Northern Star, Gold Fields’in 27 milyar dolarlık satın alma teklifini reddetti

Altın fiyatları tarihî zirvelere yakın seyrederken Avustralya’nın en büyük altın madencisi bir alıcının teklifini geri çevirdi. Northern Star Resources, kabul edilmesi hâlinde Newmont’un ardından dünyanın en büyük ikinci altın üreticisini ortaya çıkaracak olan, Güney Afrikalı Gold Fields’ın istenmeyen satın alma teklifini reddetti.

Bu ret, iki şirket kadar altın piyasasındaki yükseliş hakkında da çok şey söylüyor. Ralli, metali pahalılaştırdı ama her madenin verimli çalışmasını sağlamadı; hisseleri altının gerisinde kalan bir madenci de hedef hâline geliyor. Perth merkezli madencilik şirketinin Avustralya’daki emeklilik fonlarından aktivist bir hedge fona uzanan hissedarları açısından soru şu: Şirket, kendi bünyesinde yeniden yapılanarak mı daha değerli olur, yoksa bir rakiple birleşerek mi?

Teklif, şirketin değerini yaklaşık 38,7 milyar Avustralya doları, yani 27,1 milyar ABD doları olarak hesaplıyordu: her bir hisse için teklif sahibinin 0,3125 hissesi ve 7,25 Avustralya doları nakit. Bedelin yaklaşık dörtte üçü hisse senediyle ödenecek, mevcut yatırımcılar da birleşik şirketin yaklaşık üçte birine sahip olacaktı. Büyüyen şirket yılda yaklaşık 4,1 milyon ons altın çıkaracak, Güney Afrikalı madenci ise faaliyetlerin birleştirilmesinden 4 ila 5 milyar dolarlık tasarruf sağlanacağını öne sürecekti.

Yönetim Kurulu Başkanı Michael Chaney, teklifi “son derece fırsatçı” olarak nitelendirerek şirketin temel değerinin çok altında kaldığını söyledi. En sert itirazı ise teklifin para birimine yönelikti. Chaney, bedelin büyük bölümünü teklif sahibinin hisseleriyle kabul etmenin Batı Avustralya’daki madenleri, faaliyet gösterdiği ülkeler bakımından belirgin biçimde daha yüksek risk taşıyan bir şirketin hisseleriyle takas etmek anlamına geleceğini savundu. Talip şirket, Avustralya’daki faaliyetlerinin yanı sıra Gana, Güney Afrika, Peru ve Şili’de de maden işletiyor. Miningmx’in haberine göre, Gana’daki Tarkwa madeninin işletme ruhsatının süresi Nisan 2027’de doluyor.

Chaney’nin zamanlamaya ilişkin itirazında haklılık payı var. Şirket, son mali yılında üretim beklentisini iki kez düşürdü; ikinci indirimde en iyi tahminini 1,5 milyon onsun biraz üzerine çekti. Avustralya’nın en büyük altın madeni olan Kalgoorlie Super Pit’teki tesis, şirket daha geniş kapasiteli bir işleme tesisine geçiş yaparken zorlandı. Altın rekor kırarken şirketin hisseleri bu yıl yaklaşık yüzde 17 geriledi. Bu düşüş baz alınarak belirlenen bir teklifin bilerek düşük tutulduğu izlenimi vermesi şaşırtıcı değil.

Yönetim kurulunun sicili ise savunmasının zayıf noktası. Hisselerin yaklaşık yüzde 6,2’sine sahip Elliott Investment Management, aylardır yönetim kurulunda değişiklik yapılması ve stratejik incelemeye gidilmesi için baskı yürütüyor. Elliott ortağı John Pike, yöneticilerin ciddi teklifleri değerlendirme yükümlülüğü bulunduğunu söylerken şirket bünyesinde açığa çıkarılmayı bekleyen önemli bir değer olduğunu da savundu. Wilson Asset Management’tan John Ayoub da teklifi fırsatçı olarak nitelendirdi; hissedarların, şirketin toparlanma ve varlık satışı potansiyelini, teklif sahibinin hisselerine ve ülke risklerine maruz kalma ihtimaliyle karşılaştırması gerektiğini söyledi.

Piyasalar iki taraf hakkında erken bir karar verdi. Hedef şirketin hisseleri pazartesi günü Sidney’de yüzde 6,2 yükselerek 23,47 Avustralya dolarına çıktı; yine de teklif değerinin altında kaldı. Teklif sahibi şirketin hisseleri ise Johannesburg’da yüzde 12’den fazla geriledi. Teklifin büyük bölümü hisse senediyle ödeneceği için bu düşüş, teklifin değerini de aşağı çekiyor: İlk açıklandığında hisse başına 27 Avustralya doları değer biçilen teklif, ret kararı kamuoyuna yansımadan önce yaklaşık 25,19 Avustralya doları değerindeydi.

Kalgoorlie’deki çalışanların ve Perth’teki merkez ofis personelinin de bu süreçte çıkarı var. 4 ila 5 milyar dolarlık sinerji tasarrufu nadiren yalnızca evrak işlerini azaltarak sağlanır; ayrıca şirketi satın almak isteyen taraf, temel faaliyetleri dışında kalan varlıkları satmayı da gündeme getirdi. Bu büyüklükteki bir şirketin yabancı bir şirket tarafından devralınması için Avustralya Yabancı Yatırımları İnceleme Kurulu’nun da onayı gerekiyor.

Gold Fields, 13 Eylül’de bir birleşme planı önerdi; yönetim kurulu teklifi oy birliğiyle reddetti. İcra Kurulu Başkanı Mike Fraser, şirketinin yapıcı diyaloğa açık olduğunu söyledi. Northern Star’ın göreve gelecek yeni CEO’su, eski Glencore yöneticisi Suresh Vadnagra, Stuart Tonkin’in yerine 5 Ekim’de işe başlayacak.

Bu ölçekteki son altın madenciliği anlaşması olan Newmont’un Newcrest’i 17,5 milyar dolara satın alması, aylar sürmüş ve anlaşmanın tamamlanması için teklifin yükseltilmesi gerekmişti. Vadnagra’nın görevdeki ilk haftasında, Northern Star’ın gerçekte ne kadar değerli olduğuna karar vermesi gerekebilir.

Etiketler: birleşme ve satın alma, altın madenciliği, Elliott Management, Gold Fields, Northern Star Resources, Super Pit