Hilary Mason, Karanlığın Gölgesi’nde inanıp inanmamakta kararsız kaldığımız kör medyum

Hilary Mason

Photo via The Movie Database (TMDB)

Doğum	4 Eylül 1917 Birmingham, England
Ölüm	5 Eylül 2006 (89)
Meslek	Oyuncu
Tanınan işler	Karanlığın Gölgesi, Dolls, Haunted

Kışın ortasında Venedik’te bir restoranın tuvaletinde, yaşlı ve kör bir kadın, yas içindeki bir yabancının ellerini tutup boğularak ölen kızının masasında, kendisiyle kocasının arasında oturduğunu ve güldüğünü söyler. “Üzerinde parlak, küçük bir yağmurluk var,” diye ekler; sanki güzel bir haber veriyordur. Hilary Mason, Karanlığın Gölgesi’nde bu sözleri yalın, neredeyse sohbet eder gibi bir inandırıcılıkla dile getirdi. O günden beri izleyiciler ne seyrettiklerini tartışıyor: bir medyum mu, bir sahtekâr mı, yoksa kendi yeteneğine inanan yalnız bir kadın mı? Nicolas Roeg bu soruyu yanıtsız bırakır. Mason’ın ünü de hiçbir zaman tam olarak tek bir tanıma sığmadı. Neredeyse yarım yüzyıl boyunca Britanya ekranlarında çalıştı; yine de bugün, güvenilip güvenilemeyeceğine kimsenin karar veremediği bir kadın olarak birkaç sahneyle hatırlanıyor.

Performansın içine en başından kuşku yerleştirilmiştir. Clelia Matania’nın canlandırdığı kız kardeşi Wendy ile Heather, Venedik’te kalan iki yaşlı kadındır. Yasını hâlâ üzerinden atamamış bir anne olan Julie Christie’nin canlandırdığı Laura’ya yaklaşırlar. Heather bir ruh çağırma seansı düzenler ve Laura’yı, Donald Sutherland’ın canlandırdığı kocasının Venedik’te tehlikede olduğu konusunda uyarır. Roeg, Laura gittikten sonra iki kız kardeşi birlikte gülerken de gösterir; bu an, bir rahatlama ifadesi olarak da bir dolandırıcının kendi aralarındaki şakası olarak da okunabilir. Mason, kâhini cadaloz bir ihtiyar gibi canlandırmaz. Onun Heather’ı sıcakkanlı, biraz telaşlı ve hafifçe gülünçtür; onu korkutucu kılan da tam olarak bu sıradanlığıdır. Filmdeki kehanet gerçekleştiğinde artık kimse onu kolayca bir kenara itemez.

Bu karakterin ardındaki oyuncu, mesleğe giden uzun yoldan geçmişti. Hilary Lavender Mason, Eylül 1917’de doğduğu Birmingham’dan geliyordu ve London School of Dramatic Art’ta burs kazanmıştı. Ardından repertuvar tiyatrosu geldi; Preston, Southport, York ve Guildford’da sezonlar geçirdi. İkinci Dünya Savaşı sırasında ise askerlere gösteriler düzenleyen ENSA adlı kuruluşla turneye çıktı. Bu, Britanyalı karakter oyuncularının alışıldık eğitimiydi: Her hafta başka bir rol, gösterişe ayıracak hiç vakit yok.

Televizyonla yolu, neredeyse kırk yaşındayken, 1957’de Thunder in the West’teki Mrs Drummond rolüyle kesişti. Sonraki on yıl boyunca, bir dramada anneye, ev sahibine ya da söyleyecek sözü olan bir komşuya ihtiyaç duyulduğunda ekranda beliren tanıdık yüzlerden biri oldu. Midlands’ta geçen belediye dizisi Swizzlewick’te Mrs Yapp’ı, futbol dizisi United!’ta ise elliden fazla bölüm süren Mrs Timothy rolünü oynadı. Z Cars’ta sekiz farklı karaktere, Dixon of Dock Green’de üç farklı karaktere hayat verdi. Coronation Street’te iki ayrı rolle yer aldı; ikinci rolünde, Mavis Riley’yle ilişkisini onaylamayan ama bu ilişkiyi bitirmeyi de başaramayan Derek Wilton’ın annesini canlandırdı.

Dönem dramaları ona daha büyük roller sundu. 1970’te The Six Wives of Henry VIII’de, Keith Michell’in canlandırdığı kralın karşısında Lady Boleyn’i oynadı. İki yıl sonra BBC, Hardwick’li Bess’in başrolünü ona verdi. On bölümlük Mistress of Hardwick, dört kez evlenen ve İngiltere’nin görkemli malikânelerinden birini inşa ettiren Elizabeth dönemi soylu kadınının hikâyesini anlatıyordu. Bir dizi ilk kez onun etrafında kurulmuştu.

Bu noktada, kariyerinin sicili insanı rahatsız eden bir hâl alıyor. Mistress of Hardwick’in bölümlerinin çoğu artık mevcut değil; dolayısıyla kariyerindeki tek uzun soluklu başrolü neredeyse hiç izlenemiyor. Buna karşılık Karanlığın Gölgesi’ndeki yardımcı oyuncu performansı onlarca yıl boyunca restore edildi, yeniden yayımlandı ve çözümlendi. Yüzünü yurt dışında tanınır kılan film, sinemanın ona biçtiği rolleri de daralttı. Venedik’in ardından gelen teklifler, korku filmlerine ve tekinsiz yaşlı kadın rollerine yöneldi. Joan Collins’in karşısında, ele geçirilmiş bir bebeği konu alan korku filmi I Don’t Want to Be Born’da Mrs Hyde’ı oynadı; daha sonra Afraid of the Dark ve Haunted filmlerinde rol aldı. Kariyerinin “en çok Karanlığın Gölgesi ile tanındığı” şeklindeki olağan özeti doğru olsa da, yaklaşık elli yıllık emeğini tek bir restoran sahnesine indirger.

Yine de tür filmlerindeki bazı işleri, klişelerin ötesine geçti. Stuart Gordon’ın Dolls filminde, Guy Rolfe’un canlandırdığı oyuncakçıyla evli Hilary Hartwicke’i oynadı. Fırtına sırasında malikânelerinde mahsur kalan yolcuları ağırlayan çiftin evinde, kimin gideceğine oyuncak bebekler karar verir. Film, Gordon From Beyond’u çekmeden önce Charles Band’in Empire Pictures şirketi için İtalya’da çekilmişti; ancak gösterimi ertelendi ve film ancak 1987’de vizyona girdi. Gordon, Robot Jox’ta Profesör Laplace rolü için onu yeniden seçti. Vizyona girişi 1990’a kadar ertelenen dev robot filmiyse sonradan kült bir takipçi kitlesi edindi.

Bu arada televizyon için çalışmayı sürdürdü; komediyle edebiyat uyarlamaları arasında gidip geldi. My Brother’s Keeper’da, birbirine hiç benzemeyen ikizlerin usanmış annesi Mrs Booth’u, Ripping Yarns’ın “The Curse of the Claw” bölümünde ise Michael Palin’in annesini oynadı. BBC’nin Nicholas Nickleby uyarlamasında Mrs Nickleby’ye, Minder’ın pilot bölümü “Gunfight at the O.K. Laundrette”te Mrs Mayhew’a hayat verdi. 1985’te BBC’nin Miss Marple uyarlaması The Moving Finger’da Emily Barton’ı canlandırdı; ardından 1986’da David Copperfield’da Mrs Gummidge, 1989’da Great Expectations’ta Mrs Fagge oldu. Bir kuşak durum komedisi izleyicisi de onu, The Young Ones’ta yan kapıdaki yaşlı kadın, One Foot in the Grave’de ise Elspeth rolünde kısa kısa gördü.

Son uzun soluklu rolü çocuklara yönelikti. 1990’ların başında, Tony Robinson’ın Robin Hood efsanesini mizahi bir dille yeniden anlattığı Maid Marian and Her Merry Men’de Gladys’i oynadı. Eşi, oyuncu Roger Ostime, bir bölümde Gladys’in babası olarak ekrana geldi. Son rollerinden biri de 1997’de çocuk dizisi Aquila’daki Mrs Murray’di.

Hilary Mason, 89. yaş gününün ertesi günü, 5 Eylül 2006’da Milton Keynes’te hayatını kaybetti. Ona ün kazandıran film, o olmadan da büyümeyi sürdürdü. British Film Institute’un 1999’da sektör profesyonelleri arasında yaptığı ankette Karanlığın Gölgesi, yirminci yüzyılın en iyi Britanya filmleri arasında sekizinci sırada yer aldı. Time Out London’ın 2011’de 150 sinema profesyonelinin katılımıyla düzenlediği ankette ise birinci oldu. Görüntü yönetmeni Anthony B. Richmond’un gözetiminde, özgün kamera negatifinden hazırlanan 4K restorasyonu 2023’te yayımlandı. Sutherland’ın Haziran 2024’teki ölümünü izleyen hafta film, ABD’de en çok izlenen yapımlar arasındaydı. Her yeni izleyici aynı tuvalet sahnesine geliyor ve Mason’ın onlar adına karar vermeyi reddettiği seçimle karşı karşıya kalıyor: Kör kadına inanmak mı, yoksa onunla birlikte gülmek mi?

Öne çıkan filmler

Robot Jox (1990) — Haunted (1995) — rolünde Elderly lady

Etiketler: oyuncular, Donald Sutherland, Nicolas Roeg, Julie Christie, Don't Look Now, Hilary Mason

İlgili kişiler

Öne çıkan filmler

İlgili kişiler

Tartışma