Japon sineması, uluslararası alanda hiç olmadığı kadar ağırlık kazandı. Ryusuke Hamaguchi‘nin Drive My Car filmi en iyi uluslararası film dalında Oscar kazanırken, Godzilla Minus One görsel efekt dalında tarihe geçen bir Oscar aldı; anime dünya çapında yükselişte ve Japonya, Cannes Marché du Film’in onur konuğu oldu. Ancak ülkenin en büyük film festivali, artık eskisi kadar yetmeyen bir bütçeyle bu ilgiyi karşılamaya çalışıyor. Tokyo Uluslararası Film Festivali’nin direktörlüğüne yeniden dönen Takeo Hisamatsu, daha fazla kaynak, stüdyolardan daha güçlü destek ve kendi deyişiyle daha çok partiyle bu durumu değiştirmek istiyor.

Hisamatsu’nun dönüşü planlı değildi. Shochiku ve Warner Bros.’ta yöneticilik yapmış olan Hisamatsu, diplomat Hiroyasu Ando festivali köklü biçimde yenileme göreviyle başına geçmeden önce de festivali yönetmişti. Ando etkinliği Tokyo’nun Ginza ve Hibiya semtlerine taşıdı, program ekibini yeniden düzenledi, sinemacı söyleşileri ekledi ve Kurosawa Akira Award’ı yeniden hayata geçirdi; ardından da aniden görevinden ayrıldı. Hisamatsu, ayrılışına ve dönüşüne yol açanları konuşmak istemedi. Ancak The Hollywood Reporter’dan Patrick Brzeski’ye, göreve dönüş teklifinin “sürpriz olduğunu” ve “Japon sinemasının arkasında güçlü bir rüzgâr estiğini” düşündüğünü söyledi.

Bu rüzgâr rakamlara da yansıyor. Japonya’da gişe hasılatı 2025’te 274,5 milyar yene (1,8 milyar dolar) ulaşarak rekor kırdı ve 2019’daki zirveyi geride bıraktı. Bu ay Busan Uluslararası Film Festivali’nde 30’dan fazla Japon filmi gösterildi. Küresel dijital yayın platformları büyük yatırımlar yaparken hükümet de içerik üretimini öncelikli büyüme alanı ilan etti. Hisamatsu, Tokyo’nun yalnızca dünya sinemasını Japonya’da göstermekle kalmayıp Japon sinemacıların yurt dışında tanınmasına da kapı açmasını istiyor. Festival bu yıl, çağdaş Japon sinemasına yer veren Nippon Cinema Now seçkisine rekabetçi ödüller ekledi ve Japon projelerini uluslararası programcılarla buluşturmak için TIFF Work-in-Progress programını başlattı.

Açıkça dile getirilen sorun ise bütçe. Hisamatsu, “Daha fazla paraya ihtiyacımız var,” dedi. “Yenin son dönemde değer kaybetmesi ve enflasyonun yükselmesi nedeniyle, sinemacıları ve yetenekli isimleri buraya getirip ağırlamak için kullandığımız önceki bütçe artık eskisi kadar yetmiyor. Üstelik festivali küçültmek değil, büyütmek istiyoruz.” Gelecek yıl düzenlenecek 40. edisyon öncesinde hükümet desteğinin artırılmasını umuyor; ancak festival bunun olacağına güvenmek yerine sponsor arayışında.

Hisamatsu, Japonya’nın büyük stüdyolarının Tokyo’ya, Kore stüdyolarının Busan’a yaklaştığı gibi yaklaşmasını da istiyor. Cannes’daki partilerin sektör profesyonelleri arasında iş ilişkileri kurulmasına yardımcı olduğunu hatırlatarak, “Festivalin çevresinde daha şenlikli bir hava yaratmalıyız; bunun için de daha çok partiye ihtiyacımız var,” dedi. Japonya’nın önde gelen köklü stüdyosu Toho, bu yıl yalnızca davetlilere açık ilk “Toho Izakaya Night” etkinliğine ev sahipliği yapıyor. Diğer büyük stüdyolar ise zamanında etkinlik düzenleyemedi. Hisamatsu, “Umarım 40. edisyona gelindiğinde daha büyük ses getirecek etkinlikler düzenlemeye hazır olurlar,” dedi.

Beklenen rekabete bile uzlaşmacı bir yaklaşım eşlik ediyor. Hisamatsu, Tokyo’nun “Busan’la rekabet ediyor olarak algılandığını” söyledi. Ancak küresel gişenin yaklaşık yüzde 40’ını Asya’nın oluşturduğuna dikkat çekerek, “Asya sinemasını dünyaya tanıtan iki büyük etkinlik olarak birlikte çalışmamızın önünde hiçbir engel yok,” diye ekledi. Öncelikle Tokyo’nun konuklarını ağırlayacak bütçeye sahip olması gerekiyor.

Etiketler: Ryusuke Hamaguchi, film festivalleri, Busan International Film Festival, Toho, Tokyo International Film Festival, Hiroyasu Ando