Jack Kerouac, Yolda romanının orijinal rulosu 12 milyon dolara satılan Lowell’lı Fransızca konuşan çocuk

Jack Kerouac

Photo via The Movie Database (TMDB)

Doğum	12 Mart 1922 Lowell, Massachusetts, United States
Ölüm	21 Ekim 1969 (47)
Meslek	Romancı ve şair
Tanınan işler	Take Your Pills

Otuz metreden uzun bir aydınger kâğıdı rulosu, daktilo başındaki kişinin yeni bir sayfa takmak için durmasına gerek kalmasın diye kenarlarından kesilip uç uca yapıştırılmış yapraklarıyla, şimdiye dek açık artırmada satılan en pahalı edebî el yazması rekorunu elinde tutuyor. Jack Kerouac, Yolda’yı bu ruloya, satır aralığını tek yaparak ve paragraf bırakmadan daktilo etti. Yeni sahibi, ruloyu Kerouac’ın büyürken Fransızca konuştuğu Massachusetts’teki eski bir sanayi kasabası olan Lowell’a götürmek isteyen bir country müziği şarkıcısı.

Rulo, merhum Jim Irsay’ın koleksiyonunun satışında Christie’s müzayedesine çıktı; Indianapolis Colts’un sahibi olan Irsay, onu çeyrek asır önce, o zaman için kendi başına bir rekor sayılan bir bedelle satın almıştı. Alıcı Zach Bryan, Zen Kaçıkları’nın daktilo edilmiş rulosunu ve Kerouac’ın arkadaşı Ed White’a gönderdiği bir tomar mektubu da aldı. Eserlerin tamamı, Bryan’ın Lowell’da eski Saint Jean Baptiste Kilisesi’nin içinde kurmakta olduğu Jack Kerouac Center’a gidecek. Kerouac çocukken bu kilisede sunak görevlisi olarak hizmet etmiş, cenaze ayini de burada düzenlenmişti.

Çekiç 12 milyon 135 bin dolarda indi; bu rakam, 2,5 ila 4 milyon dolarlık tahminin üst sınırının üç katı ve Irsay’ın ödediği 2,43 milyon doların çok üzerindeydi. Bu fiyat, kitabın insanları hâlâ nasıl etkilediğine dair bir şey söylüyor. İlk baskıdan kişisel bir nüsha, bu bahar New York’taki Grolier Club’da, Jacob Loewentheil koleksiyonundan yaklaşık 60 mektup, fotoğraf ve hatırayı bir araya getiren Running Through Heaven: Visions of Jack Kerouac sergisinde gösterildi. Grolier Club’ın notlarında durum açıkça ifade ediliyordu: Roman, Kerouac’ı isyankâr bir kuşağın sesi olarak tanımlayan imajı pekiştirmişti; bu, “zamanla nefret ettiği bir şöhrete” dönüşmüştü. Sergide ayrıca Kerouac’ın sık sık yanında taşıdığı, ağabeyi Gerard’ın küçük ve çerçeveli bir portresi de vardı.

12 Mart 1922’de Lowell’da, Fransız-Kanadalı Léo-Alcide Kéroack ve Gabrielle-Ange Lévesque’in oğlu olarak Jean-Louis Lebris de Kérouac adıyla dünyaya geldi. Evde Fransızca konuşuluyordu; İngilizce hayatına yaklaşık altı yaşında girdi, bu dilde kendine tam güvenmesi ise ancak ergenliğinin sonlarına doğru mümkün oldu. Gerard çocukken öldü ve bu kayıp, Kerouac’ın sonrasında yazdığı her şeyin içine işledi.

Futbol, kasabadan çıkış yoluydu. Bir burs teklifi onu 1940’ta Columbia University’ye götürdü. İlk sezonunda bacağını kırdı, antrenörü Lou Little’la arası açıldı ve Columbia’dan uzaklaştı. 1942’de ticaret filosunda çalışmak üzere denize açıldı. 1943’te Deniz Kuvvetleri Yedek Birliği’nde sekiz gün kaldıktan sonra psikiyatrik gerekçelerle, “şizoid kişilik” tanısıyla terhis edildi.

New York’a döndüğünde Allen Ginsberg, William S. Burroughs ve daha sonra Denver’dan çıkıp gelen, hızlı konuşan bir serseri olan Neal Cassady’yle yakınlaştı. 1944’te, bu çevreden bir başka arkadaşı Lucien Carr, David Kammerer’i bıçaklayarak öldürdü. Kerouac kanıtların ortadan kaldırılmasına yardım etti, olayda önemli bilgi sahibi olduğu gerekçesiyle gözaltında tutuldu ve ailesi kefaletini ödesin diye Edie Parker’la evlendi. O ve Burroughs, davayı And the Hippos Were Boiled in Their Tanks adlı romana dönüştürdü; kitap ancak 2008’de yayınevi bulabildi. Kerouac’ın ilk romanı The Town and the City ise 1950’de John Kerouac adıyla yayımlandı ve pek satmadı.

Ardından rulo geldi. Nisan 1951’de Manhattan’daki 454 West 20th Street adresinde bulunan bir dairede, düzyazının hiç gözden geçirilmeden, bir caz solosu gibi akması gerektiğine inanarak Yolda’nın ilk taslağını yaklaşık üç haftada daktilo etti. Cassady, Dean Moriarty’ye; Ginsberg, Carlo Marx’a dönüştü. Kerouac ise anlatıcı Sal Paradise oldu. Kitabın basılması için altı yıl ve peş peşe gelen ret yanıtları gerekti. Viking Press, düzenlenmiş metni nihayet 5 Eylül 1957’de yayımladığında Gilbert Millstein, The New York Times’ta kitabı Kerouac’ın “beat” adını verdiği kuşağın şimdiye dek ortaya koyduğu “en güzel biçimde yazılmış, en açık ve en önemli ifadesi” olarak niteledi.

Şöhret bir anda geldi; onunla birlikte birikmiş kitaplar da peş peşe yayımlandı. Zorlu yıllarda yazdığı eserler kısa süre içinde okurla buluştu: 1958’de The Subterraneans ve, şair Gary Snyder etrafında kurulan Budist dağ tırmanışı romanı Zen Kaçıkları; 1959’da, ikisi de Lowell’da geçen Doctor Sax ve Maggie Cassidy. Aynı yıl, 242 “koro”dan oluşan caz ritimli şiirler Mexico City Blues adıyla yayımlandı. 1960’ta Tristessa ve Lonesome Traveler geldi. Eserleri arasında en kasvetlisi olan Big Sur (1962), Kaliforniya kıyılarında yaşadığı alkol kaynaklı çöküşü anlatıyordu; Visions of Gerard (1963) ise sonunda ağabeyine bir kitap adadı. Desolation Angels 1965’te yayımlandı. Kerouac, otobiyografik romanlarını Duluoz Efsanesi adını verdiği tek ve uzun bir eserin parçaları olarak görüyordu.

Ünlü olmak ona iyi gelmedi. Muhabirler beatniklerin kralını görmek istiyordu; oysa Kerouac bir romancı olarak okunmayı arzuluyordu. Daha çok içmeye başladı, vaktinin büyük bölümünü annesiyle geçirdi ve 1966’da Lowell’dan çocukluk arkadaşının kız kardeşi Stella Sampas’la evlendi. 21 Ekim 1969’da Florida’nın St. Petersburg kentindeki bir hastanede, sirozun yol açtığı iç kanama nedeniyle öldü. 47 yaşındaydı. Lowell’daki Edson Cemetery’de toprağa verildi. İkinci eşi Joan Haverty’den 1952’de dünyaya gelen tek çocuğu yazar Jan Kerouac’ı ise yıllar sonra yapılan kan testinin ardından kabul etti.

Sinema da Kerouac’ın etrafında dönüp durdu. 1959’da Robert Frank ve Alfred Leslie’nin kısa filmi Pull My Daisy’yi seslendirdi; ertesi yıl MGM, The Subterraneans’ı sinemaya uyarladı. Walter Salles, Yolda’yı nihayet 2012’de çekti; Sal’ı Sam Riley, Dean’i Garrett Hedlund canlandırdı. 2013’te Jean-Marc Barr’ın Kerouac’ı oynadığı Michael Polish imzalı Big Sur geldi; aynı yıl çekilen Kill Your Darlings ise Carr’ın işlediği cinayete geri döndü. Viking, sansürsüz metni gerçek adlarıyla birlikte 2007’de On the Road: The Original Scroll adıyla yayımladı; aynı yıl University of Massachusetts Lowell, Kerouac’a fahri doktora unvanı verdi.

Lowell, Kerouac sonbahar festivalini 8-12 Ekim’de düzenliyor; programda okumalar ve onun yazılarında anlattığı sokaklarda yürüyüş turları yer alıyor. Rulo ise kasabanın ona veda ettiği kiliseye doğru yola çıkıyor.

Etiketler: romancılar, Jack Kerouac, Allen Ginsberg, Beat Kuşağı, Big Sur, Yolda

Jack Kerouac, Yolda romanının orijinal rulosu 12 milyon dolara satılan Lowell’lı Fransızca konuşan çocuk

Benzer içerikler

Malcolm McDowell: Kubrick’in yaraladığı, dolandırdığı ve ölümsüz kıldığı oyuncu

Herman Melville, büyük Amerikan romanını çoktan yazmış olan gümrük müfettişi

Max Brooks: Kıyameti bir hayatta kalma kılavuzu gibi yazan World War Z yazarı

Christopher Nolan: Sinemanın ölmediğini 250 milyon dolarla kanıtlayan yönetmen

Aldous Huxley, zevk yoluyla kontrolü tarif etti ve çıkışı ararken hayatını tamamladı

F. Scott Fitzgerald, Amerikan rüyasını içeriden yazan ve onun kurbanı olan romancı

Tartışma