek anlatıcısı, magazin basınına hazır bir kalıp sundu; evlilikleri ve ayrılıkları yıllarca Kerosene’in devam filmleriymiş gibi haberleştirildi. Lambert, onu ünlü yapan dinleyicilerin de sabrını sınadı. Temmuz 2023’te Las Vegas’taki Velvet Rodeo konser serisi sırasında, selfie pozu veren bir grup kadını azarlamak için Tin Man performansını durdurdu. Salonun bir bölümü alkışlarla destek verdi. Kadınlardan bazıları salondan çıktı; şarkıcı Jana Kramer ise Lambert’i kabalıkla suçladı. Lambert özür dilemedi. Olay, peşini bırakmayan tartışmayı bütün açıklığıyla ortaya koydu: Şarkısını savunan bir sanatçı mı, yoksa bilet almış müşterilerini azarlayan bir yıldız mı?

Aynı dönemde müzik endüstrisindeki dengeler de değişiyordu. Lambert, on dokuz yılın ardından Mart 2023’te Sony Music Nashville’den ayrıldı; Republic Records ve Big Loud ile anlaştı, ardından Postcards from Texas albümünü kaydetmek için Austin’e döndü. Albümdeki Dammit Randy parçasında, Ocak 2019’da evlendiği Brendan McLoughlin’in ilk şarkı yazarlığı kredisi yer alıyor. McLoughlin o sırada New York polisiydi.

Daha büyük değişim, Ekim 2024’teki bir şarkı yazma kampında yaşandı. Lambert, Ella Langley’ye gençlik yıllarından hikâyeler anlatıyordu; bunlardan biri, yolcu koltuğunda evcil bir kanguruyla çevirmeye takılmasıydı. Langley bu hikâyeden bir dize çıkardı. Luke Dick ve Joybeth Taylor’la birlikte Choosin’ Texas’ı yaklaşık yarım saatte tamamladılar. Ekim 2025’te yayımlanan şarkı, Billboard Hot 100’de 24 hafta boyunca 1 numarada kaldı ve Mariah Carey’nin All I Want for Christmas Is You şarkısını geride bırakarak ABD tarihinin en uzun süre zirvede kalan parçası oldu. Lambert, Langley’nin nisan ayında Billboard 200’e 1 numaradan giren albümü Dandelion’ın da ortak yapımcılığını üstlendi. İkili stüdyoda zaman zaman ters düştüklerini de kabul etti.

2 Ekim’de yayımlanan Crisco, Lambert’in MCA etiketiyle çıkardığı ilk albüm; Jesse Frasure’la birlikte yapımcılığını üstlendi. On iki şarkı, country müziğini 1970’lerin sonundaki gösterişli countrypolitan ve disko tınılarına yaklaştırıyor. Chris Stapleton’la kaydettiği ilk düeti A Song to Sing, Islands in the Stream örnek alınarak hazırlandı; albüm, Langley’yle söylediği Snakeskin Boots ile açılıyor. Lambert, yazım seanslarında “neredeyse gözyaşları içinde” oturduğunu, hâlâ bunu yapıp yapamadığından emin olmadığını anlattı. Kendi ifadesiyle ortaya çıkan albümde “gerçekten çok fazla neşe var.” Rolling Stone, albümü coşkulu bir yeniden doğuş olarak değerlendirdi; Saving Country Music eleştirmeni ise groove üzerine kurulu bir şarkının da dinleyicinin emeğine değecek sözlere ihtiyacı olduğunu savundu.

Lambert, 18 Kasım’daki CMA Ödülleri’ne yedi adaylıkla giriyor. Bunların dördü Langley’nin kayıtlarında yaptığı yazarlık ya da yapımcılık çalışmaları için; bir diğeri ise kategorinin tarihindeki en yüksek sayıya ulaşan 19. En İyi Kadın Vokalist adaylığı. Jürinin kararı ne olursa olsun Crisco bir soruyu yanıtlıyor: En büyük hiti daha genç bir şarkıcıya ait olan söz yazarı, hâlâ kendi koşullarında albüm yapıyor.