Video oyunu tarihi çoğunlukla yazılım olarak korunur. Kartuşların dökümü alınır, atari kartları emüle edilir, müzikler remaster edilir. Pek nadiren hayatta kalan şey mekândır: sokak köşesi, vitrin, milenyumun eşiğinde Tokyo’daki bir elektronik mağazasında üst üste yığılmış televizyonlar. Video Game History Foundation şimdi bu boşluğu fotoğraf fotoğraf doldurmaya çalışıyor.

Ücretsiz VGHF Dijital Kütüphanesi’nin yeni eklentisi Colin Williamson Photography Collection; sektörün parlak yıllarında IGN, PC Gamer ve başka yayınlar için Japonya’yı izleyen Amerikalı bir gazetecinin işi. Williamson, Tokyo Game Show ve atari fuarı JAMMA’yı takip etti, Hideo Kojima ve besteci Nobuo Uematsu gibi yaratıcılarla röportaj yaptı ve dijital fotoğraf makinesi henüz bir yenilikken onu yanında taşıdı. Görevlerin arasında Akihabara’nın ara sokaklarını dolaşıp çekmeye devam etti.

Red facade of the Club SEGA arcade in Akihabara, Tokyo, with pedestrians on the street — The Club SEGA arcade in Akihabara. Photo: Colin Williamson / Video Game History Foundation

Koleksiyon 300’ü aşkın görüntüyle açılıyor. Bazıları beklenen fuar kareleri: Gran Turismo 3: A-Spec standları, forkliftiyle birlikte bir Shenmue sergisi, yapımcı Tetsuya Mizuguchi’nin katıldığı bir Space Channel 5 sokak tanıtımı ve Nintendo‘nun Game Boy Advance’i tanıttığı Space World etkinliği.

En değerli kareler ise kimsenin saklamayı düşünmedikleri. Club SEGA’nın kırmızı cephesi. Sonic the Hedgehog’lu SEGA Hi Tech Land tabelası. Yığınlarca tüplü televizyon ve bilgisayar monitörü, Jet Set Radio ve Final Fantasy IX reklamları. Bu, ekranlara ve dijital mağazalara neredeyse tamamen çekilmeden önce sokakta, herkesin gözü önünde yaşayan bir oyun kültürünün dokusu.

Duyuruda VGHF kütüphane direktörü Phil Salvador bunu açıkça söylüyor: “Bu tür fotoğrafları çekerken sıradan bulabiliriz, ama on yıllar sonra tarihin önemli bir anlık görüntüsü olabilirler.” Görüntüler eğitim amaçlı olarak ücretsiz incelenip kullanılabiliyor; Williamson da Japonya’daki yıllarını vakfın podcast’i Video Game History Hour’da anlattı.

Koleksiyon, VGHF’nin yıllık etki raporuyla birlikte geliyor. 2025’te açılan dijital kütüphane şimdiden 8.000’den fazla kataloglanmış öğe, yaklaşık 61.000 ayrı dosya barındırıyor. Rapor ayrıca 1991’de iptal edilen yarım kalmış NES oyunu Xcavator’ın kurtarılışını hatırlatıyor: vakıf oyunun kaynak kodunu merhum programcı Chris Oberth’ün ailesinden aldı, oyun daha sonra Mega Cat Studios ve iam8bit ile satışa çıktı ve kâr koruma çalışmalarına aktarılıyor. Vakıf ayrıca ilk Amerikan oyun dergilerinden Computer Entertainer’ın sahipliğini üstlendi ve dergiyi Creative Commons lisansıyla tamamen dijitalleştirdi.

“İnsanların gerçek, insan eliyle derlenmiş tarihe ilgi duyduğunu biliyorduk ama bu kaynağın bu kadar popüler olacağını hiç tahmin etmemiştik,” diyor kâr amacı gütmeyen kuruluşu 2017’de kuran icra direktörü Frank Cifaldi. Sırada, 1 Aralık’ta Giving Tuesday ile başlayıp ay boyunca sürecek yıllık kış bağış kampanyası var; etkili öncüler ve iptal edilmiş projeler üzerine videolar ve yazılar yayımlanacak.

Bir atari makinesi sonsuza dek emüle edilebilir. Akihabara’daki bir sokak köşesi ise edilemez, meğer ki biri elinde fotoğraf makinesiyle orada duruyor olsun.

Etiketler: Akihabara, atari salonları, Club SEGA, Colin Williamson, Frank Cifaldi, Tokyo Game Show