Name: Broken Voices
Director: Ondřej Provazník
Genre: Drama, Thriller
Released: 2025-07-10T00:00:00+00:00
Duration: 104 min
Cast: Kateřina Falbrová, Juraj Loj, Maya Kintera, Zuzana Šulajová, Marek Cisovský

Yetenekli on üç yaşındaki bir kız, dünyaca ünlü bir kız korosunda yer kazanıyor ve ödül yavaş yavaş bir tuzağa benzemeye başlıyor. Bu, senarist ve yönetmen Ondřej Provazník’in sevilen bir koro şefinin baştan çıkarıcı, aşındırıcı otoritesi etrafında kurduğu Çek psikolojik gerilim filmi Broken Voices’ın (Çekçe orijinal adı “Sbormistr”) soğuk motorudur. Bu, hırs üzerine — bir çocuğun, bir ailenin, bir kurumun hırsı üzerine — ve bu hırsın ne kadar kolay bir tasmaya dönüştürülebileceği üzerine bir filmdir.

İlk kez ekrana çıkan Kateřina Falbrová, topluluğun saygıdeğer şefi Vít Mácha’nın gözüne çarpacak kadar yetenekli acemi bir şarkıcı olan Karolína’yı canlandırıyor; Mácha’yı ise ürkütücü bir sükûnetle Juraj Loj oynuyor. Karolína, ablasının ve bir grup rakibin yanında şarkı söylüyor; hepsi sololar için, onay için, maestronun bakışı için yarışıyor. Provazník prova salonunu hem güzel hem tehditkâr bir yer olarak çekiyor; burada kusursuz bir sese ulaşma çabası, odadaki yetişkinlerin görmemeyi seçtiği her şeye sessizce ruhsat veriyor.

1990’ların başında, Çekoslovakya komünizmden daha aç gözlü, imaja daha düşkün bir çağa doğru sıyrılırken geçen film, Bambini di Praga vakasından açıkça besleniyor — ünlü bir Prag çocuk korosu şefinin, yıllarca gözetimindeki kızları istismar ettiği için mahkûm edildiği gerçek skandaldan. Provazník ve ortak senarist Kateřina Ondřejková, sonucu bir yeniden inşa değil, serbest bir yorum olarak tanımlamaya özen gösterdiler; isimler ve ayrıntılar uydurma ve hikâye, mahkeme salonu gerçeklerinden çok, kandırma, suç ortaklığı ve inkârın mekaniğiyle ilgileniyor.

Broken Voices’ı vurucu kılan şey, dehşeti ne kadar sıradan hissettirdiğidir. Loj, Mácha’yı asla bir canavar olarak oynamıyor; onu odadaki herkesin hoşnut etmek istediği bir adam olarak oynuyor ki bu çok daha kötü. Falbrová, ilk büyük sinema rolünde, eleştirmenlerin galada özellikle vurguladığı temkinli bir durgunlukla merkezi tutuyor. Eleştirmenler, filmin sanatsal tiranlık portresi için kısayol olarak Whiplash’e başvurdu; ama Provazník daha sessiz ve daha yıkıcı bir şeyin peşinde: kurumların kendi itibarını nasıl savunduğu ve bir çocuğun yerini korumak için bir sırrı nasıl saklamayı öğrendiği.

Müzik tuzağın bir parçasıdır. Koronun yükselen, disiplinli sesi gerçekten güzeldir ve film, izleyicinin bu güzelliği onu üreten zorlamadan ayırmasına izin vermeyi reddeder. Kızların ulaşmaya itildiği her nota, aynı zamanda kürsüdeki adama ne kadar kontrol verildiğinin bir ölçüsüdür — itibardan gözü kamaşan ebeveynler ve büyük bir sonucu kendi mazereti sayan bir kurum tarafından. Kamera, açıklamak yerine yüzlerde oyalanır; böylece dehşet, bakışlarda, tereddütlerde ve kızların gözden düşmemek için yaptığı küçük tavizlerde birikir.

Provazník, prova salonu kadar evle de ilgilidir. Karolína’nın korodaki yeri, maestronun ilgisini bir uyarı değil bir onay olarak okuyan bir aile için gurur kaynağıdır; toplulukta zaten yer alan abla ise hem müttefik hem rakip, hem koruyucu hem ibretlik bir örnek hâline gelir. Film, sıradan bir özlemin — yetenekli bir kızın ödüllendirilmesini görme arzusunun — istismar mekanizmasını nasıl yağlayabildiği ve bir hanenin başka yöne bakmaya kendini nasıl ikna edebildiği konusunda acımasızdır. Bu, yalnızca yüzeyde bir dönem filmidir; haritaladığı dinamikler — suskunluğu satın alan itibar ve bedeli üstlenen çocuklar — çarpıcı biçimde günceldir.

Bunların hiçbiri, destekçilerinin istediği düzenli ödül koşusuna dönüşmedi. Çek Film ve Televizyon Akademisi yetkilileri Broken Voices’ı ülkenin Oscar adayı olarak açıkça önerdi; birkaç sinemacının kamuoyu önünde manipülatif diye nitelediği bir baskıydı bu. Tüm üyeler oy kullandığında ise onun yerine Klára Tasovská’nın belgeseli I’m Not Everything I Want to Be’yi seçtiler. Film ayrıca katarsisin de eşiğinde durur. İstismarın nasıl mümkün kılındığını, herhangi bir hesaplaşmayı hayal ettiğinden çok daha kararlı biçimde teşhis eder; adalet arayan izleyiciler — ya da Karolína’nın etrafındaki yetişkinlerin yalnızca harekete geçmesini bekleyenler — huzursuzluğu bozulmadan salonu terk edecek. Bu ret bilinçlidir, ama filmin bir sistemi iyileştirmiş gibi yapmadan onu suçladığı anlamına gelir.

Kateřina Falbrová in the Czech drama Broken Voices (2025) — Kateřina Falbrová in *Broken Voices* (2025)

Festival sicili ise en azından tartışmasızdır. Broken Voices, dünya prömiyerini Karlovy Vary’nin ana yarışmasında yaptı; burada Falbrová Özel Jüri Mansiyonu aldı ve film Europa Cinemas Label ödülünü kazandı. Buna Çek Film Eleştirmenleri Ödülü’nü en iyi film dalında, Oldenburg’da bir seyirci ödülünü ve Tromsø’da bir FIPRESCI mansiyonunu ekledi; Marakeş’ten Şanghay’a kadar festivallerde dolaşmayı sürdürdü. Ülkesinde Netflix’e gelmeden önce sinemalara ulaştı ve uluslararası hakları, Orta Avrupa’nın çok ötesinde dağıtım için satın alındı.

Sıra İspanyol seyircisinde. İspanya’da El coro de Praga adıyla gösterilen film, Çek prömiyerinden bir yıldan uzun süre sonra, 21 Ağustos 2026’da İspanyol sinemalarında gösterime giriyor. Festival ödüllerinin vaat ettiği kalabalıkları mı yoksa konusunun hak ettiği çekingenliği mi çekeceği belirsiz olsa da, sezonun en sessizce huzursuz edici Avrupa dramlarından biri olarak geliyor — çocuk seslerinin dolduğu bir odayı bir uyarı gibi duyuran bir film. Türkiye için doğrulanmış bir vizyon tarihi bulunmuyor; İspanya’da 21 Ağustos 2026’da gösterime giriyor.