Zoe Kazan, dedesinin filme aldığı Cennetin Doğusu’nu yeniden yazan oyuncu

Zoe Kazan

Photo: Martin Kraft / CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Doğum	9 Eylül 1983 Los Angeles, California
Meslek	Oyuncu ve senarist
Tanınan işler	Cinayet Gecesi, Batı Vahşi Hikayeleri, Hayallerin Peşinde
Ödüller	National Board of Review Award for Best Cast · Detroit Film Critics Society Award for Breakthrough Performance

Zoe Kazan, bu on yılın büyük bölümünü ailesinin daha önce bir kez filme uyarladığı bir roman üzerinde çalışarak geçirdi. Büyükbabası Elia Kazan, John Steinbeck’in Cennetin Doğusu romanını James Dean’in başrolünde olduğu bir filme dönüştürmüş; kitabın yalnızca son bölümünü kullanıp en rahatsız edici karakterini arka planda bırakmıştı. Kamuoyunun çoğunlukla başkalarının yazdığı rollerde tanıdığı torunuysa hikâyenin yedi bölüme yayılması ve ağırlık merkezinin değişmesi gerektiğine karar verdi. Cathy Ames rolünde Florence Pugh’un yer aldığı, yaratıcılığını üstlendiği Netflix mini dizisi, oyunculuğun yanı sıra hep yazarlık da yapan Kazan’ın bütün hikâyenin yönünü belirleyen kişiye dönüştüğü nokta oldu.

Aile mesleği konusunda hiçbir zaman şüphe yoktu. Senaristler Nicholas Kazan ve Robin Swicord’un kızı olan Kazan, Los Angeles’ta büyüdü; baba tarafından dedesi Elia Kazan, babaannesi ise oyun yazarı Molly Kazan’dı. Yale’de tiyatro eğitimi aldı ve okuldan ayrılmadan önce, bir babanın çocuklarıyla arasındaki gergin bağı konu alan ilk oyunu Absalom üzerinde yıllarca çalışmıştı.

Önce sahne geldi. 2005’te Yale’den mezun olduktan sonra Cynthia Nixon’la birlikte The Prime of Miss Jean Brodie’nin Off-Broadway’deki yeniden sahnelenişinde rol aldı; ardından 100 Saints You Should Know ile Drama Desk Ödülü’ne aday gösterildi ve 2008’de William Inge’in Come Back, Little Sheba oyunuyla Broadway’de ilk kez sahneye çıktı. The New York Times’tan Ben Brantley, performansını birinci sınıf olarak nitelendirdi. Aylar sonra, Kristin Scott Thomas, Carey Mulligan ve Peter Sarsgaard’la birlikte Çehov’un The Seagull oyununda Maşa’yı canlandırdı. Aynı yıllarda sinemada daha küçük roller üstlendi: Sam Mendes’in Hayallerin Peşinde filminde Leonardo DiCaprio’nun karakteriyle ilişki yaşayan genç sekreteri, ardından Nancy Meyers’ın İlişki Durumu: Karmaşık filminde Meryl Streep’in kızını oynadı. Absalom, 2009’da Louisville’deki Humana Festivali’nde ilk kez sahnelendi.

Kariyerinin yönünü belirleyen dönüm noktası, kendisine bir rol yazmasıyla geldi. Jonathan Dayton ve Valerie Faris’in 2012’de yönettiği Hayalimdeki Aşk, Paul Dano’nun canlandırdığı yazma tıkanıklığı yaşayan bir romancıyı izliyor. Romancının kurgusal kız arkadaşı bir gün evinde beliriyor ve onun yazdığı her şeye uyuyor. Senaryoyu yazan, yürütücü yapımcılığını üstlenen ve kaleme alınan kadın Ruby’yi canlandıran Kazan, filmi üzerinde değişiklik yapabileceği bir ilham perisi isteyen erkeğe yönelik sakin ama keskin bir eleştiriye dönüştürüyor. Film, Kazan’a en iyi senaryo dalında Independent Spirit Ödülü adaylığı kazandırdı. Kazan bu çalışmanın etrafında, alışılmadık ölçüde tutarlı bir eser bütünü oluşturdu: Kelly Reichardt’ın Kestirme Yol filmindeki yerleşimci eşi, We Live Here, Trudy and Max in Love ve After the Blast oyunları ve HBO’nun Olive Kitteridge dizisindeki Emmy’ye aday gösterilen yardımcı rolü.

2010’ların sonları, oyuncu olarak şimdiye kadarki en geniş izleyici kitlesine ulaştığı dönem oldu. The Big Sick’te, filmin büyük bölümünde tıbben indüklenmiş komada olmasına rağmen hikâyenin merkezinde kalmayı sürdüren Emily Gardner’ı, Kumail Nanjiani’nin karşısında canlandırdı. 2018’de Dano’yla birlikte, onun yönetmen olarak ilk filmi olan Yangın Yeri’nin senaryosunu yazdı; Richard Ford’un romanını Carey Mulligan ve Jake Gyllenhaal için uyarladı. Pek çok eleştirmen, Coen kardeşlerin The Ballad of Buster Scruggs filmindeki, The Gal Who Got Rattled adıyla bilinen öncü hikâyesinde Kazan’ın yer aldığı bölümü özellikle öne çıkardı. Televizyonda The Deuce, Roth’un annesinin bir uyarlamasını canlandırdığı Philip Roth uyarlaması The Plot Against America ve Netflix’in Clickbait dizisiyle izleyici karşısına çıktı. Kadın Dedi ki filminde, Harvey Weinstein soruşturmasını yürüten iki New York Times muhabirinden biri olan Jodi Kantor’ı, Megan Twohey rolündeki Mulligan’ın karşısında canlandırdı. 2024’te Amy Ryan ve Liev Schreiber’la birlikte Doubt: A Parable oyununda Rahibe James rolüyle Broadway’e döndü.

Kazan’ın Cennetin Doğusu yorumu, başka hiçbir uyarlamacının omuzlamak zorunda kalmayacağı bir yük taşıyor. Elia Kazan, Steinbeck’in romanı yayımladığı yıl olan 1952’de Amerikan Karşıtı Faaliyetleri Araştırma Komitesi’nde isimleri ifşa etti ve bu ifade, itibarının üzerinde hâlâ gölge gibi duruyor. Torunu, bu meselenin ne kadarını üstlendiği konusunda temkinli davrandı. TIME’a, içindeki çok küçük bir parçanın hâlâ büyükbabasının yalnızca büyükbabası olmasını istediğini, tüm bu yetişkin meselelerine erişimi olmasın diye düşündüğünü söyledi; aynı zamanda dedesinin, soğuk ve talepkâr bir babanın oğlu olan Cal’da kendini gördüğünü belirtti. Daha keskin tartışma Cathy karakteri üzerine. Kazan onu kurtuluşu olmayan, karşı konulmaz ve iradesi çok güçlü biri olarak nitelendirdi; geçmişinde hiçbir şeyin davranışlarını mazur gösteremeyeceğini savundu. Slate’te yazan Rebecca Onion ise diziyi tam tersinden okudu: Cathy’yi yanlış anlaşılmış bir girlboss’a dönüştürüp ona acıyan bir yapım olarak değerlendirdi. Oysa diğer bütün karakterlerin çevresinde döndüğü şey, onun apaçık kötülüğüydü; bu yüzden karakteri yumuşatmak her şeyi daha kötü hâle getiriyordu. Eleştirmenlerin çoğu diziye daha sıcak yaklaştı ve yapım Rotten Tomatoes’ta yüzde 85 beğeni oranıyla açıldı. Ancak Kazan’ın Cathy’nin kim olduğuna dair söyledikleriyle dizinin izleyicilerin ona karşı hissetmesine izin verdikleri arasındaki uçurum, uyarlamanın başlattığı asıl tartışma.

Dizi, Kazan’ın şimdiye kadar yaptığı en büyük iş. Projeyi 2019’un sonunda sundu, 2020’de yazmaya başladı ve yapımın ortak yürütücülüğünü Jeb Stuart’la üstlendi. İlk dört bölümü Garth Davis, son üç bölümü Laure de Clermont-Tonnerre yönetti; çekimler Ekim 2024’ten Mart 2025’e kadar Yeni Zelanda’da yapıldı. Christopher Abbott, Adam Trask’ı; Mike Faist üvey kardeşi Charles’ı; Ciarán Hinds komşuları Samuel Hamilton’ı, Hoon Lee ise 1955 yapımı filmde yer almayan hizmetkâr Lee’yi canlandırıyor. Kazan, anneliğe dair kendi deneyiminin, bakım verme ve görünmeyen emeğin bu karakterin içine işlediğini söyleyerek Lee karakterini genişletti. Netflix, Faist’in ilk çekim görüntülerini beğenince onun için bir bölüm daha ekledi. Yedi bölümün tamamı, bir önceki hafta Londra’da yapılan prömiyerin ardından 1 Ekim 2026’da Netflix’te yayımlandı.

İşinin dışında Kazan, 9 Eylül 1983’te doğmuş olmasına rağmen, kamusal yaşamını bilinçli olarak küçük tutuyor. 2007’den beri Dano’yla birlikte; çiftin 2018 doğumlu bir kızları ve 2022 doğumlu bir oğulları var. Ortak çalışmaları, Kestirme Yol’dan Hayalimdeki Aşk’a, oradan da Yangın Yeri’ne uzanarak filmografisine yayılıyor.

Şimdi merak edilen, oyunculuğa geri dönüp dönmeyeceği. Kadın Dedi ki’den bu yana bir sinema ya da televizyon rolü üstlenmedi; sıradaki işi ise şimdiden bir başka Amerikan destanı. Netflix, 8 Eylül 2026’da Larry McMurtry’nin Pulitzer Ödüllü western romanı Lonesome Dove’un uyarlaması için doğrudan dizi siparişi verdi. Kazan ve Stuart, Teton Ridge Entertainment’la birlikte diziyi yazacak, yürütücü yapımcılığını üstlenecek ve yönetecek. Oyuncu kadrosu henüz açıklanmadı. İkili, bu malzemeye sevgi ve saygıyla yaklaştıklarını ve Gus ile Call’la yola çıkmak için sabırsızlandıklarını söyledi.