David Ayer, İlk Gün’ün senaristinden Brad Pitt’li Vahşinin Kalbi’ne

David Ayer

Photo: DoD News Features / CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Doğum	18 Ocak 1968 Champaign, Illinois
Meslek	Film yönetmeni ve senarist
Tanınan işler	Fury, Arıcı: Ölüm Kovanı, Tehlikeli Takip

David Ayer, kariyerinin büyük bölümünde, kendi deyimiyle aslında kimsenin gerçekten izlemediği bir film yüzünden yargılandı. Sinemalara ulaşan Suicide Squad: Gerçek Kötüler, stüdyo tarafından yapılan yeniden çekimlerle baştan şekillendirilmiş, yönetmenin kariyerindeki en büyük gişe başarısına dönüşmüş ve şimdiye kadarki en sert eleştirileri almıştı. Ayer yıllarca kendi kurgusunun var olduğunu ve izleyiciyle buluşmayı hak ettiğini savundu. Şimdiyse, Brad Pitt ile travma yaşamış bir asker köpeğinin Alaska’nın vahşi doğasından çıkmaya çalıştığı hayatta kalma draması Vahşinin Kalbi ile sinemalarda. Adını yozlaşmış narkotik polislerini yazdığı senaryolarla duyuran yönetmen, bu filmin senaryosunu okurken ağladığını söylüyor.

Bunun nedenini de açıkladı; yanıt Hollywood’dan çok daha eskiye uzanıyor. Filmin tanıtımı sırasında Ayer, “Babamı küçük yaşta kaybettim,” dedi. “Senaryoda bir şey, kendi yasımın aynasına dönüştü.” Bu, karakterleri kayıplarının üstesinden genellikle tabancalarıyla gelen bir yönetmenden pek sık duyulmayan bir itiraf.

Ayer, 18 Ocak 1968’de Illinois eyaletinin Champaign kentinde doğdu. Ailesi onu ergenlik çağında evden atana kadar Minnesota’daki Bloomington ile Maryland’deki Bethesda arasında büyüdü. Los Angeles’ta bir kuzeninin yanına yerleşti. Çetelerin sınırları, devriye arabaları ve iki dilli argosuyla South Central sokakları, sonraki otuz yıl boyunca eserlerinde kullanacağı ham malzemeye dönüştü. Liseyi bıraktı, ev boyacılığı yaptı, ardından ABD Donanması’na katılarak nükleer saldırı denizaltısı USS Haddo’da sonar teknisyeni olarak görev yaptı. Sonraki kariyerinde, sinema okulundan çok Donanma’nın payı olduğunu söyledi.

Denizaltı ona ilk jenerik yazarlığı kredisini kazandırdı. Birlikte senaryosunu yazdığı II. Dünya Savaşı gerilimi U-571, suyun altındaki yaşama dair bildiklerinden yararlanıyordu. Sokaklarsa ona çok daha büyük bir başarı getirdi. Acemi bir polisin, yozlaşmış bir LAPD narkotik dedektifinin yanındaki tek vardiyasını anlatan İlk Gün, Antoine Fuqua’nın yönetmenliğinde çekildi ve Denzel Washington’a En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü’nü kazandırdı. Ayer aynı yıl, Hollywood’un en uzun soluklu serilerinden birine dönüşen sokak yarışı filmi Hızlı ve Öfkeli için de senaryo yazarı olarak yer aldı. Kendi anlatı alanını bulmuştu: polisler, çeteler ve ikisinin birbirine karıştığı ahlaki gri bölge.

Kendi sesini korumak için yönetmen koltuğuna geçti. Los Angeles’ta savrulan, öfkeli bir ordu gazisini Christian Bale’in canlandırdığı Harsh Times, yönetmen olarak ilk filmiydi. Street Kings ise Keanu Reeves’i James Ellroy’un polis yolsuzluğunu anlatan hikâyesinin içine yerleştirdi. Asıl çıkışını, Jake Gyllenhaal ile Michael Peña’nın başrollerini paylaştığı devriye arabası draması Tehlikeli Takip ile yaptı. Roger Ebert filmi 2012’nin en iyi dördüncü filmi seçti ve yıllardır çekilen en iyi polis filmlerinden biri olarak övdü. Peña, sonraki yıllarda da Ayer’in setlerine dönmeye devam edecekti.

İki yıl sonra Ayer, devriye arabasını bırakıp bir Sherman tankına geçti. Fury, savaşın son haftalarında Almanya’da ilerleyen beş kişilik bir mürettebatın komutasını Brad Pitt’e veriyor; Shia LaBeouf, Logan Lerman, Peña ve Jon Bernthal da ekibin geri kalanını oluşturuyordu. Ayer’in en kontrollü filmi olan yapım; çamur, duman ve klostrofobiyle örülü. Çelik bir gövdenin içine hapsolmuş adamlara dair, denizaltıcı geçmişinden gelen takıntıyı da taşıyor. Arnold Schwarzenegger’in gerilim filmi Sabotaj ile aynı yıl vizyona giren Fury, stüdyoları Ayer’in büyük ölçekli yapımların altından kalkabileceğine ikna etti.

Bu güven, sonunda bir tuzağa dönüştü. Warner Bros., DC evreninin üçüncü filmi Suicide Squad: Gerçek Kötüler’i Will Smith, Margot Robbie ve Jared Leto’yla birlikte Ayer’e emanet etti. Çekimlerin ardından kapsamlı yeniden çekimler yapıldı; eleştirmenler filmi yerden yere vurdu. Buna rağmen yapım, Ayer’in yönettiği diğer tüm filmlerden daha fazla gişe hasılatı elde etti. “Ayer Kurgusu” hayranların kampanyasına dönüştü. O sırada DC Studios’un başında bulunan James Gunn, 2023’te Ayer’e filmin bir gün paylaşılacağını söyledi. Bu gerçekleşmedi ve Ayer sonunda, “Mesajı aldım,” diyerek boşuna çabalamaktan vazgeçtiğini açıkladı. Kampanya, onu stüdyonun ihanetine uğramış bir auteur olarak resmetti; ancak hikâyenin yalnızca bir yanı buydu. Smith ve Joel Edgerton’la Netflix için çektiği, orklar ile polisleri buluşturan fantastik film Bright, şirket müdahalesinin çok daha az olduğu bir yapımdı ama en az diğeri kadar sert eleştiriler aldı. Planlanan devam filmi Louis Leterrier’ye devredildi, ardından proje rafa kalktı. Bu filmlerdeki her sorunun sorumlusu stüdyo değildi.

Ayer’in buna yanıtı ölçeği küçültmek oldu. Eski Audience Network yöneticisi Chris Long ile Cedar Park Entertainment’ı kurdu. Şirketin ilk uzun metrajlı filmi The Tax Collector, Shia LaBeouf’la birlikte düşük bütçeyle South Central’a geri döndü ve gişede neredeyse hiç ses getirmedi. Ardından beklenmedik bir çıkış yakaladı. Kurt Wimmer’ın senaryosunu yazdığı Jason Statham intikam gerilimi Arıcı: Ölüm Kovanı, yaklaşık 40 milyon dolarlık bütçeyle dünya çapında 150 milyon dolardan fazla hasılat elde etti. Ayer’in Sylvester Stallone’la birlikte Chuck Dixon’ın bir romanından uyarladığı A Working Man de bu ortaklığı sürdürdü. İki film de tür sinemasının birer iş makinesi olmaktan fazlası olduklarını iddia etmiyor. Ayer artık bu makineleri, Hollywood’daki çok az aksiyon yönetmeninin erişebileceği bir hassasiyetle kuruyor.

Vahşinin Kalbi ise başka bir şeye oynuyor. Cameron Alexander’ın senaryosu, Ayer’in dikkatini çekmeden önce, beğenilen ama hayata geçirilememiş senaryoların yer aldığı 2017 Black List’te bulunuyordu. Pitt, Alaska’da deniz uçağı düşen ve yanında savaşlarda görev yapmış Alman kurdu Odin bulunan emekli Özel Kuvvetler komutan başçavuşu James Belmont’ı canlandırıyor. J.K. Simmons ile Anna Lambe de filmde rol alıyor; Odin karakterini ise dört köpek paylaşıyor. Ayer filmi, Mart-Mayıs 2025 arasında Yeni Zelanda’nın Queenstown kentinde çekti. Franklin, Tennessee’de prömiyer yapan ve San Sebastián festivalinde gösterilen film, 25 Eylül 2026’da Paramount aracılığıyla ABD sinemalarında gösterime girdi ve çoğunlukla olumlu eleştiriler aldı.

Ayer duygusallıkta uzun süre kalmayacak. Sıradaki projesi John Doe; Statham’la üçüncü filmi olacak yapımın senaryosunu Zak Penn yazıyor, yapımcılığını ve finansmanını Miramax üstleniyor. Hikâye, hiç tamamlayamadığı bir göreve onu gönderen kişiler tarafından avlanan, hafızasını yitirmiş bir katili anlatıyor. Çekimlerin Eylül 2026’da başlaması planlanıyor. Bir zamanlar Hollywood’a polislerin nasıl konuştuğunu öğreten senarist, artık sözlerini yitirmiş adamların hikâyelerini anlatmayı sürdürüyor. Karların içindeki köpek, sonunda onun yerine konuşan karakter olabilir.

Öne çıkan filmler

Ağır İşçi (2025) — Vahşinin Kalbi (2026)

Etiketler: yönetmenler, Brad Pitt, Jason Statham, Vahşinin Kalbi, David Ayer, Fury

Öne çıkan haberler — David Ayer

İlgili kişiler

Öne çıkan filmler

Öne çıkan haberler — David Ayer

Brad Pitt ve bir köpek ‘Vahşinin Kalbi’nde: David Ayer’in ‘Fury’den bu yana en iyisi

İlgili kişiler

Tartışma