Travis Knight: Laika’nın başındaki yönetmen He-Man ile el yapımı kuklalar arasında

Travis Knight

Photo: Thierry Sollerot from Vernon (Eure, Hte Normandie), FRANCE / CC0, via Wikimedia Commons

Doğum	13 Eylül 1973 Hillsboro, Oregon, Amerika Birleşik Devletleri
Meslek	Film yönetmeni ve animatör
Tanınan işler	Kubo ve Sihirli Telleri, Bumblebee, Kâinatın Hâkimleri
Ödüller	BAFTA · Altın Küre En İyi Animasyon Film Ödülü · Annie Ödülü, Uzun Metrajlı Yapımda Karakter Animasyonunda Üstün Başarı · Görsel Efekt Topluluğu Ödülü, Animasyon Filminde Üstün Animasyon (paylaşımlı)

Travis Knight’ın bu yıl aralarında gidip geldiği iki dünyanın da hakkını veren yönetmen sayısı çok az. Amazon ve Mattel için yaz seyircisine yönelik, canlı çekim bir He-Man filmi olan Masters of the Universe’ü yaptı. Yetişkin hayatının büyük bölümünde yönettiği Oregon’daki stop-motion stüdyosu Laika içinse, küçük erkek kardeşini kargalardan geri almak üzere yasak bir ormana giren bir kızı konu alan kukla destanı Wildwood’u çekti. Gişe rekortmeni olması beklenen film gişede çakıldı. Kukla filmi ise kariyerinin en iyi eleştirilerini aldı ve mütevazı bir seyirci kitlesine ulaştı. Bu iki filmden hangisinin Travis Knight’ın kim olduğunu anlattığı sorusu, kariyerinin karşısına tekrar tekrar çıkıyor.

Kolay yanıt, soyadından yola çıkar. Knight, Nike’ın kurucu ortaklarından Phil Knight’ın oğlu; Laika da babasının parasıyla başka bir adamın stüdyosunun satın alınması ve ardından yeniden şekillendirilmesi sayesinde var oldu. Daha zor yanıt ise Knight’ın çalışma hayatının büyük bölümünü animasyon masasının başında, kuklaları milimetrenin küçük bir kesri kadar oynatarak geçirmesi. İmzasını taşıyan filmlerde, bir şirketi yönetmeyi öğrenmeden önce zanaatın inceliklerini öğrenmiş birinin alışkanlıkları görülüyor.

13 Eylül 1973’te Portland’ın bir banliyösü olan Hillsboro’da doğdu; Beaverton yakınlarındaki Jesuit High School’a gitti ve Portland State University’den mezun oldu. İlk hedefi müzikti. Chilly Tee adıyla kayıt yapan Knight, ailesinin evinin içindeki bir stüdyoda demo hazırladı. Demo, Public Enemy’nin sound’unu şekillendiren Bomb Squad prodüksiyon ekibinin üyesi Hank Shocklee’nin albümünü yapmayı kabul etmesine yetecek kadar uzağa ulaştı. Get Off Mine 1993’te yayımlandı ama hiçbir yere varamadı. Knight sahneye çıkmaktan hoşlanmadığını söyledi; Shocklee ise albümü hâlâ savunuyor ve başarısızlığını, ivmeyle ilerleyen bir müzik türünde bir anda ortaya çıkan ilk albüm olmasına bağlıyor.

Animasyon, babasının açtığı bir kapıdan hayatına girdi. Phil Knight, 1998’de Claymation sözcüğünü ortaya atan kurucusu Will Vinton’ın Portland merkezli şirketi Will Vinton Studios’a yatırım yaptı; bu anlaşma Travis’in stüdyoda stajyer olarak işe başlamasını sağladı. The PJs gibi televizyon yapımlarında animasyon yaptı ve reklam filmlerinde çalışarak mesleği öğrendi. 2003’e gelindiğinde şirket babasının kontrolüne geçmişti; yönetim deneyimi olmayan Travis de yönetim kurulunda yer alıyordu. Vinton şirketten ayrılmaya zorlandı ve stüdyo 2005’te Laika adıyla yeniden faaliyete geçti.

Laika’da baş animatör oldu; köşedeki yönetici odasında değil, stüdyo zemininde çalışan kişiydi. Neil Gaiman’ın eserinden Henry Selick’in uyarladığı Koralin ve Gizli Dünya’da animasyon yaptı; ParaNorman ve The Boxtrolls filmlerinde baş animatör ve yapımcı olarak görev aldı. ParaNorman’daki karakter animasyonuyla Annie Ödülü’nü kazandı. The Boxtrolls ise yönetmenleri Anthony Stacchi ve Graham Annable ile paylaştığı, en iyi animasyon filmi dalındaki ilk Oscar adaylığını getirdi. O dönemde Laika’nın çektiği her uzun metrajlı film bu Oscar’a aday gösterildi. Hiçbiri kazanamadı.

İlk kez Kubo ve Sihirli Telleri ile yönetmen koltuğuna oturdu. Laika sanatçısı Shannon Tindle’ın ona sunduğu bu samuray masalında, katlanmış kâğıt ve shamisen ile hikâyeler anlatan tek gözlü bir çocuk, kendi büyükbabası Ay Kralı tarafından avlanıyordu. Film en iyi animasyon filmi dalında BAFTA kazandı, yapımcı Arianne Sutner ile birlikte Knight’a ikinci Oscar adaylığını getirdi ve görsel efekt dalında da aday gösterilen az sayıdaki animasyon filminden biri oldu. Sinemalarda ise Laika’nın yakından tanıdığı bir tabloyla karşılaştı: Zorlandı.

Ardından Paramount, ilk canlı çekim filmi ve Michael Bay’in yönetmediği ilk Transformers filmi olan Bumblebee’yi ona emanet etti. Orijinal oyuncak serisiyle büyüyen Knight, filmi 1980’lere yerleştirdi ve bir robot yan hikâyesini büyüme hikâyesine daha yakın bir anlatıya dönüştürdü; pek çok eleştirmen filmin, serinin bugüne kadarki en iyisi olduğunu söyledi. Laika’ya döndüğünde Bay Link: Kayıp Efsane’nin yapımcılığını üstlendi. Film en iyi animasyon filmi dalında Altın Küre kazandı, Knight’a üçüncü Oscar adaylığını getirdi ama gişede yine başarısız oldu.

Knight’a yöneltilen eleştiriler nadiren filmleriyle ilgili. Mesele, Laika’nın nasıl ortaya çıktığı. Claydream adlı belgesel, Will Vinton’ın şirketini Knight ailesine nasıl kaptırdığını anlatıyor. Belgeseli izleyen bazı eleştirmenler, Laika’nın Vinton’ın yarattıkları üzerine kurulduğunu yazdı; çekimlere katılmayan Travis ve babası yalnızca arşiv görüntülerinde ve ifade kayıtlarında yer alıyor. Nike bağlantısı da ters yönde işliyor. Knight 2015’ten bu yana Nike yönetim kurulunda ve şirketin resmi belgelerinde, ailenin holding şirketi Swoosh’un elindeki A sınıfı hisselerin yönetimindeki rolü nedeniyle seçildiği belirtiliyor. Art arda zarar eden filmlerin yükünü kaldırabilen bir stüdyonun arkasında bir destekçi vardır. Laika’nın bağımsızlığı gerçek; tam da bu bağımsızlığın finansmanı sağlandığı için.

Bu gerilim bu yıl daha da belirginleşti. Nicholas Galitzine’in Prens Adam’ı, Jared Leto’nun Skeletor’ı canlandırdığı Masters of the Universe, 5 Haziran’da yeni Scary Movie’nin ardından ikinci sırada gösterime girdi. Kuzey Amerika’da, en az 170 milyon dolar olduğu bildirilen bütçesine karşılık yaklaşık 29 milyon dolar kazandı; dünya çapındaki hasılatı ise 113 milyon dolar civarında kaldı. Knight daha sonra The Hollywood Reporter’a, filmin dijital platformlardaki geleceğinin Amazon için sinemalardaki gösteriminden daha önemli olduğunu ve filmin başına gelenden daha iyisini hak ettiğini söyledi.

Wildwood ise tam tersi yönde bir riskti. The Decemberists grubunun solisti Colin Meloy’un romanından uyarlanan filmin senaryosunu Chris Butler yazdı; kitabın resimleri Carson Ellis’e aitti. Laika’nın PG-13 sınıflandırması alan ilk filmi olan yapım, BFI Londra Film Festivali’nde prömiyer yaptı ve Sitges’te seyirci ödülünü kazandıktan sonra 23 Ekim’de büyük bir stüdyo yerine Fathom Entertainment aracılığıyla ABD sinemalarına ulaştı. Knight röportajlarında stüdyoların genç seyirciye nadiren saygı gösterdiğini savundu ve çocukları bilerek korkutan bir peri masalı çekti. Eleştiriler neredeyse oybirliğiyle olumluydu. Yaklaşık 12 milyon dolarlık açılış hasılatı ve Kuzey Amerika’da üçüncü sıraya yerleşmesi ise aynı türden bir hüküm değildi.

Knight, eşi ve çocuklarıyla Oregon’da yaşıyor ve Academy Museum of Motion Pictures’ın mütevelli heyetinde yer alıyor. Duyurulan projeleri onu yeniden atölyeye götürüyor: Laika, Ozark’ın ortak yaratıcısı Bill Dubuque’un yazdığı neo-noir The Night Gardener’ın ve Susanna Clarke’ın Piranesi romanından uyarlanacak filmin yönetmenliğini Knight’a verdi. İki filmin de vizyon tarihi belli değil. Amazon devam filmi isterse Eternia’ya dönmekten memnuniyet duyacağını söyledi; ama daha güçlü olasılık, bir sonraki filmini Hillsboro’da, doğduğu yerden birkaç kilometre uzakta, kare kare çekmesi.